III SA/Gd 568/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia 13 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2010 r. K. P. – właściciel nieruchomości położonej w L. zwrócił się do Urzędu Gminy w C. o wymeldowanie Ż. P., która w 2008 r. wyprowadziła się do C. i zamieszkała przy ulicy M. Po przeprowadzeniu postępowania, Wójt Gminy decyzją z dnia 21 lipca 2010 r. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), art. 3 ust. 11 lit c) ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 34, poz. 198 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej w skrócie k.p.a.) odmówił wymeldowania Ż. P. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości L. [...] gmina C. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że w świetle materiału dowodowego sprawy, w tym zeznań świadków nie można uznać, że Ż. P. dobrowolnie i trwale opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały, a te przesłanki warunkują wydanie decyzji o wymeldowaniu zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Co ważne, Ż. P. nigdy nie zrezygnowała z prawa do zamieszkiwania w spornej nieruchomości i utrzymuje więzi z osobami, które zamieszkują w L. W świetle jej zeznań została z lokalu wyrzucona a ojciec – inicjator przedmiotowego postępowania wymienił zamki w drzwiach. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, iż w/w zameldowana jest na pobyt czasowy pod innym adresem w C. jednakże przedmiotowy meldunek ma związek z faktem podjęcia pracy. W odwołaniu od w/w decyzji K. P. wskazał, że werbalne oświadczenie o braku zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania nie jest przesłanką do ustalenia braku okoliczności uzasadniających wymeldowanie. Bezspornym jest, że Ż. P. nie mieszka pod adresem stałego zameldowania Odmowa wymeldowania stanowi wiec w istocie utrzymywanie fikcji naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Wojewoda decyzją z dnia 13 września 2010 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Wójta Gminy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazał, że meldunek czasowy Ż. P. miał miejsce przed złożeniem wniosku o wymeldowanie a organ meldunkowy nie kwestionował czasowego charakteru tego pobytu. Nie można więc uznać, że w/w trwale opuściła miejsce pobytu stałego przenosząc swe centrum życiowe do lokalu w C. Czasowy charakter pobytu w C. nie został bowiem zakwestionowany. Co równie ważne, pobyt czasowy ma trwać do czerwca 2011 r. Oznacza to, że być może po tym terminie Ż. P. do spornego lokalu powróci. Wówczas dopiero – przy jednoczesnym zamieszkiwaniu w C. – będzie można rozważyć czy nie należy jej wymeldować z aktualnego miejsca zameldowania na pobyt stały. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. P. podnosząc zarzut naruszenia art. 9 ust. 2b i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że opuszczenie spornego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w sprawie zachodzą wszelkie okoliczności przemawiające za wymeldowaniem. Ż. P. nie podjęła bowiem jakichkolwiek starań w przedmiocie powrotu do spornego lokalu, w którym – co oczywiste – nie mieszka. Tym samym odmowa wymeldowania jest w ocenie skarżącego utrzymywaniem fikcji rzutującej na sens ewidencji ludności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2011 r. skarżący wskazał dodatkowo, że brak działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu daje wyraz woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Ż. P. nie przysługuje jakiekolwiek roszczenie zmierzające do przywrócenia posiadania lokalu albowiem nie była posiadaczem samoistnym ani posiadaczem zależnym. Z powyższych okoliczności można zatem wyciągnąć wniosek, że więź z nieruchomością została zerwana na trwałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd zwraca uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby. W całej rozciągłości podzielić należy zaś pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05, baza Lex nr 192912), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Stąd też wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powołany wyżej przepis przewiduje, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjął się pogląd, że co do zasady można dokonać wymeldowania w trybie powyższego przepisu, gdy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Wokół tego zagadnienia koncentrowała się też argumentacja organów i stron. Powszechną i przewidzianą przez ustawodawcę jest sytuacją, że dana osoba posiada jednocześnie zameldowanie na pobyt stały i zameldowanie na pobyt czasowy, co najczęściej wiąże się z podjęciem pracy, kształcenia lub obywaniem służby wojskowej. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych z jednej strony rozróżnia te twa pojęcia, z drugiej traktuje je równorzędnie ( np. art. 15 ust. 2 ustawy). Nie może budzić wątpliwości, że czasowe przebywanie pod innym adresem i to niekiedy kilkuletnie wiąże się zazwyczaj z przeniesieniem tzw. centrum życiowego. W tym miejscu Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 263/06 ( baza Lex nr 321529) wydanym w analogicznej sprawie. Otóż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązku i dopóki to zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z miejsca stałego zameldowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2007 r. IV SA/Wa 506/07, baza Lex nr 337791). Czasowe zameldowanie w innym miejscu nie oznacza zatem rezygnacji z zameldowania stałego - pogląd przeciwny nie daje się obronić na tle wyżej cytowanych regulacji ustawowych. Co istotne dla sprawy organ meldunkowy dokonując w dniu 7 czerwca 2010 r. czasowego zameldowania Ż. P. w C. ocenił, że spełnia ona warunki takiego zameldowania do czerwca 2011 r. Należy też zauważyć, że Ż. P. dokonała zameldowania na pobyt czasowy w C. przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, co pozwala przyjąć, że nie zrobiła tego jedynie na potrzeby niniejszego postępowania. Właśnie ta okoliczność wyłączała zdaniem Sądu możliwość dokonania wymeldowania Ż. P. z pobytu stałego Tym samym Sąd nie podzielił podniesionego w skardze i podtrzymanego w piśmie z dnia 26 stycznia 2011 r. zarzutu naruszenia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na marginesie sprawy Sąd wskazuje, że podziela stanowisko organu odwoławczego, że w sytuacji dalszego zamieszkiwania Ż. P. w C., będzie można rozważyć czy jej pobyt w tej miejscowości nie przybrał znamion pobytu stałego, co z kolei będzie uzasadniało jej wymeldowanie z lokalu położonego w L. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.