III SA/Gd 82/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-04-03
Skład orzekający: Janina Guść, Bartłomiej Adamczak, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający środkami europejskimi może odmówić wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków we wniosku o dofinansowanie, jeśli ocena projektu jest negatywna, a regulamin pracy komisji oceny projektów przewiduje taką możliwość w przypadku stwierdzenia braków, omyłek lub niejasności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ zarządzający środkami europejskimi nie miał obowiązku wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków we wniosku o dofinansowanie, jeśli ocena projektu była negatywna, a przedstawione informacje były ogólnikowe i nie pozwalały na pozytywną ocenę. Interpretacja regulaminu pracy komisji oceny projektów, która dopuszczałaby uzupełnianie braków w sytuacji negatywnej oceny, byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania wnioskodawców i konkurencyjności postępowania konkursowego. Brak istotnego wpływu ewentualnych naruszeń na wynik oceny uzasadnia oddalenie skargi.Stan faktyczny
Gmina Miasta Puck wniosła skargę na informację Instytucji Zarządzającej o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego negatywnej oceny strategicznej projektu w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027. Gmina zarzuciła organowi naruszenie procedur oceny, w szczególności niewykonanie obowiązku wezwania do uzupełnienia wniosku w sytuacji stwierdzenia braków, omyłek lub niejasności. Organ odwoławczy uznał, że projekt nie uzyskał minimalnej liczby punktów, a przedstawione informacje były ogólnikowe i nie pozwalały na pozytywną ocenę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Puck na pismo Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 27 stycznia 2025 r. nr DPR-N.432.7.2024 EOD:4364/01/2025 w sprawie informacji o nieuwzględnieniu protestu oddala skargę.
Gmina Miast Puck wniosła skargę na informację Instytucji Zarządzającej z dnia 27 stycznia 2025 r. o rozstrzygnięciu protestu złożonego przez Gminę Miasta Puck na etapie oceny strategicznej, od informacji o negatywnej ocenie projektu pt. "[...]" zarejestrowanego pod numerem [...] w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027.
Zarząd Województwa Pomorskiego informacją z dnia 18 listopada 2024 r. powiadomił wnioskodawcę Gminę Miasta Puck o zatwierdzeniu wyniku oceny strategicznej projektu "[...]".
W piśmie poinformowano, że w trakcie oceny strategicznej przedmiotowy projekt otrzymał 30 punktów, w związku z czym nie uzyskał minimum punktowego, określonego w Regulaminie wyboru projektów dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów dla Działania 6.10. Infrastruktura kultury w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 i nie został zakwalifikowany do wyboru do dofinansowania przez Zarząd Województwa Pomorskiego. Uchwałą nr 1409/41/24 z dnia 14 listopada 2024 r. Zarząd Województwa Pomorskiego zatwierdził wynik oceny strategicznej projektu. Szczegółowa ocena poszczególnych kryteriów została zawarta w tabelarycznym zestawieniu zawierającym przyznaną punktację oraz jej uzasadnienie (k. 91, 92).
Wnioskodawca pismem z dnia 4 grudnia 2024 r. wniósł protest, w którym podniósł zarzuty o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, dotyczące braku wezwania skarżącej do uzupełnienia projektu oraz zarzucił wadliwą ocenę projektu w kryteriach: "Profil projektu", "Potrzeba realizacji projektu", "Wkład w zakładane efekty", "Kompleksowość projektu", "Komplementarność projektu", "Nowy Europejski Bauhaus", " Zasada DNSH" (k. 78-88).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu organ wskazał, że wnioskodawca nie zgadzał się z oceną kryterium "Wkład w zakładane efekty", niemniej nie podał w tym zakresie żadnego uzasadnienia. W związku z tym Instytucja Zarządzająca nie zweryfikowała oceny tego kryterium, ponieważ zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079 ze zm.), zwanej dalej także ustawą wdrożeniową, protest musi zawierać wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem. Brak uzasadnienia powoduje, że wskazanie przedmiotowego kryterium jest nieskuteczne, a jednocześnie brak w tym zakresie nie może zostać uzupełniony, zgodnie z art. 64 ust. 5 ww. ustawy.
Organ wskazał, że w proteście Wnioskodawca postawił zarzuty proceduralne odnoszące się do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu. W odniesieniu do dwóch kryteriów, tj. "Profil projektu" i "Kompleksowość projektu", w uzasadnieniu przyznanej punktacji zamieszczonym w karcie oceny, posłużono się sformułowaniami "nie przedstawiono w sposób precyzyjny" oraz "nie opisano w sposób precyzyjny". Zdaniem Wnioskodawcy w powyższych kryteriach ocena może opierać się wyłącznie na zasadzie spełnione lub niespełnione, natomiast brak precyzji w opisie danej kwestii w dokumentacji aplikacyjnej powinien spowodować przewidziane w Regulaminie wyboru projektów wezwanie Wnioskodawcy do złożenia uzupełnień lub korekt. Wnioskodawca powołał się na § 6 ust. 10 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów (przyjętego uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 566/453/23 z 23.05.2023 r.), zgodnie z którym na etapie oceny strategicznej w przypadku stwierdzenia braków, omyłek lub niejasności we wniosku o dofinansowanie projektu, członkowie KOP informują o tym fakcie Przewodniczącego/Zastępcę Przewodniczącego w trakcie posiedzenia KOP i przekazują sformułowane przez siebie zapytania do wnioskodawcy Sekretarzowi. Sekretarz umieszcza je w wezwaniu do złożenia uzupełnień/korekt weryfikowanym przez Przewodniczącego/Zastępcę Przewodniczącego, zatwierdzanym przez Dyrektora DPR lub jego zastępcę i przesyłanym do wnioskodawcy przy pomocy poczty elektronicznej. Odpowiedź wnioskodawcy przekazywana jest przez Sekretarza niezwłocznie wszystkim Członkom KOP.
Zdaniem Wnioskodawcy, treść § 6 ust. 10 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów oznacza, że w razie stwierdzenia braków, omyłek lub niejasności, wezwanie Wnioskodawcy do złożenia uzupełnień lub korekt jest obligatoryjne, a nie fakultatywne. Nie wystosowano do Wnioskodawcy takiego wezwania na etapie oceny strategicznej, a wezwania na wcześniejszych etapach oceny nie dotyczyły kwestii będących przedmiotem kryteriów "Profil projektu" i "Kompleksowość projektu". Wnioskodawca uważa, że brak wezwania do złożenia wyjaśnień w kwestiach, które w uzasadnieniu oceny określono jako nieprecyzyjnie opisane, stanowi naruszenie procedury oceny projektu.
Odpowiadając na zarzuty Wnioskodawcy Instytucja Zarządzająca stwierdziła iż treści § 6 ust. 10 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów nie można interpretować w taki sposób, że w razie stwierdzenia jakichkolwiek braków, omyłek lub niejasności, musi zostać wystosowane wezwanie Wnioskodawcy do złożenia uzupełnień lub korekt. Powyższy przepis ma charakter wyłącznie proceduralny i reguluje sposób przepływu informacji od Członków KOP do Sekretarza oraz kolejne etapy weryfikacji, zatwierdzania i wysyłki. Przepis ten nie przesądza, jakie ewentualne braki, omyłki lub niejasności mają w konkretnych okolicznościach danego projektu taki charakter i skalę, że Członkowie KOP bez ich wyjaśnienia nie mogą skutecznie ocenić projektu i zmuszeni są uruchomić procedurę skutkującą zawieszeniem kolegialnego posiedzenia KOP i opóźnieniem całego procesu oceny i wyboru projektów. Zostało to pozostawione osądowi Członków KOP, którzy korzystają z tej prerogatywy mając na względzie obowiązujące ich postępowanie zgodne z zasadami bezstronności i rzetelności. Wezwanie Wnioskodawcy do złożenia uzupełnień lub korekt nie ma na celu kompleksowej poprawy jakości wniosku. Nie stoi to w sprzeczności z Regulaminem wyboru projektów dla naboru wniosków o dofinansowanie dla Działania 6.10. Infrastruktura kultury w ramach FEP 2021-2027, a w szczególności z art. 55 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Ustawodawca nie narzucił obowiązku wzywania do złożenia uzupełnień, pozostawiając właściwym instytucjom daleko idącą swobodę w tym zakresie. Wynika to z konieczności zapewnienia sprawnego przebiegu procesu oceny i wyboru projektów, który nie może przekształcić się w niekończącą się serię uzupełnień i poprawek.
Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przedłożona w ramach naborów dokumentacja powinna być sporządzona w sposób rzetelny i wyczerpujący oraz być kompletna, a więc zawierać wszystkie informacje i dane konieczne do przeprowadzenia pełnej oceny projektu (wyrok WSA w Białymstoku z 17.03.2021 r., I SA/Bk 74/21; wyrok WSA w Gliwicach z 24.05.2018 r., IV SA/GI 235/18). To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w treści dokumentacji aplikacyjnej, że złożony projekt spełnia wszystkie wymagane kryteria (wyrok NSA z 3.02.2017 r., lI GSK 60/17; wyroki WSA w Łodzi: z 29.10.2019 r., III SA/Łd 698/19; z 8.11.2017 r., III SA/Łd 828/17; z 20.09.2017 r., III SA/Łd 692/17, oraz z 6.09.2017 r., III SA/Łd 624/17). Niespójność i braki w złożonej dokumentacji skutkujące zakwestionowaniem faktu spełnienia poszczególnych kryteriów oceny obciążają stronę wnioskującą (wyroki WSA w Białymstoku: z 18.07.2018 r., I SA/Bk 322/18; w Białymstoku z 18.07.2018 r" I SA/Bk 323/18; wyrok WSA w Szczecinie z 2.08.2018 r., I SA/Sz 381/18; wyrok WSA w Poznaniu z 21.03.2018 r., III SA/Po 957/17; wyrok WSA we Wrocławiu z 23.06.2017 r., III SA/Wr 328/17, oraz wyrok WSA w Warszawie z 21.06.2017 r., V SA/Wa 890/17).
Organ stwierdził, że zasada, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że złożony projekt spełnia kryteria, odnosi się w szczególny sposób do kryteriów punktowych. Jeżeli projekt spełnia określone w kryterium przesłanki uzyskania danej liczby punktów, wnioskodawca powinien dołożyć wszelkich starań, żeby jednoznacznie wykazać to w dokumentacji aplikacyjnej. Brak precyzji wynika niejednokrotnie z faktu, że w projekcie przesłanka uzyskania większej liczby punktów w rzeczywistości nie jest spełniona, lecz wnioskodawcy dążą do takiego sformułowania opisu w dokumentacji, żeby wynikała z niego potencjalna możliwość jej spełniania, licząc na przyznanie punktów w wyniku ewentualnego zinterpretowania wątpliwości na ich korzyść. Brak konkretów, ogólne hasłowe sformułowania i deklaracje pojawiają się w takich sytuacjach nagminnie, a każdorazowe kierowanie do wnioskodawców wezwań o wyjaśnienia doprowadziłoby do paraliżu procesu oceny i wyboru projektów. Wezwania o wyjaśnienia na etapie oceny strategicznej kierowane są przykładowo w sytuacjach ewidentnych pomyłek (np. w pewnych wartościach liczbowych lub parametrach) które są niezbędne do oceny danego kryterium.
Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że użycie w karcie oceny projektu sformułowań "nie przedstawiono/nie opisano w sposób precyzyjny jest powszechnie stosowanym środkiem retorycznym. Oznacza to, że w dokumentacji aplikacyjnej są treści odnoszące się do danego kryterium (nie można stwierdzić, że ich nie ma wcale), ale pozbawione są precyzji, jednoznaczności, konkretów, które pozwoliłyby na uznanie, że kryterium zostało spełnione.
Zgodnie z metodyką wyboru projektów zatwierdzoną przez Komitet Monitorujący FEP 2021-2027, ocena strategiczna projektów wybieranych do dofinansowania w sposób konkurencyjny ma na celu porównanie projektów uczestniczących w danym naborze. Dotyczy to również sposobu przedstawienia informacji pozwalających ocenić projekt w danym kryterium. Projekty, w których spełnienie kryterium przedstawione jest w sposób konkretny, jednoznaczny, wyczerpujący, w oparciu o fakty i dane, otrzymują odpowiednią liczbę punktów. Nie otrzymują punktów projekty, w których w odniesieniu do danego kryterium zawarto jedynie ogólne hasła lub rozważania pozbawione konkretów.
W uzasadnieniu przyznania "0" punktów w kryterium "Profil projektu" członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że założenia, cele i zakres przedmiotowy projektu wpisują się w wyzwania, zakres i ukierunkowanie celu szczegółowego 4 (vi) i Działania 6.10., lecz w niskim stopniu prowadzą do zwiększania spójności społecznej województwa, tj. przyczyniają się do rozwoju jednego spośród wątków wymienionych w punktach a-f tj. f. wdrażanie ponad standardowych rozwiązań w zakresie zwiększania dostępności dla osób ze specjalnymi potrzebami. Nie przedstawiono w sposób precyzyjny rozwijania długofalowej oferty kulturalnej (w szczególności skierowanej do różnych grup wiekowych) (a), oferty dedykowanej wzmacnianiu świadomości i tożsamości regionalnej lub narodowej (b), wspieraniu aktywności społecznej lub integracji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (c), czy kształtowaniu świadomości obywatelskiej lub kapitału społecznego (d). Projekt nie prowadzi również do tworzenia nowych miejsc pracy (e).
W kryterium "Profil projektu" ocenie podlega stopień, w jakim założenia, cele i zakres przedmiotowy projektu wpisują się w wyzwania, zakres i ukierunkowanie celu szczegółowego 4 (vi) i Działania 6.10. Kluczowy dla oceny jest aspekt przyczyniania się projektu do wzmacniania roli kultury w procesie zwiększania spójności społecznej województwa, tj.:
a. rozwijania długofalowej oferty kulturalnej (w szczególności skierowanej do różnych grup wiekowych),
b. wzmacniania świadomości i tożsamości regionalnej lub narodowej,
c. wspierania aktywności społecznej lub integracji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
d. kształtowania świadomości obywatelskiej i kapitału społecznego,
e. tworzenia nowych miejsc pracy,
f. wdrażania ponadstandardowych rozwiązań w zakresie zwiększania dostępności dla osób ze specjalnymi potrzebami.
W ww. kryterium oceniający mają do dyspozycji możliwość przyznania "0" punktów (przyczynienie się do rozwoju jednego spośród wątków wymienionych w punktach a-f), "1" punktu (przyczynienie się do rozwoju dwóch lub trzech wątków), "2" punktów (przyczynienie się do rozwoju czterech lub pięciu wątków) oraz "3" punktów (przyczynienie się do rozwoju sześciu wątków).
W proteście Wnioskodawca wskazał, że projekt uwzględnia również wątki a, b, c, e oraz na poparcie tej tezy przytoczył zapisy ze studium wykonalności. Wnioskodawca ponadto przytoczył argumenty związane z wątkiem f (wdrażanie ponadstandardowych rozwiązań w zakresie zwiększania dostępności dla osób ze specjalnymi potrzebami) lecz jest to bezprzedmiotowe, ponieważ członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że ten wątek jest spełniony.
W zakresie wątku a (rozwijanie długofalowej oferty kulturalnej, w szczególności skierowanej do różnych grup wiekowych), w studium wykonalności podano bardzo ograniczone informacje, odnoszące się prawie wyłącznie do finansowania krzyżowego: "Projekt przewiduje finansowanie krzyżowe (tzw. cross-financing) dla kosztów promocji projektu. W ramach tego kosztu planowane jest zrealizowanie cyklicznych zajęć kulturalno-artystyczno-dydaktycznych dla lokalnej społeczności, kierowanych do różnych grup wiekowych bez względu na płeć, także dla osób z niepełnosprawnością. W celu zapewnienia ciekawej oferty w ramach cross-financingu zaproszeni do współpracy zostaną artyści oraz dyrektorzy miejscowych placówek działających w zakresie kultury. Celem prowadzenia zajęć będzie zwiększenie wiedzy mieszkańców miasta P. w obszarze kultury oraz tożsamości kulturowej. Zajęcia będą odpowiedzią na potrzeby mieszkańców. Zwiększą dostęp do oferty kulturalnej i staną się odpowiedzią na brak oferty dla ludzi młodych (...) Staną się także podstawą do zaangażowania mieszkańców w tworzenie wydarzeń kulturalnych, których brakuje w mieście P., a w których mieszkańcy będą nie tylko odbiorcą, ale także twórcą takiego wydarzenia. Wnioskodawca projektuje wydatkowanie wydatków finansowanych krzyżowo w 1 roku po odbiorze przedmiotu projektu. Zakłada się nawiązanie stosunku prawnego z animatorami i artystami na zasadzie outsourcingu, w oparciu o umowę cywilno-prawną w modelu B2B (wydatki dokumentowane fakturą VAT)."
W innym miejscu studium wykonalności napisano: "Docelowo obiekt przystosowany będzie do obsługi koncertów, występów teatralnych, imprez okolicznościowych, wystaw, oraz zajęć kulturalno-dydaktycznych dla lokalnej społeczności. Obiekt będzie służył także, jako miejsce prób dla R."
Powyższe cytaty ze studium wykonalności wyczerpują wszystko, co w całej dokumentacji aplikacyjnej odnosi się do przyszłej oferty kulturalnej, która miałaby być realizowana w wyniku adaptacji istniejącego obiektu na salę widowiskową.
W ocenie Instytucji Zarządzającej Wnioskodawca nie wykazał, w jaki konkretnie sposób realizacja projektu przyczyni się do rozwijania długofalowej oferty kulturalnej. Opisano grupy wiekowe, które miałyby być odbiorcami oferty kulturalnej, jednak sama oferta nie została przedstawiona. Nie ma programu cyklicznych zajęć kulturalno-artystyczno-dydaktycznych dla lokalnej społeczności, a także założeń przyszłych koncertów, występów teatralnych, imprez okolicznościowych, wystaw. Koncepcja rozwijania długofalowej oferty kulturalnej nie została przedstawiona, ze wzmianek w studium wykonalności wynika, że z dużym prawdopodobieństwem byłyby to wydarzenia pojawiające się ad hoc.
W proteście Wnioskodawca napisał: "przygotowując się do Projektu [...], opracowano Koncepcję powołania i funkcjonowania P. W koncepcji założono szeroko pojętą działalność kulturalną: od organizacji lokalnych uroczystości miejskich, poprzez warsztaty artystyczne dla dzieci, seniorów i wszystkich osób zainteresowanych, po spektakle teatralne, występy artystyczne, czy seanse filmowe". Koncepcja powołania i funkcjonowania P. nie została jednak dołączona do dokumentacji aplikacyjnej ani w niej opisana, nie było o niej nawet żadnej wzmianki. Nie dołączono Koncepcji również do protestu, lecz nawet gdyby to zrobiono, nie mogłaby zostać wzięta pod uwagę, ponieważ etap protestu służy jedynie zweryfikowaniu prawidłowości oceny dokonanej przez Komisję Oceny Projektów na podstawie tych informacji, które Wnioskodawca zawarł w dokumentacji aplikacyjnej. Etap rozpatrywania protestu nie może stanowić kolejnego etapu oceny projektu, na którym byłyby składane przez Wnioskodawcę dodatkowe informacje, które wcześniej pominięto.
W zakresie wątku b (wzmacnianie świadomości i tożsamości regionalnej lub narodowej) w studium wykonalności nie zadeklarowano żadnych konkretnych działań, które w sposób wyraźny prowadziłyby do kształtowania świadomości i tożsamości regionalnej lub narodowej.
Dopiero w proteście Wnioskodawca poinformował, że w Koncepcji powołania i funkcjonowania P. zaplanowano organizowanie wydarzeń o charakterze lokalnym, takich jak Urodziny Miasta , Dzień Kapra, Dzień Kaszubski oraz obchody rocznicy Zaślubin Polski z Morzem. Wnioskodawca wskazał: "Wybierając ten budynek na P. podkreślamy znaczenie tego miejsca dla narodowej historii - tuż obok doszło do zaślubin Polski z Morzem przez Generała Józefa Hallera w 1920 roku. Następnie tutaj znajdowała się pierwsza polska baza lotnictwa morskiego od 1920 i 1923 r. - Baza Morskiego Dywizjonu Lotniczego. Wspomniana hala funkcjonowała jako sala widowiskowo - sportowa P. Tu gromadziło się życie 25 % mieszkańców P. zatrudnionych w P. (ponad 1000 osób). Ich dzieci i rodziny korzystały z sali, w której ma znajdować się Centrum - tu odbywały się wydarzenia kulturalne (wszelkie uroczystości i zabawy m.in. bale karnawałowe i studniówki) oraz sportowe (tutaj trenowali siatkarze). Charakter miejsca został zachowany mimo istnienia później hali produkcyjnej - ornamenty, dekoracje sceny - zawsze z nadzieją, że sala powróci do swojej dawnej roli społecznej - integrujące centrum miasta. Także wybór miejsca nie jest przypadkowy, dyktowany jest poszanowaniem historii i tradycji, pozwalając na renesans kultury w mieście." Niestety, powyższe informacje nie zostały przedstawione w dokumentacji aplikacyjnej.
W zakresie wątku c (wspieranie aktywności społecznej lub integracji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym) w studium wykonalności przedstawiono przewidywane korzyści społeczne projektu: zmniejszenie skali problemów społecznych związanych z wykluczeniem społecznym, w tym zwiększenie poziomu aktywności mieszkańców; ograniczenie skali uzależnień i patologii społecznych; zwiększenie jakości usług kulturalnych oraz spędzania wolnego czasu; zwiększenie poziomu dostępności usług społecznych; dostępność przestrzeni dla osób z niepełnosprawnościami".
W ocenie Instytucji Zarządzającej Wnioskodawca nie wykazał, w jaki konkretnie sposób realizacja projektu przyczyni się do zmniejszenia zagrożenia wykluczeniem społecznym, w tym w obszarze uzależnień i patologii społecznych. W części diagnostycznej w ogóle nie zidentyfikowano kategorii osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, jej liczebności i charakterystyki. Nie ma informacji, w jaki sposób oferta kulturalna miałaby realnie przełożyć się na zaadresowanie problemów tej grupy. Osoby z niepełnosprawnościami z zasady należą do kategorii osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, jednakże samo zapewnienie dostępności infrastruktury dla tych osób nie jest wystarczające do zakwalifikowania jako wspieranie ich aktywności społecznej lub integracji.
W zakresie wątku e (tworzenie nowych miejsc pracy) w studium wykonalności zawarto następujące wzmianki odnoszące się do pracowników: "rekrutacja pracowników, świadczących pracę w obiekcie, prowadzona będzie w sposób zapewniający równość płci". Dodatkowo w arkuszu zawierającym założenia Modelu Finansowego w rubryce Koszty operacyjne projektu, w pozycji Wynagrodzenie pracowników wpisano "wartość oszacowana dla 4 pracowników".
W ocenie Instytucji Zarządzającej, z powyższych zapisów nie wynika, że Wnioskodawca w wyniku realizacji projektu planuje stworzyć nowe miejsca pracy. Odnosząc się do zapisów w Modelu Finansowym, zdaniem Instytucji Zarządzającej, zapewnienie w budżecie finansowania wynagrodzenia 4 pracowników nie jest jednoznaczne z zatrudnieniem nowych pracowników, gdyż mogą to być pracownicy (miejsca pracy) przeniesieni z innych jednostek organizacyjnych Wnioskodawcy.
W uzasadnieniu przyznania "1" punktu w kryterium "Potrzeba realizacji projektu" (co przy zastosowaniu wagi przekłada się na 7,5 punktu) członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że opis projektu wskazuje braki w zakresie oferty kulturalnej oraz infrastruktury, lecz nie precyzuje związków pomiędzy planowaną do wsparcia infrastrukturą a rozwijaną ofertą oraz nie wskazuje szczególnej pilności planowanych działań. Wnioskodawca nie przedstawił powiązania potrzeby realizacji projektu z realizacją działań infrastrukturalnych i nie wiadomo, czy obecna infrastruktura jest w pełni wykorzystywana. Wnioskodawca nie uzasadnił również związku pomiędzy planowaną do wsparcia infrastrukturą a rozwijaną ofertą kulturalną.
W proteście Wnioskodawca wskazuje odnoszące się do tego kryterium zapisy zawarte w studium wykonalności, ale również podaje wiele nowych informacji, których w dokumentacji aplikacyjnej nie było. Między innymi w proteście napisano, że "obecne miejsca, w których mogą być prowadzone zorganizowane wydarzenia (koncerty czy spektakle) nie spełniają podstawowych warunków, jakimi są właściwa akustyka, profesjonalne oświetlenie, czy możliwości ergonomicznego zaaranżowania przestrzeni. W chwili obecnej jedynymi przestrzeniami mogącymi pomieścić większe ilości osób w P. na te cele to hale sportowe, których przeznaczenie jest odmienne od sal widowiskowych." Jest to informacja odnosząca się do kwestii istniejącej infrastruktury i możliwości jej wykorzystania, której jednak nie było na etapie oceny projektu.
Instytucja Zarządzająca wskazała, że z definicji przedmiotowego kryterium wynika, że kwestią dominującą przy ocenie projektu, zarówno w odniesieniu do potrzeby jak i pilności, są braki w ofercie kulturalnej, zatem braki infrastrukturalne mają charakter podporządkowany, ich zaadresowanie uzasadnione jest wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania oferty kulturalnej. Z tego względu w pierwszej kolejności należy odnieść się do pilności zaproponowanej oferty kulturalnej.
Ze względu na ogólnie określenie przyszłej oferty kulturalnej (tj. koncerty, występy teatralne, imprezy okolicznościowe, wystawy i zajęcia kulturalno-dydaktyczne), nie można stwierdzić, na ile brak realizacji części infrastrukturalnej projektu w ogóle uniemożliwia lub bardzo istotnie ogranicza organizowanie powyższych wydarzeń, których z nich, z jakich przyczyn, w jakiej wersji itd. Nie można zatem ocenić pilności realizacji projektu, w szczególności ze względu na brak konkretnego powiązania pomiędzy planowaną ofertą kulturalną, a koniecznością stworzenia niezbędnej dla niej infrastruktury.
Dopiero w proteście zawarto wzmianki na temat odpowiedniej akustyki, a także możliwości przenoszenia imprez letnich do nowej sali widowiskowej podczas niesprzyjającej pogody, na przykład deszczowej lub sztormowej.
W uzasadnieniu przyznania "1" punktu w kryterium "Kompleksowość projektu" (co przy zastosowaniu wagi przekłada się na 5 punktów) członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że przewidziane w projekcie działania w zakresie finansowania krzyżowego zostały dopasowane do potrzeb lokalnej społeczności/odbiorców (ich zakres określono na podstawie konsultacji przeprowadzonych wśród mieszkańców). W projekcie nie opisano w sposób precyzyjny tworzenia treści cyfrowych prowadzących do upowszechnienia zasobów kultury/dziedzictwa kulturowego lub poprawy dostępności cyfrowej.
W proteście Wnioskodawca wskazuje, że wymienione w studium wykonalności systemy cyfrowe, jakie przewidziano do nabycia w związku z utworzeniem obiektu, będą prowadzić do tworzenia treści cyfrowych, prowadzących do upowszechniania zasobów kultury/dziedzictwa kulturowego lub poprawy dostępności cyfrowej.
Instytucja Zarządzająca wskazała, że nie przewidziano tworzenia treści cyfrowych prowadzących do upowszechnienia zasobów kultury/dziedzictwa kulturowego. Tworzenie takich treści cyfrowych to przykładowo digitalizacja zasobów, wirtualne zwiedzanie, transmisje wydarzeń kulturalnych on-line. W Studium Wykonalności nie ma informacji o zamiarze tworzenia tego typu treści w ramach projektu. Sam zakup i montaż środków trwałych stanowiących system nagłośnieniowy, w skład którego wchodzą komponenty cyfrowe, nie oznacza, że treści cyfrowe służące upowszechnianiu zasobów będą tworzone. Brak zaplanowanego tworzenia treści cyfrowych uniemożliwia przyznanie "2" punktów w kryterium "Kompleksowość projektu".
W uzasadnieniu przyznania "0" punktów w kryterium "Komplementarność projektu" członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że Wnioskodawca nie wykazał, że projekt jest powiązany z innym projektem w taki sposób, że ich rezultaty wzmacniają się wzajemnie, warunkują się wzajemnie lub stanowią następujące po sobie etapy określonego programu/planu działania, prowadząc do zwiększenia uczestnictwa w kulturze na danym terenie, a co najmniej jeden z tych projektów otrzymał współfinansowanie ze środków EFS/EFS+ w obszarze integracji społecznej, usług społecznych, edukacji ogólnej/przedszkolnej lub kształcenia ustawicznego.
W przedmiotowym kryterium otrzymanie 1 lub 2 punktów możliwe jest jedynie wtedy, gdy Wnioskodawca wykaże komplementarność z co najmniej jednym projektem, który otrzymał współfinansowanie ze środków EFS/EFS+. Nigdzie w dokumentacji aplikacyjnej (zarówno we wniosku o dofinansowanie jak i w studium wykonalności) nie wskazano takiego projektu. Dopiero w proteście Wnioskodawca poinformował, że zrealizował/realizuje projekty współfinansowanie ze środków EFS/EFS+ "[...]" oraz "[...]".
Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że etap protestu służy jedynie zweryfikowaniu prawidłowości oceny dokonanej przez Komisję Oceny Projektów na podstawie tych informacji, które wnioskodawca zawarł w dokumentacji aplikacyjnej. Etap rozpatrywania protestu nie może stanowić kolejnego etapu oceny projektu, na którym byłyby składane przez Wnioskodawcę dodatkowe informacje, które wcześniej pominięto. Zatem przyznanie projektowi Wnioskodawcy "0" punktów w kryterium "Komplementarność projektu" było zasadne.
W uzasadnieniu przyznania "1" punktu w kryterium "Nowy Europejski Bauhaus" (co przy zastosowaniu wagi przekłada się na 2 punkty) członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że założenia, cele i zakres przedmiotowy projektu w niskim stopniu wpisują się w koncepcję Nowego Europejskiego Bauhausu, tj. spełniają dwa z siedmiu kryteriów wymienionych w punktach a-g, tj. b. ekonomiczna opłacalność w perspektywie długoterminowej oraz d. konsultowania zakresu projektu z mieszkańcami. Założenia, cele i zakres projektu nie wpisują się kryteria wysokiej jakości i funkcjonalności proponowanych rozwiązań (a), promowania różnorodności i desegregacji (c), budowania lokalnej tożsamości (e), poszanowania kontekstu miejsca (f) oraz oddziaływania na przestrzeń pod względem estetyki (g).
W proteście Wnioskodawca stwierdza, że projekt będzie charakteryzował się wysoką funkcjonalnością, budowaniem lokalnej tożsamości (co odpowiada kryteriom a i e). Następnie wymienia kilka elementów projektu, które mają stanowić o wpisywaniu się w "Nowy Europejski Bauhaus", bez wskazywania, o które z kryteriów chodzi. Zatem Instytucja Zarządzająca zweryfikowała wszystkie kryteria, które członkowie Komisji Oceny Projektów uznali za niespełnione (tj. a, c, e, f i g).
W odniesieniu do kryterium a. "wysoka jakość i funkcjonalność proponowanych rozwiązań" opis zawarty w studium wykonalności ma charakter ogólnikowy. Brak informacji, jakie konkretnie innowacyjne i funkcjonalne rozwiązania technologiczne, materiałowe czy architektoniczne będą zastosowane przy realizacji projektu.
W odniesieniu do kryterium c. "promowanie różnorodności i desegregacji" w studium wykonalności Wnioskodawca wskazuje, że projekt będzie skierowany do mieszkańców P. oraz turystów, a także będzie dostępny dla osób niepełnosprawnych. W ocenie Instytucji Zarządzającej sama dostępność oferty kulturalnej dla różnych grup odbiorców nie może być uznana za promowanie różnorodności i desegregacji, Wnioskodawca nie wskazuje konkretnego, specyficznego rozwiązania, które w bezpośredni sposób spełniałoby przedmiotowe kryterium.
W odniesieniu do kryterium e. "budowanie lokalnej tożsamości" opis zawarty w studium wykonalności ma charakter ogólnikowy. Brak informacji, w jaki konkretnie sposób realizacja projektu miałaby się przyczynić do budowania lokalnej tożsamości miasta P.
W odniesieniu do kryterium f. "poszanowanie kontekstu miejsca" opis zawarty w studium wykonalności także ma charakter ogólnikowy. Wnioskodawca wskazuje, że obiekt będący przedmiotem wniosku jest położony w zabytkowym zespole urbanistycznym P. (aczkolwiek nie jest on obiektem zabytkowym), ale brak informacji, w jaki sposób realizacja projektu miałaby się przyczynić do poszanowania kontekstu miejsca.
W odniesieniu do kryterium g. "oddziaływanie na przestrzeń pod względem estetyki" opis zawarty w studium wykonalności ma charakter ogólnikowy i nie wskazuje dokładnie, jakie walory estetyczne będą prowadzić do wzrostu atrakcyjności i jakości otoczenia w przestrzeni miasta.
Zatem biorąc pod uwagę powyższe oraz rozwiązania zastosowane w innych projektach, Instytucja Zarządzająca uznała ocenę w kryterium "Nowy Europejski Bauhaus" za prawidłową.
W uzasadnieniu przyznania "3" punktów w kryterium "Zasada DNSH" członkowie Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że w projekcie opisano wdrożenie trzech z pięciu zaleceń związanych z realizacją zasady DNSH wskazanych w "Analizie spełniania zasady DNSH dla projektu programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027" tj.: a. łagodzenia/adaptacji do zmian klimatu (projekt przewiduje montaż na elewacji budynku rozwiązań ekologicznych - np., zielona ściana), b. rozwiązań służących zmniejszeniu energochłonności infrastruktury (pompa ciepła) oraz e. ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów (projekt przewiduje montaż na elewacji budynku rozwiązań ekologicznych - np. domki dla owadów oraz nasadzenia zieleni).
W proteście Wnioskodawca wskazuje, że projekt wdraża pięć, a nie trzy zalecenia związane z realizacją zasady DNSH i na poparcie tej tezy przytacza zapisy z dokumentacji aplikacyjnej.
W zakresie punktu c. "rozwiązania wodooszczędne" Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że deklarowane przez Wnioskodawcę rozwiązania mające na celu ograniczenie ilości zużywanej wody, tj. zbiorniki retencyjne, nie są na chwilę obecną najnowszym rozwiązaniem i mają standardowy charakter. Ponadto wymienione filtry i uzdatniacze wody to urządzenia uzdatniające wodę, ale nie mają one wpływu na jej oszczędzanie. Dopiero w proteście Wnioskodawca informuje, że przewiduje wykorzystanie umywalek z zamontowanymi bateriami do wody na fotokomórki.
W zakresie punktu d. "wspieranie gospodarki o obiegu zamkniętym, w tym w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów i recyklingu" Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że deklarowane przez Wnioskodawcę rozwiązania mające na celu ograniczenie powstawania odpadów i poddawanie ich recyklingowi mają standardowy charakter, a ponadto są opisane ogólnikowo ("segregacja odpadów, odbiór odpadów przez wyspecjalizowane firmy, minimalizacja ilości odpadów poprzez recykling i ponowne wykorzystanie materiałów").
Biorąc pod uwagę powyższe oraz rozwiązania zastosowane w innych projektach, Instytucja Zarządzająca uznała ocenę w kryterium "Zasada DNSH" za prawidłową.
W skardze na powyższą informację Gmina Miasta Puck podniosła zarzuty naruszenia:
art. 45 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027,
art. 73 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 231/159)
- w związku z nierzetelnym i niezgodnym z ustanowionymi procedurami szczegółowymi, dokonaniem oceny Wniosku przez Komisję Oceniającą Projektu [dalej KOP], w szczególności przez niewykonanie obowiązków proceduralnych wynikających z regulaminu oceny projektów oraz regulaminu KOP.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z treścią art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. W tym celu, zgodnie z art 73 pkt rozporządzenia UE ustanawiającego fundusze, instytucja zarządzająca ustanawia i stosuje kryteria i procedury, które są niedyskryminacyjne, przejrzyste, zapewniają dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i równouprawnienie płci oraz uwzględniają Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, zasadę zrównoważonego rozwoju oraz unijną politykę w dziedzinie środowiska. Zdaniem skarżącej oceniając projekt, a następnie protest od informacji o negatywnej ocenie projektu Instytucja Zarządzająca, naruszyła wyżej opisane przepisy, naruszając ustanowione procedury.
Zgodnie z § 6 (Ocena strategiczna) pkt 10 Regulaminu KOP, "W przypadku stwierdzenia braków omyłek lub niejasności we wniosku o dofinansowanie projektu, Członkowie KOP informują o tym fakcie Przewodniczącego/Zastępcę Przewodniczącego w trakcie posiedzenia KOP i przekazują sformułowane przez siebie zapytania do wnioskodawcy Sekretarzowi. Sekretarz umieszcza je w wezwaniu do złożenia uzupełnień/korekt weryfikowanym przez Przewodniczącego/Zastępcę Przewodniczącego, zatwierdzanym przez Dyrektora DPR lub jego zastępcę i przesyłanym do wnioskodawcy przy pomocy poczty elektronicznej. Odpowiedź wnioskodawcy przekazywana jest przez Sekretarza niezwłocznie wszystkim Członkom KOP." Zatem ustawodawca "narzucił" obowiązek wezwania do złożenia uzupełnień, w przypadku stwierdzanie niejasności. Wskazane w proteście przepisy: § 6 pkt 10 Regulaminu KOP, pkt 6.2. Regulaminu wyboru projektów, lub Kryteria wyboru projektów dla Działania 6.10. Infrastruktura kultury w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 stanowiącymi załączniki do uchwały nr 5/II/23 Komitetu Monitorującego program regionalny Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 z dnia 19 czerwca 2023 r., nie zawierają sformułowanej , w odpowiedzi na protest tezy, iż wezwania do złożenia uzupełnień, kierowane są do wnioskodawców wyłącznie w przypadkach ewidentnych pomyłek. Skarżący wskazał, że KOP wzywała wnioskodawcę trzykrotnie do uzupełniania wniosku, wezwania te nie dotyczyły kryteriów oceny strategicznej, których ocena spowodowała wykluczenie wniosku z finansowania, nie dotyczyły również "ewidentnych pomyłek".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył co następuje:
Dokonując oceny zasadności skargi należy wskazać, że zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2021-2027, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i tej polityki oraz tryb współpracy między nimi normuje ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027.
Zgodnie z art. 73 ust. 8 tej ustawy w wyniku rozpoznania skargi na informację o wyniku rozpatrzenia protestu sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Nadto, zgodnie z art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów sąd, uwzględniając skargę, wyłącznie stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, nie przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W niniejszej sprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. Instytucja Zarządzająca ogłosiła informację o wyczerpaniu środków na dofinansowanie projektów w ramach Działania 6.10. Infrastruktura kultury FEP 2021-2027, w trybie przewidzianym w art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Uwzględnienie skargi w tym przypadku mogło zatem polegać wyłącznie na stwierdzeniu, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, bez przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Podkreślić także należy, że uwzględnienie skargi następuje jedynie w sytuacji w jakiej ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Stwierdzenie braku takiego istotnego wpływu na wynik oceny uzasadnia oddalenie skargi. W niniejszej sprawie projekt uzyskał na etapie oceny strategicznej 30 punktów, co skutkowało oceną negatywną. Projekt nie uzyskał bowiem minimum punktowego dla oceny strategicznej wynoszącego 50 punktów zgodnie z punktem 6.2.3.1 Regulaminu wyboru projektów dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów dla Działania 6.10 Infrastruktura kultury w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 i nie został zakwalifikowany do wyboru do dofinansowania. Ewentualne naruszenia przez organ prawa wywarłyby istotny wpływ na wynik oceny, gdyby w ich wyniku doszło do niezasadnego nieprzyznania skarżącej 20 punktów. Dopiero bowiem osiągnięcie łącznej sumy 50 punktów umożliwiłoby pozytywną ocenę projektu i przejście do kolejnego etapu.
W ocenie Sądu, organ nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszeń prawa wywołujących taki skutek.
Ustawa wdrożeniowa normuje wybór projektów do objęcia dofinansowaniem w rozdziale 14.
Zgodnie z art. 42 ustawy wdrożeniowej objęty dofinansowaniem może być wyłącznie projekt wybrany do dofinansowania. Wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów ( art. 43).
Zgodnie z art. 50 ustawy o dofinansowanie :
1. W celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem".
2. Warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:
1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz
2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.
3. Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu.
4. Ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu.
Art. 51. 1. Regulamin wyboru projektów określa m.in.
3) kryteria wyboru projektów;
4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis.
Zgodnie z art. 53 ust.1 ustawy wdrożeniowej w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy.
Komisja ocenia projekty w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów ( art. 54 ust. 1). Komisja przedstawia właściwej instytucji wyniki oceny projektów, która zatwierdza wyniki oceny projektów ( art. 56 ust.1 i 2).
Właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy w formie pisemnej lub w formie elektronicznej informację o zatwierdzonym wyniku oceny projektu oznaczającym wybór projektu do dofinansowania albo stanowiącym ocenę negatywną, o której mowa w ust. 5 i 6. Negatywną oceną jest każda ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, na skutek której projekt nie może być zakwalifikowany do kolejnego etapu oceny lub wybrany do dofinansowania ( art. 56 ust.4 i 5 ).
Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 56 ust. 5 i 6, wybieranego w sposób konkurencyjny, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego przez niego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów ( art.63).
W myśl art. 64 ust.1 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca może wnieść protest w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 56 ust. 4.
Zgodnie z art. 64 ust.2 ustawy wdrożeniowej protest zawiera m.in.:
4) wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem;
5) wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem.
Właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresach, o których mowa w art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ( art. 68).
Zgodnie z art. 69 ust.1 w zw. z art. 66 ustawy wdrożeniowej , właściwa instytucja - zarządzająca albo pośrednicząca - informuje wnioskodawcę o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem; w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wskazać należy, że ocena informacji o rozpatrzeniu protestu dokonywana jest przez Sąd pod kątem zgodności z prawem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że rola sądu administracyjnego nie może polegać na ponownej merytorycznej ocenie projektu. Kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach programów operacyjnych polega na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. Sąd dokonuje oceny recenzji ekspertów tylko w kontekście np. pominięcia w ocenie określonych treści, czy też dokonywania oceny przez ekspertów w oparciu o elementy, które nie stanowią przedmiotu oceny w danym kryterium, natomiast nie jest władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką. Sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona kryterium legalności rozumianym stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I GSK 2562/18).
Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie przepisów art. 45 ustawy wdrożeniowej oraz art. 73 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060.
Zgodnie z art. 45 ustawy wdrożeniowej, formułującej reguły przeprowadzenia postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania:
1. Właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.
2. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Artykuł 73 Rozporządzenia stanowi, że do celów wyboru operacji instytucja zarządzająca ustanawia i stosuje kryteria i procedury, które są niedyskryminacyjne, przejrzyste, zapewniają dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i równouprawnienie płci oraz uwzględniają Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, zasadę zrównoważonego rozwoju oraz unijną politykę w dziedzinie środowiska zgodnie z art. 11 i art. 191 ust. 1 TFUE (ust. 1).
Spór między stronami dotyczył tego, czy skarżąca mogła oczekiwać, by organ w sytuacji uznania, że zawarte w projekcie uzasadnienie spełnienia wskazanych kryteriów nie uzasadnia pozytywnej oceny wniosku, w świetle postanowień § 6 ust. 10 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów winien wezwać skarżąca do uzupełnienia wniosku. Przepis § 6 ust. 10 Regulaminu stanowi, że na etapie oceny strategicznej w przypadku stwierdzenia braków, omyłek lub niejasności we wniosku o dofinansowanie projektu, członkowie KOP informują o tym fakcie Przewodniczącego/Zastępcę Przewodniczącego w trakcie posiedzenia KOP i przekazują sformułowane przez siebie zapytania do wnioskodawcy Sekretarzowi. Sekretarz umieszcza je w wezwaniu do złożenia uzupełnień/korekt weryfikowanym przez Przewodniczącego/Zastępcę Przewodniczącego, zatwierdzanym przez Dyrektora DPR lub jego zastępcę i przesyłanym do wnioskodawcy przy pomocy poczty elektronicznej. Odpowiedź wnioskodawcy przekazywana jest przez Sekretarza niezwłocznie wszystkim Członkom KOP.
Skarżąca w złożonej skardze zarzuciła, że organ niezasadnie nie zastosował tej normy przy dokonywaniu oceny strategicznej spełnienia poszczególnych kryteriów.
Organ wyraził stanowisko, że przewidziany w § 6 ust. 10 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów obowiązek wezwania do uzupełnienia braków dotyczy wyłącznie braków wniosku skutkujących niemożnością oceny projektu. Przepis ten nie może stanowić podstawy modyfikacji merytorycznej projektu, poprawy jego założeń, zmiany planowanych w projekcie działań. Dopuszczenie do uzupełnienia lub poprawienia wniosku stanowiłoby bowiem naruszenie art. 55 ustawy wdrożeniowej, gwarantującego równe traktowanie wnioskodawców. Organ stwierdził, że wezwanie Wnioskodawcy do złożenia uzupełnień lub korekt nie może mieć na celu kompleksowej poprawy jakości wniosku i nie może zmierzać do uzyskania takich uzupełnień wniosku, które będą skutkować dokonaniem jego pozytywnej oceny. Stanowisko to jest słuszne. Tylko taka interpretacja unormowania regulaminu zapewnia zgodność jego postanowień z przepisami ustawy wdrożeniowej.
Postępowanie konkursowe jest szczegółowo i ściśle regulowane, tak by zapewnić uczestniczącym w konkursie podmiotom równe warunki udziału i prezentowania swoich projektów.
W orzecznictwie wskazano, że mając na uwadze normatywny charakter regulaminu konkursu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych, przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu określany m.in. jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, winien stanowić kryterium oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednak tylko i wyłącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt I GSK 2562/18). Przepisy te nakazują takie procedowanie wniosków, które nie doprowadzi do naruszenia zasady równego traktowanie wnioskodawców i zaburzenia konkurencyjności tego postępowania.
Przepisy regulaminów w postępowaniu konkursowym winny być interpretowane z uwzględnieniem zasad postępowania konkursowego oraz treści art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów, a właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt I GSK 2562/18).
Zatem w sytuacji, w jakiej oceniający wniosek o dofinansowanie uznają, że mogą dokonać prawidłowej oceny na podstawie informacji zawartych we wniosku zarówno oceny pozytywnej, jak i negatywnej, nie muszą wzywać wnioskodawcy do uzupełnienia lub poprawienia wniosku o dofinansowanie.
W związku z powyższym braki w złożonym projekcie w zakresie wykazania spełnienia danego kryterium powinny zostać przez organ ocenione negatywnie. Przeciwne działanie organu prowadziłby do sytuacji, w której po ocenie wniosku i stwierdzeniu niespełnienia kryteriów organ wzywałby wszystkich uczestniczących w konkursie do poprawiania wniosków o w zakresie wszystkich niespełnionych kryteriów i dopiero po takim wezwaniu mógłby przystąpić do oceny wniosku będącej podstawą wyboru projektów. Ustawa nie przewidziała takiego trybu działania organu. Wprowadzenie przez organ takiego trybu postępowania, jak domaga się tego Skarżąca w skardze, doprowadziłby do naruszenia zasad konstrukcyjnych procedury konkursowej.
Równe traktowanie wnioskodawców wymaga, aby właściwa instytucja nie stosowała w trakcie postępowania indywidualnych preferencji. Zakaz ten dotyczy zarówno procedur wyboru projektów, jak i kryteriów. (komentarz do art. 45 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, pod red. Macieja Perkowskiego oraz Rafała Poździka, opublikowano: WKP 2023).
Wskazać należy, że celem procedury takiej, jak kontrolowana w przedmiotowym przypadku, nie jest - w przeciwieństwie do procedur typu jurysdykcyjnego konkretyzacja praw lub obowiązków, lecz optymalizacja wyniku pewnego cyklu działań (w tym przypadku absorpcji środków unijnych), zwłaszcza dokonanie podziału posiadanej puli środków finansowych na zasadach konkurencji uczestników postępowania (konkursu). W toku postępowania konkursowego dochodzi do swoistej konkurencji pomiędzy uczestnikami postępowania. Podmiot dokonujący oceny nie może ingerować w treść projektu w sposób prowadzący do uzyskania przez niektóre z podmiotów lepszych ocen, niż należne w świetle złożonej dokumentacji.
Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, który wyjaśnił kwestię braku precyzji w uzasadnieniach spełnienia przez projekt poszczególnych kryteriów. Organ wskazywał, że pod pojęciem braku precyzyjności rozumiał brak konkretów i ogólnikowość podanych danych. Organ słusznie przy ocenie poszczególnych kryteriów ocenił taką sytuację jako niespełnienie warunków kryterium, a nie wątpliwości uzasadniające wezwanie do uzupełnienia wniosku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że na stronie, która złożyła wniosek o dofinansowanie, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 60/17). Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe, dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 235/18).
Skarżąca była zobowiązana do prawidłowego sporządzenia wniosku o dofinansowanie oraz przedstawienia informacji i dokumentów, które pozwolą na stwierdzenie spełnienia danego kryterium. To na przyszłym beneficjencie pomocy ciąży obowiązek przygotowania wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny i nie może on przerzucać odpowiedzialności za swoje działania na ekspertów oceniających. Wynikająca z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości.
Ocena ta dotyczy wszystkich kryteriów wymagających zdaniem skarżącej uzupełnienia, z jednym wyjątkiem. Kwestią, która powinna podlegać badaniu przez organ w ramach § 6 ust. 10 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów była kwestia zatrudnienia 4 nowych pracowników. W sytuacji w jakiej organ powziął wątpliwość, czy są to nowe miejsca pracy, organ winien wezwać skarżącą do wyjaśnienia tej kwestii a nie dokonywać negatywnej oceny spełnienia tego kryterium. Niemniej uwzględnienie argumentacji skarżącej w tym zakresie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem uzyskanie przez projekt dodatkowych punktów z tego tytuły, nie mogłoby wywrzeć wpływu na wynik postępowania konkursowego. