III SA/Gd 522/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokali oddala skargę. Wnioskiem z dnia 16 lutego 2018 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w W. – 21 marca 2018 r.) B. P. wystąpiła do Starosty o wydanie, na podstawie art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali zaświadczenia stwierdzającego, że lokal niemieszkalny nr T1 (kotłownia), o powierzchni 9,70 m2, usytuowany w budynku nr [...] przy ul. [...] w B., nie jest lokalem samodzielnym w myśl art. 2 ustawy o własności lokali. W uzasadnieniu wskazała, że pomieszczenie kotłowni nie spełnia wymogów samodzielności przewidzianych przez przepisy ustawy o własności lokali i wymogi te nie były też spełnione w momencie wydania zaświadczenia o samodzielności tego lokalu z dnia 18 maja 2011 r. Lokal ten jest bowiem niesamodzielnym pomieszczeniem pomocniczym, stanowiącym składnik nieruchomości wspólnej, będącej we władaniu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Kotłownia służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych wszystkich właścicieli lokali. Istnieje związek funkcjonalny zachodzący pomiędzy tym pomieszczeniem a pozostałą częścią nieruchomości, polegający na wykorzystywaniu pomieszczenia kotłowni do uzyskiwania i rozprowadzania ciepła do wszystkich lokali znajdujących się w tym samym budynku. Postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] Starosta i, powołując się na treść art. 219 k.p.a. w zw. art. 2 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego, że przedmiotowy lokal nie jest lokalem samodzielnym. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 18 maja 2011 r. wydał zaświadczenie o samodzielności przedmiotowego lokalu o innym niż mieszkalne przeznaczeniu. Po analizie przedłożonej dokumentacji, w tym inwentaryzacji, która nie była podważona ani zakwestionowana stwierdził, że przedmiotowy lokal spełnia wymogi samodzielnego lokalu o innym niż mieszkalne przeznaczeniu. Lokal ten nie jest pomieszczeniem pomocniczym ani przynależnym do innego lokalu (na tej samej nieruchomości). Wszystkie pozostałe lokale w budynku są lokalami samodzielnymi i spełniają swoje funkcje bez przepisania do niego- jako przynależnego- lokalu, którego wniosek dotyczy. Należy odróżnić pojęcie pomieszczenia przynależnego do konkretnego lokalu od pomieszczenia pomocniczego. Pojęcia te mogą, lecz nie muszą się pokrywać. Pomieszczeniem przynależnym jest pomieszczenie pomocnicze, które jest przypisane do konkretnego lokalu i służy wyłącznie temu lokalowi. Mogą jednak istnieć także pomieszczenia pomocnicze, które służą wszystkim lub niektórym lokalom położonym w danej nieruchomości. Takie pomieszczenia mogą stanowić samodzielne lokale o innym niż mieszkalne przeznaczeniu, mimo że pełnią funkcję pomocniczą w stosunku do pozostałych lokali w danym budynku. Taki charakter mają na przykład hale garażowe, pralnie, suszarnie i kotłownie. Fakt, że konkretne pomieszczenia mają służyć wszystkim lokalom w budynku nie przesądza o sposobie ich prawnego zagospodarowania. Przeznaczenie danego pomieszczenia nie ulega zmianie poprzez jego wyodrębnienie jako samodzielnego lokalu, przypisanie do konkretnego lokalu, czy też pozostawienie jako części składowej nieruchomości wspólnej. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że dany lokal nie jest lokalem samodzielnym. Posiłkując się orzecznictwem sądowym organ podniósł, że w oparciu o przepisy ustawy o własności lokali organ może wydać jedynie zaświadczenie o samodzielności lokalu lub postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. B. P. wniosła zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczony na trwały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Organ wskazał też, że w ustawie o własności lokali funkcjonują dwa pojęcia: 1/ samodzielny lokal mieszkalny lub samodzielny lokal o innym przeznaczeniu 2/ odrębna własność lokalu. Z kolei o tym, czy dany lokal jest lokalem samodzielnym - decyduje zaświadczenie starosty - co miało miejsce w omawianym przypadku w dniu 18.05.2011r. Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego, że przedmiotowy lokal nie jest lokalem samodzielnym, albowiem już stwierdzono, że jest to lokal samodzielny o innym niż mieszkalne przeznaczeniu. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia wydanych postanowień. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: ̶ art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do wystąpienia do organu administracji publicznej z żądaniem wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu oraz że nie jest dopuszczane wydawanie zaświadczeń o niesamodzielności lokali, co miało wpływ na wynik sprawy; ̶ art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez stwierdzenie, że lokal spełnia przesłanki lokalu samodzielnego o innym niż mieszkalne przeznaczeniu, co miało wpływ na wynik sprawy; ̶ art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a., poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska organu pierwszej instancji odmawiającego wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy na organie tym spoczywał obowiązek jego wydania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; ̶ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy ze względu na uchybienia powinno ono zostać uchylone, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że gdyby przyjąć stanowisko Starosty, iż kotłownia jest lokalem samodzielnym, należałoby również uznać, że możliwe jest jej wydzielenie i funkcjonalne odłączenie od pozostałych części budynku. Tym samym doszłoby do sytuacji, w której można pozbawić budynek, w którym znajdują się lokale mieszkalne, dostępu do kotłowni. Zdaniem skarżącej istnieje niezaprzeczalny związek funkcjonalny zachodzący pomiędzy pomieszczeniem kotłowni a pozostałą częścią nieruchomości, polegający na wykorzystywaniu pomieszczenia kotłowni do uzyskiwania i rozprowadzania ciepła do wszystkich lokali znajdujących się w tym samym budynku. W związku z powyższym pomieszczenie to nie może (i nigdy wcześniej również nie mogło) być zakwalifikowane jako samodzielny lokal niemieszkalny. Skarżąca podniosła, iż aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza możliwość wydawania zaświadczeń o niesamodzielności lokalu. Wskazuje się, że wydanie zaświadczenia o określonej treści nie powoduje stanu powagi rzeczy osądzonej oraz wspólnota mieszkaniowa może żądać wydania zaświadczenia, że lokal mieszkalny nie jest lokalem samodzielnym. Zaświadczenie nie musi się opierać jedynie na rejestrach i danych posiadanych przez urząd, ale także na dowodach dostarczonych przez stronę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga jest bezzasadna. Niniejsza sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że wskazany przez skarżącą lokal nie jest lokalem samodzielnym. Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia, jeżeli: 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1); 2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przepis ten nie dotyczy sytuacji przewidzianych w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., gdyż w punkcie 1 następuje odwołanie się do odrębnych przepisów. Za odrębne przepisy należy uznać art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tj. Dz.U. z 2018 r., poz.716 ze zm.). Stąd też w niniejszej sprawie przyjąć należało, że zastosowanie znajdował art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali stanowi, że starosta stwierdza w formie zaświadczenia spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2. Przepis art. 2 ust. 2 wskazanej ustawy zawiera definicję pojęcia "samodzielny lokal mieszkalny" oraz wskazuje, że przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na inne cele niż mieszkalne. Stwierdzenie przez starostę - w formie zaświadczenia - spełnienia wymagań, o których mowa art. 2 ust. 2 ustawy oznacza wydanie zaświadczenia o treści wskazującej, że dany lokal jest - w rozumieniu art. 2 ust. 2 - lokalem samodzielnym. W świetle powyższego rozstrzygając wniosek o wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą należało w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy możliwe jest wydanie zaświadczenia o wskazanej przez skarżącą treści. Ustalenie braku takiej możliwości obligowało organ do wydania postanowienia odmawiającego wydania wnioskowanego zaświadczenia. Ocena wniosku powinna zostać dokonana w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem przepisów ustawy o własności lokali, które określają, jaki stan lokalu organ może potwierdzić. Z przedstawionej regulacji art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wynika jednoznacznie, że w drodze zaświadczenia organ może potwierdzić jedynie okoliczność, że lokal spełnia wymagania lokalu samodzielnego. Nie może natomiast wydać zaświadczenia stwierdzającego, że dany lokal nie jest lokalem samodzielnym. W ustawie o własności lokali nie ma bowiem przepisu, który mógłby stanowić podstawę do wydania zaświadczenia o treści wnioskowanej przez skarżącą. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 maja 2007 r.; sygn. akt III SA/Łd 580/06; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 października 2013 r.; sygn. akt II SA/Op 350/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2011 r.; sygn. akt II SA/Gl 56/11; Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r.; sygn. akt I OSK 3419/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stanowisko takie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela. Sądowi znane jest stanowisko przeciwne, zaprezentowane w przywołanym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1367/09. Jest to jednak stanowisko odosobnione, którego nie można podzielić z uwagi na jednoznaczną treść art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali. W ocenie Sądu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w zaskarżonym postanowieniu należy znać za prawidłowe, bowiem w świetle unormowania art. 217 k.p.a. i art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o wnioskowanej przez skarżącą treści, czego konsekwencją winna być odmowa wydania takiego zaświadczenia. Wobec powyższego bezprzedmiotowe są dalsze zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 2 ust. 3 ustawy) jak i naruszenia przepisów postępowania. Na marginesie zauważyć ponadto należy, że w dniu 18 maja 2011 r. wydane zostało zaświadczenie, że przedmiotowy lokal jest lokalem samodzielnym, a skarżąca wskazywała, że przedmiotowy lokal nie mógł być uznany za samodzielny już w dniu wydania tego zaświadczenia. Wniosek o wydanie zaświadczenia nie może jednak służyć "zwalczaniu" treści już wydanego zaświadczenia o samodzielności danego lokalu. W tej sytuacji Sąd, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.