III SA/Gd 623/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-02-16
Skład orzekający: Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz okazjonalny osób wykonany samochodem osobowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, z naruszeniem warunków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Przewóz okazjonalny osób wykonany samochodem osobowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, który nie spełnia warunków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, stanowi naruszenie przepisów i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a kara została nałożona zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem osobowym, który był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, a nie powyżej 7, jak wymaga tego art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowo nie zostały spełnione warunki określone w art. 18 ust. 4b tej ustawy, dotyczące m.in. zawarcia umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca skarżył decyzję, argumentując, że przewóz nie był przewozem okazjonalnym, a także kwestionując sposób ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lipca 2022 r., nr BP.501.1933.2021.2152.BD2.238039 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lipca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 września 2021 r. o nałożeniu na I. T. (dalej zwanego także "stroną" lub "skarżącym"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. I. T., kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 9 lipca 2020 r. o godz. 17:15 w T. na ul. K. (dworzec kolejowy T.), zatrzymano do kontroli samochód osobowy, marki Volvo, nr rej. [...], przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób. Pojazdem tym kierował K. M. W chwili kontroli wykonywany był przewóz drogowy osób, tj. jednego pasażera transportowano w obrębie T. z ul. P. nr [...] na ul. K. - Dworzec Główny PKP. Kierowca nie okazał do kontroli jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego, takiego jak: licencja na wykonywanie przewozu drogowego osób lub licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Pojazd nie był oznakowany ani zarejestrowany jako taksówka lub pojazd zabytkowy. Kierowca nie okazał podczas kontroli żadnego dokumentu pisemnej umowy zwartej z pasażerem ani nie wydał w formie papierowej żadnego paragonu lub innego pokwitowania na dowód uiszczenia opłaty za przewóz przez pasażera. Pasażer zamówił powyższą usługę przewozu poprzez platformę elektroniczną B. Zapłata za przewóz w kwocie 11,19 zł została dokonana przez pasażera elektroniczne z użyciem karty płatniczej.
Podczas kontroli ustalono, że na adres poczty elektronicznej pasażera w aplikacji B. doręczona została faktura nr [...], opiewająca na kwotę - 11,19 zł, wystawiona przez B. OU w imieniu - "T. I. T., AL. [...], [...] G.", NIP: [...], tytułem - "USŁUGA TRANSPORTOWA". Na podstawie powyższej faktury ustalono, że wykonawcą przedmiotowego przewozu był I. T.
Kujawsko–Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego -w związku ze stwierdzonymi naruszeniami z tytułu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. – dalej jako "u.t.d."), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, stanowiącego naruszenie ujęte pod lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. - wszczął postępowanie administracyjne wobec I. T.
W toku postępowania organ ustalił, że w zakresie uprawnień transportowych, przedsiębiorca - I. T. legitymuje się licencją nr [...]/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną dnia 19 lipca 2018 r. oraz legitymuje się licencją w zakresie przewozu osób taksówką o nr [...]/2020, wydaną w dniu 5 marca 2020 r. Do opisanych wyżej licencji nie został zgłoszony pojazd, którym wykonywany był przewóz w dniu kontroli drogowej. Strona nie posiada innych uprawnień transportowych.
Organ wskazał, że wykonywany przewóz był przewozem okazjonalnym osób, który wykonuje się co do zasady pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na zasadzie wyjątku dopuszcza się przewóz okazjonalny pojazdami zabytkowymi (art. 18 ust. 4b pkt 1 u.t.d.) albo samochodami osobowymi o liczbie miejsc siedzących mniejszej niż 8, jednak przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. wówczas, gdy pojazd jest prowadzony przez przedsiębiorcę lub zatrudnionego kierowcę, na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem w formie pisemnej lub elektronicznej przed rozpoczęciem usługi w lokalu przedsiębiorstwa będącego nieruchomością oraz po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu.
Organ stwierdził, że w związku z tym, że przewóz był wykonywany pojazdem samochodowym przystosowanym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a ponadto umowa z pasażerem nie została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa będącego nieruchomością lub częścią nieruchomości, naruszony został przepis art. 18 ust. 4a u.t.d.
W konsekwencji decyzją z dnia 12 listopada 2020 r. (nr WITD.DI.0152.II0080/103/20) Kujawsko–Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na I. T. - jako wykonawcę okazjonalnego przewozu drogowego osób - karę pieniężną z tytułu Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 8.000 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 5 maja 2021 r. (nr BP.501.501.173.2021.1284.BD2.32677) uchylił powyższą decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że nie można jednoznacznie ustalić, czy kierowca K. M. w dniu kontroli wykonywał przewóz osób w imieniu I. T. z uwagi na to, że kierowca nie okazał podczas kontroli żadnych uprawnień do wykonywania przedmiotowego przewozu ani we własnym imieniu ani na rzecz innego podmiotu, w tym I. T. Ponadto okazana przez pasażera faktura wystawiona przez B. w imieniu T. I. T. nie daje podstawy do jednoznacznej oceny, że wykonawcą przewozu był przedsiębiorca E. Sp. z o.o. Sp. k. Organ odwoławczy zaznaczył, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien ustalić kto faktycznie wykonywał przewóz w dniu kontroli drogowej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 28 września 2021 r. (nr WITD-SP.8140.6.57.2021/P.U.) – działając na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. - nałożył na I. T. prowadzącego działalność gospodarczą T. I. T., karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, z tytułu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, stanowiącego naruszenie ujęte pod lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w sprawie od początku nie występowała spółka E. Sp. z o.o. Sp. k., tym samym rozpatrywanie materiału dowodowego pod kątem uczestniczenia w przewozie tejże spółki pozostaje bezprzedmiotowe. W pozostałym zakresie organ I instancji wezwał na przesłuchanie kierowcę kontrolowanego pojazdu – K. M. oraz wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z zapytaniem, czy I. T. jako płatnik w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. odprowadzał za K. M. składki na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, a jeżeli tak to z jakiego tytułu. K. M. nie podjął pisma wzywającego go do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania w charakterze świadka. Natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił udzielenia żądanych informacji wskazując, że brak jest podstaw prawnych do ich udzielenia.
Organ I instancji wskazał, że w ramach pomocy prawnej Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu 20 września 2021 r. przesłuchał I. T. w charakterze strony postępowania. Z treści zeznań strony wynika, że pomiędzy I. T. a K. M. została zawarta ustna umowa o wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym przez K. M. I. T. nie udzielił odpowiedzi jaka była treść wzajemnych zobowiązań stron wynikających z tej umowy. Wskazał nadto, że to on pobrał wynagrodzenie za wykonaną usługę przewozu, mając w chwili wykonywania przewozu zarejestrowane konto na platformie B., a operator platformy B. w jego imieniu wystawił fakturę VAT za wykonaną usługę przewozu oraz pośredniczył w pobraniu wynagrodzenia od pasażera. Dodatkowo I. T. zeznał, że przyjmującym zlecenie przewozu z dnia kontroli drogowej był K. M. oraz że to kierowca pokrywał koszty wykonanego przewozu (paliwo, ubezpieczenie, eksploatacja pojazdu).
Organ I instancji stwierdził, że z treści zeznań pasażera wynika, że zamówienie na wykonanie usługi przewozowej złożył poprzez aplikację elektroniczną pn. B., przy czym z kierującym nie zawierał żadnej umowy w formie pisemnej ani ustnej. Zapłata za przewóz został dokonana elektronicznie, a po wykonaniu usługi otrzymał on fakturę potwierdzającą jej wykonanie. W ocenie organu I instancji okazana faktura niewątpliwe dotyczy wykonanej w chwili kontroli usługi przewozu. Nie budzi zatem wątpliwości, iż została zawarta umowa o przewóz i że umowa ta została zawarta przy użyciu platformy elektronicznej B. Organ I instancji stwierdził, że z okazanej faktury wynika, że wykonawcą przewozu był I. T. Faktura ta niewątpliwe dokumentuje operację gospodarczą po stronie I. T. w postaci: usługi transportowej, rozpoczętej na: [...] (09.07.2020 16:30). Za wykonanie tejże usługi I. T. pobrał należność w kwocie 10,36 zł plus 8% VAT. Z treści faktury wynika, iż wynagrodzenie zostało uiszczone przy użyciu karty płatniczej.
