III SA/Gd 561/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-01-09
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego przy odmowie umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacenie postoju w strefie płatnego parkowania, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową i zdrowotną strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie dokonały prawidłowej oceny sytuacji życiowej, majątkowej i zdrowotnej strony, pomijając istotne okoliczności dotyczące jej podstawowych potrzeb egzystencjalnych oraz nie wyważyły należycie interesu prywatnego i publicznego. W związku z tym, doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
A.B. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni o umorzenie należności w wysokości 1816 zł z tytułu opłat dodatkowych za parkowanie oraz kosztów upomnienia. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa i zdrowotna strony nie uzasadnia przyznania ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, podnosząc dodatkowe argumenty dotyczące stanu zdrowia. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdyni.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/5099/24 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacenie postoju w strefie płatnego parkowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 20 września 2024 r. nr EFN.3111.1264.2024.1.PK
Pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. A. B. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni o umorzenie należności w wysokości 1816,00 zł. Kwota ta wynikała z tytułu zaległych opłat dodatkowych za parkowanie pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w gdyńskiej strefie płatnego parkowania oraz kosztów upomnienia.
Pismem z dnia 9 lipca 2024 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację życiową, która uniemożliwia uregulowanie ww. należności.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. A. B. odpowiedziała na to wezwanie, przesyłając dokumenty, w tym oświadczenie o wysokości emerytury obejmujący okres luty-lipiec 2024 r., wykaz wydatków za 7 miesięcy oraz potwierdzenia opłacania rachunków.
Decyzją z dnia 20 września 2024 r. nr EFN.3111.1264.2024.1.TK Prezydent Miasta Gdyni, działając na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako "k.p.a.", art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1270) powoływanej dalej jako "u.f.p.", art. 2 1 pkt 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 320) powoływanej dalej jako "u.d.p." - odmówił umorzenia należności.
W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o normę zawartą w art. 64 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 7 u.f.p., jest decyzją wydawaną w granicach tzw. uznania administracyjnego i organ administracji nie ma obowiązku umorzenia należności w całości, czy też w części, bądź odroczenia lub rozłożenia należności na raty. Ponadto wskazano, że organ administracji jest zobowiązany do przestrzegania dyscypliny finansowej i nie ma możliwości dysponowania środkami publicznymi w sposób całkowicie dowolny. Środkami publicznymi niewątpliwie są dochody z opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania, nie wyłączając powiązanych z opłatą zasadniczą opłat dodatkowych.
Organ ustalił, że A. B. utrzymuje się z emerytury wynoszącej 2883,21 zł netto i tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto 73 letnia emerytka jest po operacji usunięcia części jelita grubego oraz podlega ciągłemu leczeniu immunosupresyjnemu.
Z przedstawionych kopii dokumentów oraz według jej oświadczeń bilans wpływów i wydatków kształtuje się następująco:
- miesięczne świadczenie emerytalne – 2883,12 zł,
- miesięczny czynsz za mieszkanie w miesiącach od styczeń do kwiecień 2024 r. – 740,61 zł,
- miesięczny czynsz za mieszkanie w miesiącach od maj do lipiec 2024 r. – 352,80 zł,
- faktura za gaz z dnia 25 stycznia 2024 r. na kwotę 357,39 zł za okres którego nie można ustalić,
- faktura za prąd za okres od 3 marca 2024 r. do 19 maja 2024 r. na kwotę 219,01 zł,
- podatek od nieruchomości za rok 2024 – 63 zł,
- ubezpieczenie roczne OC pojazdu – 1885 zł,
- przegląd techniczny pojazdu, roczny – 100 zł,
- miesięczny abonament telefoniczny – 30 zł,
- miesięczne wydatki na paliwo – 200 zł,
- miesięczne wydatki na leki i opiekę medyczną – 200 zł,
- miesięczny abonament samochodowy dla mieszkańca – 30 zł.
Dodatkowo skarżąca wskazała, że ponosi wydatki zmienne, nie będące stałą pozycją w jej co miesięcznych zestawieniach takie jak okulary, naprawa pralki, temblak, usługi stomatologiczne czy naprawa pralki.
W ocenie organu I instancji, przedstawione dowody były niewystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego, które uzasadniałyby umorzenie należności.
Organ podkreślił, że sama trudna sytuacja finansowa nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia bądź częściowego umorzenia należności. Niskie dochody i powstałe koszty życia każdorazowo nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem zobowiązanego, usprawiedliwiając tym samym zwolnienie z konieczności wywiązywania się ze zobowiązania powstałego w wyniku naruszenia zasad płatnego parkowania. Także trudna sytuacja finansowa nie może być sama w sobie przesłanką do zastosowania ulgi w tak ostatecznej formie, jaką stanowi umorzenie.
Organ I instancji podkreślił, że istotnym argumentem w sprawie o zastosowanie ulgi w postaci całkowitego umorzenia należności publicznoprawnej jest wykazane swojego ważnego interesu, przede wszystkim wykazania, iż zaplata należności jest niemożliwa bądź pociągnie za sobą poważne konsekwencje w stosunku do zobowiązanego.
Zdaniem organu, w sprawie A. B. nie istnieje sytuacja, która w przypadku uiszczenia powstałej należności, spowoduje zagrożenie w zapewnieniu podstawowych potrzeb egzystencjalnych wnioskodawczyni.
Końcowo Prezydent Miasta Gdyni wskazał, że przyczyną powstania należności w sprawie było postępowanie zobowiązanej niezgodne z zasadami dotyczącymi opłat za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. W ocenie organu, w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym brak jest pozytywnych przesłanek do zastosowania ulgi w tak ostatecznej formie jaką jest całkowite umorzenie należności.
Od powyższej decyzji A. B. wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 64 ust. 1 pkt 2 lit.a w zw. z art. 60 u.f.p., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca wymieniła wydatki nie tylko comiesięczne czy też coroczne, ale również wydatki wieloletnie lub jednorazowe takie jak: torba na zakupy na kółkach, temblak, naprawa pralki czy okulary. Organ stwierdził, że opłaty za mieszkanie czy też za gaz są opłatami zmiennymi, jak wynika z oświadczenia strony. Wszystko to powoduje, że w okresach, w których należności za mieszkanie są niższe, a także w okresach, w których nie ma konieczności wydatkowania jednorazowych kwot, strona może poczynić oszczędności dodatkowe, ponad te, o których pisze, które mogą pokryć zwiększone wydatki z tytułu należności publicznoprawnych. Kolegium zaznaczyło, że strona nie wykazał też, żeby miała jakiekolwiek inne zadłużenia (z tytułu opłat za mieszkanie, media, podatki). Tym samym swobodne potraktowanie okoliczności związanej z parkowaniem w strefie płatnego parkowania i w konsekwencji brak zapłaty za kolejny okres parkowania, nie powinno być nagradzane umorzeniem zobowiązania. Skoro strona korzysta z uprawnienia jakim jest parkowanie w strefie płatnego parkowania na podstawie abonamentu, to powinna czuwać nad tym, aby uprawnienie to się nie zdezaktualizowało, czego strona nie dopełniła.
Organ odwoławczy wskazał także, odnosząc się do sytuacji zdrowotnej strony, że nie udowodniła ona, żeby w konkretnym okresie objawy jej choroby nasiliły się czy też, żeby zachorowała ona na tyle poważnie, by nie móc zadbać o swoje sprawy. Tym samym sytuację zdrowotną skarżącej, choć ciężką, uznać należało za stabilną, która nie wymaga umarzania zobowiązań.
A. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na wyżej opisaną decyzję. W uzasadnieniu zawarła dodatkowe wyjaśnienia dotyczące jej stanu zdrowia, w tym problemów związanych z kręgosłupem, które wystąpiły u niej pod koniec sierpnia 2025 r. Dodatkowo skarżąca wskazała, że w kwietniu 2025 r. doszło u niej do złamania stopy. Z uwagi na ból i trudności w poruszaniu się nie jest w stanie zasięgnąć porady prawnika w niniejszej sprawie. Do skargi załączyła dokumentację medyczną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodniesionych w skardze.
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia kwoty 1816 zł z tytułu zaległych opłat dodatkowych za parkowanie pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w gdyńskiej strefie płatnego parkowania oraz kosztów upomnienia.
Opłaty związane z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 320 ze zm.), dalej jako u.d.p. W art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Stosownie do treści art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie natomiast z art. 13f ust. 1-3 u.d.p., za nieuiszczenie takiej opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, oraz sposób jej pobierania. Przy czym wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 10% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wskazaną opłatę dodatkową, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi.
W orzecznictwie wskazano, że użycie słowa "pobiera" oznacza, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. Stwierdzenie okoliczności faktycznej polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego – obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości. Opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. (por. wyroki NSA: z 29 czerwca 2020 r. sygn. akt I GSK 2116/19, z 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1345/12).
Przyjęcie, że dodatkowa opłata, o której mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p. zalicza się do środków publicznych, o których mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. oznacza, że w stosunku do tego rodzaju należności zastosowanie znajduje art. 64 ust. 1 u.f.p., zgodnie z którym:
1. Należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:
1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4;
2) na wniosek zobowiązanego:
a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,
b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.
Zaznaczenia wymaga, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności organ działa w ramach uznania administracyjnego.
Decydując na zasadzie uznania administracyjnego, organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny decydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego i słusznego interesu publicznego.
Z woli ustawodawcy sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu obejmuje ocenę przestrzegania przez organy procedury normowanej przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość oceny, w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym.
Sąd administracyjny jest uprawniony do kontrolowania trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości publicznoprawnej. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznego rozstrzygania o umorzeniu należności.
Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
W art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. ustawodawca wskazał dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych: ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Konkretyzacja tych pojęć jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Pojęcia te stanowią klauzule generalne. Cechą immamentną klauzul generalnych jest to, że odsyłają do ocen.
Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., należy wskazać, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszej kolejności tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki wymienione w tym przepisie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 kwietnia 2014 r., "działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron – interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością wagi obu rodzajów interesów.
Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego. Z tego względu, konkretną treść tych pojęć trzeba ustalać z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości.
Wskazać należy, że w przypadku "uzasadnionych względów", o których mowa art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. ustawodawca posłużył się w kwantyfikatorem "w szczególności" wskazując możliwości płatnicze zobowiązanego jako jedno z dopuszczalnych kryteriów oceny zastosowania instytucji umorzenia należności (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4613/21).
W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który Sąd podziela, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną zobowiązanego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w konsekwencji, czy spłata zaległości, o umorzenie której wnosi zobowiązany, nie nastąpi kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb zobowiązanego i jego rodziny. (Iwona Kaczorowska - Pojęcie ważnego interesu podatnika. Omówienie do wyroku WSA w Opolu z dnia 28 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Op 248/21, PP 2021/10/50-5).
Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyrok WSA w Opolu z 28 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Op 248/21, wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 630/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi także wątpliwości, że interpretując ustawowy termin "interes publiczny" należy uwzględnić zasady konstytucyjne, w tym m.in. zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji).
Brak jest podstaw do zawężania wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu finansowego i oceny zdolności płatniczych strony postępowania do uiszczenia należności. Ustawodawca bowiem tego rodzaju ograniczenia nie wprowadził do hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Tym samym, przy ustalaniu wystąpienia wymienionych przesłanek prawnych uprawniających do umorzenia w konkretnej sprawie, w szczególności przesłanki interesu publicznego, organ nie może pominąć ogólnych racji wyższego rzędu, obiektywnie istniejących, co oznacza, że powinien respektować chronione konstytucyjnie wartości, mieszczące się w standardach demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 22 września 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 267/15).
W ocenie Sądu, organy w rozpatrywanej sprawie nie dokonały wszystkich ustaleń niezbędnych do oceny zasadności wniosku i nie dokonały prawidłowej oceny sytuacji skarżącej w kontekście przesłanek umorzenia zobowiązania.
W szczególności, organy nie rozważyły prawidłowo okoliczności dotyczących sytuacji życiowej, majątkowej i zdrowotnej skarżącej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca (lat 73) utrzymuje się z emerytury w wysokości 2883,21 zł i prowadzi gospodarstwo jednoosobowe. Z tej kwoty skarżąca musi ponieść nie tylko koszty czynszu, energii elektrycznej, opłat za gaz, czy leki ale także koszty wyżywienia, co organy pominęły w swoich rozważaniach. Organy nie wzięły pod uwagę, że z uzyskiwanego dochodu skarżąca musi zaspokoić wszystkie podstawowe potrzeby życiowe (m.in: żywność, odzież i obuwie, higiena osobista, transport i łączność). Skarżąca jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, choruje na nowotwór, cierpi na schorzenia kręgosłupa.
Stanowisko organów obu instancji, że strona posiada zasoby i środki pozwalające na spłatę należności, nie jest uzasadnione. Taka ocena stanu faktycznego stoi w sprzeczności z okolicznościami sprawy.
Organ nie dokonał ustaleń dotyczących całokształtu sytuacji majątkowej skarżącej. Nie można wykluczyć, że posiadany majątek (przy którego ocenie ustalono jedynie dochody i część wydatków) umożliwia skarżącej spłatę zobowiązania, niemniej jednak wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków wskazuje, że taka spłata uniemożliwi zaspokojenie potrzeb życiowych skarżącej, która jest emerytką w podeszłym wieku o złym stanie zdrowia.
Odnośnie do przesłanki interesu publicznego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zawarło w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ogólne sformułowania definiujące interes publiczny, jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze przestrzeganie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, nie analizując wystarczająco tych treści w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, na które wskazywała skarżąca.
W sprawie zabrakło szczegółowej analizy okoliczności powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kontekście interesu publicznego, z którego wynika konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa. Organom znane były okoliczności powstania zaległości. Skarżąca wskazała, że nie miała świadomości, że jej karta parkingowa utraciła ważność i dużo w tym czasie chorowała. Wskazać także należy, że w sytuacji braku szybkiego powiadamiania o opłacie dodatkowej, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zobowiązany dowiaduje się o tej opłacie dopiero w wyniku doręczenia upomnienia (tu podczas wizyty skarżącej w Biurze Obsługi Strefy Płatnego Parkowania) przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Działając lojalnie wobec członków wspólnoty samorządowej, właściwy organ nie powinien zwlekać z przesłaniem zobowiązanemu takiego upomnienia i jako niewłaściwą ocenić należy sytuację prowadzącą do komasowania wielu należnych opłat dodatkowych przez długi okres czasu i zwlekania z przesłaniem zobowiązanej upomnienia, co prowadzi do naliczania kolejnych opłat dodatkowych w bardzo wysokiej kwocie.
Organy nie dokonały w sprawie prawidłowego wyważenia interesu prywatnego i interesu społecznego, stwierdzając, że ten drugi przeważa nad pierwszym. Wskazać także należy, że charakter należności, o umorzenie której wystąpiła skarżąca i dobra, za którego naruszenie wymierzono opłatę dodatkową oraz okoliczności powstania tej opłaty - opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w miejscu zamieszkania - nie stoją, co do zasady, na przeszkodzie umorzeniu należności.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany będzie dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej, zdrowotnej i osobistej skarżącej. Orzekając na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, organ winien uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie interpretację znajdujących zastosowanie przepisów prawa.
Wskazać dodatkowo należy, że organ może umorzyć zobowiązanie w części, nawet wtedy gdy wnioskodawca wnosi o umorzenie zobowiązania w całości. Znajduje to oparcie w regule a maiori ad minus (z większego na mniejsze) – jeśli ktoś jest uprawniony do czynienia czegoś "więcej", uprawniony jest też do czynienia czegoś "mniej" (zob. T.Chauvin, T. Stawecki, P. Winczorek, Wstęp do prawoznawstwa, wyd. C.H. Beck, warszawa 2012, wyd. 7, s.246).
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zwiazku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sadów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło