III SA/Gd 537/10

Dnia 20 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 23 czerwca 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), w zw. z art. 3 pkt 11 lit. c) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku B.S. orzekł o wymeldowaniu K. W. – K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji odnosząc się do regulacji zawartej w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że z zeznania K. W. – K. wynika, iż w spornym lokalu nie mieszka od około 2 lat. K. W. – K. została bowiem z lokalu eksmitowana bez wyroku sądu. Jej rzeczy zostały z mieszkania usunięte a zamki w drzwiach wejściowych zostały wymienione. Co istotne, w/w nie zwracała się o pomoc do sądu bądź prokuratury. Z uwagi na fakt, iż w/w po opuszczeniu lokalu nie podjęła jakichkolwiek kroków prawnych lub faktycznych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu należało uznać, że opuszczenie lokalu było dobrowolne. Za w pełni uzasadnioną należy więc uznać decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. W odwołaniu od w/w decyzji K. W. – K. wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołująca wskazała, iż ze spornego lokalu została eksmitowana bez swojej woli za sprawą córki oraz męża. W odwołaniu podniesiono nadto, że mąż nie zgodził się na jej zameldowanie w domu przy ul. [...] w G. Obecnie zaś odwołująca pozostaje bez zameldowania, co uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej i udział w wyborach. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W ocenie organu posiadanie pobytu stałego związane jest z przebywaniem pod poddanym adresem z zamiarem stałego pobytu, co oznacza, iż w danym lokalu osoba posiada tzw. centrum życiowe. Fakt posiadania meldunku ma zaś jedynie charakter ewidencyjny i powinien odzwierciedlać istniejący stan faktyczny. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano również, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokół przesłuchania z dnia 13 maja 2010 r., oświadczenie z dnia 12 maja 2010 r., treść odwołania) jednoznacznie wskazuje, iż K.W. – K. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Bez wątpienia centrum życiowym K. W. – K. nie jest lokal, którego dotyczy prowadzone postępowanie. Co nadto istotne, odwołująca nie podjęła żadnych działań faktycznych bądź prawnych w celu powrotu do spornego lokalu. Brak jakichkolwiek działań w w/w kierunku oznacza, że odwołująca pogodziła się z zaistniałą sytuacją a opuszczenie spornego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny i trwały. Tym samym decyzja o jej wymeldowaniu znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.W. – K. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania wyjaśniającego opierając się wyłącznie na zeznaniach B. S. Fakty podawane przez skarżącą nie zostały z kolei zbadane. Nadto organ I instancji winien był przeprowadzić rozprawę, która pomogłaby w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Skarżąca w opozycji do twierdzeń organów opuściła sporny lokal wbrew swojej woli. Usuniecie skarżącej z lokalu wraz z jej rzeczami było zaś bezprawne. Tym samym w sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca wydanie decyzji o wymeldowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W przedmiotowej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu od około 2 lat i lokal ten nie stanowi jej centrum życiowego. Skarżąca przyznaje, że doszło do opuszczania lokalu, ale nie zgadza się z ustaleniem organów, że lokal ten opuściła dobrowolnie albowiem została z niego wyrzucona. Podniosła, że do opuszczenia lokalu zmusiło ją zwłaszcza zachowanie córki, która w pewnym momencie wymieniła zamki w drzwiach, uniemożliwiając jej dostęp do lokalu. Według skarżącej opuszczenie spornego lokalu było pozbawione cech dobrowolności. Jednocześnie z materiału dowodowego sprawy wynika, że nie występowała nigdy z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoby dotychczas zameldowane zostały usunięte z lokalu i do niego nie dopuszczone, a nie skorzystały we właściwym czasie z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06, z dnia 12 kwietnia 2001 r sygn. V SA 3078/00, wyrok z dnia 26 października 2006 r. sygn. II OSK 1244/05, wyrok z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1426/07– Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, iż opuściła lokal na skutek zachowania jej córki, nie może być zaliczona do działań pozbawiających opuszczenie lokalu cech dobrowolności w sytuacji, gdy skarżąca nie podjęła działań zmierzających do odzyskania utraconego posiadania w okresie gdy została go pozbawiona. Nie oznacza to jednak - wbrew stanowisku skarżącej, nawet przyjmując za prawdziwe jej twierdzenia, że została usunięta z lokalu wbrew jej woli - w sytuacji nie podjęcia przez nią przez długi okres czasu kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, że organy w sposób bezprawny ustaliły spełnienie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, nie mającą żadnego związku z tytułem prawnym do lokalu. Pełni ono jedynie funkcję ewidencyjną - ma zapewnić zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Jeśli skarżąca zamieszka w lokalu ponownie, powinna być w nim zameldowana. Skoro skarżąca nie przebywa od paru lat w przedmiotowym lokalu, a ponadto nie podjęła żadnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania tegoż lokalu , organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że lokal ten opuściła trwale i dobrowolnie. Tym samym nie doszło przy wydaniu obu zaskarżonych decyzji do naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, po zebraniu materiału dowodowego decyzje wydane zostały przez organy administracji w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego. Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżącej, że organ pierwszej instancji winien był przeprowadzić rozprawę administracyjną. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy był w ocenie Sądu wystarczający dla ustalenia mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i w tej sytuacji prowadzenie rozprawy administracyjnej - wbrew dyspozycji płynącej z art. 89 § 1 k.p.a. - prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. Obie zaskarżone decyzje wskazują prawidłową podstawę prawną i są szczegółowo uzasadnione. Strona w toku postępowań miała zapewniony czynny udział w każdym ich stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Organ odwoławczy w sposób bezpośredni odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.