Organ wskazał na treść art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), zgodnie z którym na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą wyświadczenie usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności.
Organ I instancji uznał fakturę wystawioną przez I. T. za wiarygodny dowód świadczenia przez niego usługi przewozu oraz zawarcia z pasażerem umowy o przewóz i pokwitowania zapłaty za usługę przez klienta kartą płatniczą. Strona poprzez wystawienie tegoż dokumentu rachunkowego, oświadczyła jednoznacznie, że spełniła świadczenie z umowy przewozu, a ponadto pokwitowała zapłatę za usługę dokonaną przez klienta kartą płatniczą.
Organ zwrócił także uwagę na treść art. 774 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), zgodnie z którym przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy.
W realiach sprawy zostały spełnione wszystkie istotne warunki umowy przewozu, tj.: a) I. T. jest przewoźnikiem, albowiem uzyskał (jako przedsiębiorca) licencję na wykonywanie przewozów samochodem osobowym, b) przy użyciu aplikacji B. zawarł umowę z pasażerem, c) usługę przewozu wyświadczył za wynagrodzeniem w łącznej kwocie 11,19 zł.
W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że wykonawcą przewozu był kierujący pojazdem K. M. Organ przyjął, iż to I. T. podczas wykonywania usługi przewozu posługiwał się kierowcą K. M. Nie udało się ustalić w oparciu o jaką podstawę faktyczną lub prawną K. M. prowadził pojazd na rzecz strony, niemniej nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro z wystawionej w imieniu I. T. faktury wynika wprost, iż to właśnie on - a nie inne podmioty - był bezpośrednim wykonawcą i zarazem stroną umowy przewozu. W ocenie organu okazanie lub nieokazanie przez kierującego licencji na wykonywanie transportu drogowego udzielonej I. T. nie ma istotnego znaczenia dla dokonanych ustaleń, albowiem dla oceny kto jest wykonawcą przewozu, decydującym jest ustalenie kto zawarł umowę z klientem/pasażerem i co było przedmiotem tej umowy.
Organ I instancji nie podzielił stanowiska pełnomocnika strony wyrażonego w odwołaniu od pierwotnej decyzji, jakoby brak było jakiegokolwiek powiązania pomiędzy kierowcą pojazdu a I. T., skoro po wykonaniu usługi przewozu, pasażer otrzymał fakturę wystawioną przez B. w imieniu I. T. oraz uiścił zapłatę za przewóz kartą płatniczą, co zostało również ujęte w treści faktury. W ocenie organu nieprawdopodobnym jest, aby faktury za przewóz z danymi I. T. miałyby być wystawiane po wykonaniu tej usługi przez przypadkowe osoby.
Organ wskazał też, że z dokumentu pt. Ogólne warunki dla kierowców Ogólne warunki dla flot (zwane dalej "OWK") - opublikowanego przez B. na stronie [...] - Spółka będąca operatorem platformy B. jest upoważniona do pobrania drogą elektroniczną (przy użyciu kart płatniczych) opłaty za przewóz w imieniu podmiotu, który utworzył konto na platformie (pkt. 6.1. OWK). Ponadto Spółka będąca operatorem platformy jest upoważniona do sporządzania i doręczania pasażerowi faktury w imieniu podmiotu, który zarejestrował konto na platformie (pkt 4.18 OWK). Skoro zatem faktura została wygenerowana przez platformę B. to logicznym jest wniosek, że I. T. miał zarejestrowane konto na platformie B. oraz że świadczył usługę przewozu, skoro pobrał za nią wynagrodzenie. W innym wypadku taka faktura nie mogłaby zostać wygenerowana przez platformę B.
Organ zaznaczył, że I. T. nie potrafił wyjaśnić jakiej treści były postanowienia umowy łączącej go z kierowcą. Fakt ewentualnego ponoszenia przez kierującego pojazdem kosztów paliwa, nie może być decydujący, skoro ze wskazanej faktury za przewóz wynika, że jako wykonawca przewozu i zarazem strona umowy o przewóz wobec pasażera występował I. T., a nie K. M.
Z powyższego wynika, że przewóz poddany kontroli drogowej miał charakter okazjonalny, gdyż nie był wykonywany na linii komunikacyjnej w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (art. 4 pkt 11 w zw. z art. 4 pkt 7-8 u.t.d.). Nie był zatem przewozem regularnym, a także nie był przewozem wahadłowym (art. 4 pkt 11 w zw. z art. 4 pkt 7 i pkt 10 u.t.d.).
Definicję okazjonalnego przewozu należy wywieść z treści art. 18 ust. 4b u.t.d., przy spełnieniu oczywiście negatywnych przesłanek znajdujących się w ustawowej definicji takiego przewozu z art. 4 pkt 11 u.t.d. Skoro bowiem art. 18 ust. 4b u.t.d. stanowi, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób pod warunkiem łącznego spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., to przewóz niespełniający któregoś z tych warunków, ale spełniający pozostałe, również musi być traktowany jako przewóz okazjonalny. Organ wskazał przy tym, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr. Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych - przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika.
Organ stwierdził, że przewóz ten nie mógł być uznany za przewóz wykonywany taksówką albowiem nie był rozliczony za pomocą taksometru lub przy użyciu aplikacji mobilnej spełniającej wymagania określone w przepisach oraz wymagania dla kas rejestrujących mających postać oprogramowania określone w przepisach o podatku od towarów i usług (art. 13b ust. 1 u.t.d.).
Wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. W przypadku przewozów okazjonalnych osób, co do zasady, można je świadczyć tylko na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (art. 5b ust. 1 pkt 2 i art. 18 ust. 4a u.t.d.). Organ zaznaczył, że I. T. legitymował się licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego samochodem osobowym, która do wykonywania przewozów okazjonalnych wymaga spełnienia dodatkowych warunków wskazanych w art. 18 ust. 4b u.t.d, które nie zostały spełnione.
Przewóz był wykonywany na zasadach określonych przez operatora aplikacji B., co m.in. oznacza, że proces zamówienia i zawarcie umowy z pasażerem został dokonany elektronicznie poza lokalem przedsiębiorstwa będącym nieruchomością lub częścią nieruchomości. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym, który nie był pojazdem zabytkowym. Przewóz nie spełniał komplementarnie wymogów art. 18 ust. 4b u.t.d., zatem nie był wyłączony spod art. 18 ust. 4a u.t.d.
Organ stwierdził, że skoro przewóz okazjonalny osób, wykonywany był samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, zamiast przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, to naruszony został wymóg konstrukcyjny co do pojazdu jakim mogła być świadczona tego typu usługa.
Ponadto organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Norma prawna wyrażona w art. 92c u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Taka sytuacja w przedmiotowym przypadku nie zaistniała.
Po rozpoznaniu odwołania I. T., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 4 lipca 2022 r. (nr BP.501.1933.2021.2152.BD2.238039) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., – dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 1, 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1,3,7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w zakresie stwierdzonych naruszeń wskazał, że protokół kontroli (nr [...]) z dnia 9 lipca 2020 r. stanowi istotny dowód w sprawie. Wyjaśnił, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. W tej kwestii organ odwoławczy przytoczył fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Lu 468/19) i wskazał, że kierowca K. M. nie podpisał protokołu kontroli bez zgłaszania zastrzeżeń i podania przyczyn.
Z protokołu kontroli oraz zeznań pasażera, za zamówiony przewóz z ul. [...] na ul. [...] (Dworzec PKP T.) kierowca nie określił kwoty za usługę, została ona określona przez aplikację B. na kwotę 11,19 zł, która została pobrana z karty płatniczej pasażera, co bezspornie wskazuje na zarobkowy charakter skontrolowanego przewozu. Powyższe niewątpliwie wskazuje, że to strona realizowała za pomocą aplikacji B. zlecenie na przewóz osób oraz uzyskała wynagrodzenie za wykonaną usługę. Dokonanie usługi z wykorzystaniem aplikacji B. przesądza o jej charakterze (zob. wyroki WSA: w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 488/19 oraz w Rzeszowie z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 627/20). Usługa ta została zrealizowana na rzecz i w imieniu strony co potwierdza wykonana w dniu kontroli dokumentacja fotograficzna. W toku postępowania skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o zaistniałym innym stanie faktycznym niż stwierdzony.
Z protokołu przesłuchania I. T. w dniu 20 września 2021 r. wynika, że K. M. jest kierowcą strony, z którym warunki współpracy zostały określone na podstawie ustnej umowy. K. M. nigdy nie był przez stronę zatrudniony na podstawie umowy o pracę oraz nie świadczył usług przewozu w ramach umowy zlecenia. Strona określiła w zeznaniu, że wzajemne zobowiązania były bardzo obszerne oraz, że K. M. zobowiązał się do przewozu osób samochodem osobowym. Przesłuchiwany zeznał, że przyjmującym zlecenie wykonania usługi w dniu 9 lipca 2020 r. na rzecz pasażera R. R., zgodnie z aplikacją, był K. M. Na pytanie "Czy jako I. T. pobrał wynagrodzenie za wykonaną usługę przewozu?" przesłuchiwany odpowiedział: "Tak, pobrałem", dalej zeznając, iż koszty przewozu tj. koszty paliwa, napraw, ubezpieczeń oraz inne związane z eksploatacją i użytkowaniem pojazdu pokrywa tylko kierowca. Strona wskazała, iż na dzień 9 lipca 2020 r. posiadała zarejestrowane konto na platformie B., a spółka będąca operatorem tej platformy pobrała w jego imieniu drogą elektroniczną opłatę za przedmiotowy przewóz i wygenerowała fakturę.
Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli, poświadczonej fotokopii wydanej faktury nr [...] z dnia 9 lipca 2020 r. na kwotę 11,19 zł oraz przesłuchania I. T. z dnia 20 września 2021 r. wynika, iż wykonany w dniu 9 lipca 2020 r. przewóz osób został wykonany w imieniu i na rzecz strony.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że pojazd skarżącego, którym w dniu kontroli wykonywano przewóz osób nie spełnił warunków z art. 18 ust. 4a u.t.d. Zgodnie z tym przepisem przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, natomiast pojazd skarżącego jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przedmiotowy przewóz nie spełnił również warunków przewozu okazjonalnego określonych w art. 18 ust. 4a, ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem kontrolowany pojazd nie jest pojazdem zabytkowym, a także nie zawarto umowy z pasażerem w formie pisemnej lub elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa.
W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje, że to strona wykonywała zarobkowo przewóz osób i tym samym zasadnie organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony podniesionych w zakresie uchybień przepisów proceduralnych wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a organ I instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących charakteru przedmiotowego przewozu organ odwoławczy wskazał na treść przepisów art. 4 pkt 1, pkt 3 lit. a i b, pkt 6a u.t.d. określających zagadnienia krajowego transportu drogowego, transportu drogowego oraz przewozu drogowego. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż zatrzymanym do kontroli pojazdem świadczono usługę krajowego transportu drogowego zamówioną przez pasażera przy użyciu aplikacji B., którą wykonano w ramach działalności gospodarczej, zrealizowano ją w celach zarobkowych, co potwierdza poniesiona przez pasażera opłata. Organ odwoławczy uznał za bezpodstawny zarzut strony o nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. mimo braku wykonania przez stronę przewozu drogowego w dniu kontroli. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 997/19).
Organ odwoławczy przytoczył definicję przewozu okazjonalnego zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d., zgodnie z którym przewóz okazjonalny jest to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, zatem należy sięgnąć po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8) za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej". W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. Zatem do uznania przewozu za przewóz okazjonalny nie stosuje się kryterium ilości przewożonych pasażerów - może to być grupa osób lub pojedyncza osoba, nie wpływa to na charakter wykonywanego przewozu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 145/21).
Organ odwoławczy zaznaczył, że aby móc wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo zatem zakwalifikował stwierdzone naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Potwierdzają to: protokół kontroli drogowej, dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów i fotograficzna pojazdu oraz informacja z organu licencyjnego, dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.
Organ wskazał, że licencja nr [...]/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielona w dniu 19 lipca 2018 r. jest jedną z licencji uprawniających przewoźników do wykonywania przewozów okazjonalnych. Jednakże aby przewóz okazjonalny był wykonywany zgodnie z obowiązującymi przepisami, dany pojazd musi spełniać wymaganie konstrukcyjne określone w art. 18 ust 4a u.t.d. albo spełnić przesłanki wyłączenia powyższego kryterium konstrukcyjnego, określone w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Organ wskazał końcowo, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c u.t.d., zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
I. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W skardze podniesiono zarzuty naruszenia prawa obejmujące:
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4ab u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B., wykonanie tego przejazdu przez kierowcę K. M. nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B.;
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 9 lipca 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji B.;
art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lipca 2022 r. oraz Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 września 2021 r., stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.t.d."), na mocy których nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8.000 zł za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a mianowicie za: "Wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d." (tj. naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d. pod l.p. 2.11).
Przeprowadzone w zakreślonych powyżej ramach badanie legalności ww. decyzji wykazało, że - wbrew zarzutom podniesionym w skardze - organy nie dopuściły się przy ich wydaniu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Z definicji tej wynika bowiem, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom określona w ustawie, jak i określona w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 definicja "usług okazjonalnych" nie wymaga, by przewoźnik wykonywał jednocześnie przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). Przewóz osób oznacza również przewóz jednej osoby. Zatem każdy przewóz, czy to jednorazowy czy powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu u.t.d. i znacznie tego sformułowania przyjęte w tej ustawie jest odmienne od potocznego znaczenia pojęcia "okazjonalności", jako czegoś wyjątkowego, zdarzającego się rzadko (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 622/21).
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił bowiem publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 u.t.d.); niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani także wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Stosownie do art. 4 pkt 1 u.t.d użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką.
Z powyższego wynika, że prowadzenie działalności polegającej na krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób wymaga posiadania co najmniej jednego z trzech rodzajów licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., a ustawodawca wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1/ samochodem osobowym, 2/ pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i 3/ taksówką.
W przepisie art. 18 ust. 4a u.t.d. wskazano, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 u.t.d.
W art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. wskazano natomiast, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., przy jednoczesnym jednak wypełnieniu przez przewoźnika warunków wskazanych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.
W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo i wyczerpująco zgromadziły materiał dowodowy, który dawał podstawę do uznania, że w dniu 9 lipca 2020 r. w T. na ul. [...] (dworzec kolejowy T.) zatrzymano do kontroli samochód osobowy, marki Volvo, nr rej. [...] (przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób), którym kierował K. M. i który wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. W sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca do wykonywania przedmiotowym pojazdem o nr rej. [...] przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ust. 4b pkt 2 lit. b/, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ - jak wynika z zeznań świadka (pasażera) R. R. - usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji B., a rozliczona została bezgotówkowo po wykonanym przejeździe. Pasażer wyjaśnił, że przewóz zamówił przez aplikację B. w telefonie. Zapłata za przewóz w kwocie 11,19 zł została dokonana przez pasażera elektroniczne z użyciem karty płatniczej. Na adres poczty elektronicznej pasażera w aplikacji B. doręczona została faktura nr [...], opiewająca na kwotę - 11,19 zł, wystawiona przez B. w imieniu - "T. I. T., AL. [...], [...] G.", NIP: [...], tytułem - "USŁUGA TRANSPORTOWA". Na podstawie powyższej faktury ustalono, że wykonawcą przedmiotowego przewozu był I. T. Skoro bowiem faktura została wygenerowana przez platformę B., to oznacza to, że I. T. miał zarejestrowane konto na platformie B. oraz że świadczył usługę przewozu, za którą to właśnie on – a nie kierowca czy inna osoba - pobrał wynagrodzenie. Należało zgodzić się z twierdzeniem organów, że w realiach sprawy zostały spełnione wszystkie istotne warunki umowy przewozu wynikające z art. 774 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U z 2019 r., poz. 1145 ze zm.), czyli że: 1) I. T. jest przewoźnikiem, albowiem posiada - jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "T. C. I. T." - licencję na wykonywanie przewozów samochodem osobowym (licencja nr [...]/2018 na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydana przez Prezydenta Miasta G. w dniu 19 lipca 2018 r.); 2) przy użyciu aplikacji B. zawarł umowę z pasażerem; 3) usługę przewozu wyświadczył za wynagrodzeniem w łącznej kwocie 11,19 zł. Podkreślenia także wymaga, że – tak jak przyjęły organy - zatrzymanym do kontroli pojazdem, którym świadczono usługę krajowego transportu drogowego zamówioną przez pasażera przy użyciu aplikacji B., wykonywana była przez skarżącego działalność gospodarcza realizowana w celach zarobkowych. Pomimo bowiem faktu, iż to nie skarżący osobiście w dniu kontroli wykonywał przewóz pasażera przedmiotowym pojazdem o nr rej. [...], to nie ulega wątpliwości, że opłata za wykonanie opisanej "usługi transportowej" została dokonana na rzecz skarżącego - prowadzonej przez niego działalności gospodarczej "T. C. I. T., AL. [...], [...] G.", NIP: [...], co wynika faktury wystawionej przez B. w imieniu - "T. C. I. T." z dnia 9 lipca 2020 r. Zgodzić należy się z organami inspekcji transportu drogowego, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 997/19). W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że I. T. w dniu kontroli był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą "T. C. I. T." z siedzibą w G. na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej RP (przeważająca działalność gospodarcza – "49.39.Z Pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany") i w ramach prowadzenia tejże działalności wykonał "usługę transportową" w dniu 9 lipca 2020 r., wykonując przewóz – na zasadach "przewozu okazjonalnego" – pasażera z ul. [...] na ul. [...] (Dworzec Główny PKP) w T.
W konsekwencji - jak to zostało już wcześniej podkreślone - aby przewóz okazjonalny był wykonywany zgodnie z obowiązującymi przepisami, dany pojazd musi spełniać wymaganie konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a u.t.d. albo spełnić przesłanki wyłączenia powyższego kryterium konstrukcyjnego, określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. Skoro przewóz okazjonalny osób, wykonywany przez skarżącego był samochodem osobowym marki Volvo, nr rej. [...], przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, nie zaś przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, to niewątpliwie naruszony został wymóg konstrukcyjny co do pojazdu jakim mogła być świadczona tego typu usługa, wskazany w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jednocześnie też skoro stwierdzono, że przewóz ww. samochodem osobowym był wykonywany na zasadach określonych przez operatora aplikacji B., co m.in. oznaczało, że proces zamówienia i zawarcie umowy z pasażerem został dokonany elektronicznie poza lokalem przedsiębiorstwa będącym nieruchomości lub częścią nieruchomości, to tym samym nie zostały spełnione komplementarnie warunki konieczne dopuszczające możliwość wykonywania takiego przewozu (okazjonalnego), które zostały określone w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Powyższe wskazuje, że organy prawidłowo przyjęły, iż skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego dotyczących "Wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.", i w konsekwencji prawidłowo została na skarżącego nałożona kara pieniężna w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu, w postępowaniu zakończonym wydanymi i kontrolowanymi decyzjami fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim fakty istotne z punktu widzenia zastosowania art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., zostały przez organy inspekcji transportu drogowego należycie ustalone, ocenione i wyjaśnione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, a zatem podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., należało uznać za chybione.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło