III SA/Gd 547/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odmówić J. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie odmowy przyznania J. P. zasiłku celowego na zakup obuwia, wkładek ortopedycznych, odzieży, sprzętu gospodarstwa domowego, środków czystości. Decyzję doręczono skarżącej w dniu 29 marca 2019 r. (k. 8 akt administracyjnych organu II instancji). W dniu 10 kwietnia 2019 r. J. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2019 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyznaczonego pełnomocnika – adwokata T. P. - powiadomiono o wyznaczeniu w dniu 10 maja 2019 r. (k. 17 akt o sygn. III SPP/Gd 51/19). W dniu 1 sierpnia 2019 r. pełnomocnik, działając w imieniu J. P., wniósł skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w dniu 13 maja 2019 r. bezskutecznie skierował do skarżącej pismo z prośbą o kontakt, pismo to bowiem zostało zwrócone do nadawcy. Pełnomocnik ponownie skierował do skarżącej pismo z prośbą o kontakt, które zostało doręczone w dniu 25 lipca 2019 r. Po doręczeniu pisma skarżąca skontaktowała się z pełnomocnikiem oraz przekazała mu dokumentację niezbędną do sporządzenia skargi. Z wyjaśnień udzielonych pełnomocnikowi przez skarżącą wynikało natomiast, że wpływ na możliwość doręczania jej korespondencji mają okoliczności związane z zamieszkiwaniem w wydzielonym lokalu mieszkalnym oraz niechęcią sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie zaś z § 2 przedmiotowego artykułu w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu nie było zawinione. Pełnomocnik jedynie powołał się na trudności w skontaktowaniu się ze skarżącą. Sąd nie kwestionuje opisanych w uzasadnieniu wniosku trudności z pisemnym skontaktowaniem się przez pełnomocnika ze skarżącą, jednak nie można uznać, by okoliczności te same w sobie świadczyły o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnić należy, że oczekiwanie na wyznaczenie pełnomocnika z urzędu oraz zapoznanie się przez niego z aktami sprawy stanowi niezawinioną przez stronę przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie, nawet jeżeli czynność ta nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim. W wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 125/09, z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II OZ 1011/18 i z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1248/17 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Termin ten w niniejszej sprawie upływał w dniu 10 czerwca 2019 r. Co prawda wyznaczony pełnomocnik w dniu 13 maja 2019 r., a więc niezwłocznie po zawiadomieniu go o wyznaczeniu, podjął próbę nawiązania kontaktu ze skarżącą drogą listu poleconego, jednak przesyłka wróciła do nadawcy jako niedoręczona w dniu 3 czerwca 2019 r. (k. 8 akt), a pełnomocnik kolejną próbę listownego nawiązania kontaktu ze skarżącą podjął dopiero w dniu 22 lipca 2019 r. ( k.9), czyli ponad 1,5 miesiąca później. Pełnomocnik nie wyjaśnił, z jakich przyczyn nie mógł skontaktować się ze skarżącą wcześniej lub przy użyciu innych sposobów, chociażby drogą telefoniczną lub udając się pod adres zamieszkania skarżącej osobiście. Podkreślić należy, że pełnomocnik wyznaczony z urzędu jest upoważniony do działania w imieniu mandanta od momentu zawiadomienia go o wyznaczeniu. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Oznacza to, że wyznaczony adwokat jest obowiązany do podejmowania, z zachowaniem należytej staranności, wszelkich działań mających na celu obronę interesu strony w postępowaniu, nawet jeżeli uprzednio się z nią nie kontaktował. Już bowiem w momencie doręczenia zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu jest on zarówno uprawniony, jak i obowiązany, do działania w imieniu strony. Adwokat jest osobą profesjonalnie świadczącą usługi prawne i w związku z tym powinien liczyć się z faktem, że może zostać wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu praktycznie na każdym etapie postępowania , a więc również w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Powinien również być świadomy tego, że każde zaniedbanie pełnomocnika może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami dla reprezentowanej strony. Izba Adwokacka, zawiadamiając pełnomocnika o wyznaczeniu, dysponowała adresem J. P. oraz odpisem postanowienia z dnia 24 kwietnia 2019 r. o ustanowieniu dla skarżącej adwokata. Z treści postanowienia wynikało, że intencją skarżącej jest zaskarżenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wobec tego możliwe było zapoznanie się pełnomocnika skarżącej z aktami sprawy, będącymi w dyspozycji organu administracji publicznej, w celu sporządzenia skargi. Dodać należy, że zaznajomienie się z aktami administracyjnymi pozwoliłoby również pełnomocnikowi na pozyskanie wiedzy o numerze telefonu skarżącej, podanego przez nią w toku aktualizacji wywiadu rodzinnego. Zaznaczyć trzeba, że siedziba kancelarii pełnomocnika znajduje się w tym samym mieście, w którym zamieszkuje skarżąca oraz w którym mieści się siedziba organu, którego decyzji miała dotyczyć skarga. Powoływany przez pełnomocnika brak kontaktu ze skarżącą nie może być uznany za obiektywną przeszkodę w terminowym wniesieniu skargi. Zauważyć też należy, że pełnomocnik nie wskazał, jakie dokumenty uznał za niezbędne do wniesienia skargi, a dołączony do skargi wynik badania skarżącej z dnia 23 marca 2012 r. znajdował się już w aktach założonych dla wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy o sygnaturze III SPP/Gd 51/19. Skoro pełnomocnik dysponujący imieniem i nazwiskiem strony, jej adresem oraz datą i numerem decyzji organu odwoławczego nie podjął ( poza wystosowaniem do skarżącej, i to z dużym odstępem czasowym) czynności mających na celu uzyskanie informacji o stanie sprawy i podjęcie stosownych czynności procesowych, to argumentacja o braku możliwości uzyskania kontaktu ze stroną nie może być uznana jako skuteczne umotywowanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie, że dokonanie czynności procesowej w terminie nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, Lex nr 50679, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1645/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Nadmienić też należy, że zaniedbania pełnomocnika są równoznaczne z zaniedbaniami samej strony. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wykazano braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi (przy uwzględnieniu okoliczności wyznaczenia pełnomocnika w trybie art. 244 § 1 p.p.s.a. ). Nie można uznać, by uchybienie terminu spowodowane było nadzwyczajnymi przeszkodami. Za taką okoliczność nie może być uznane zaniedbanie profesjonalnego pełnomocnika w wykonywaniu czynności zmierzających do uzyskania kontaktu ze stroną lub pozyskania informacji niezbędnych do wniesienia skargi i dokonania tej czynności procesowej, również pomimo braku skontaktowania się ze stroną. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oddalił.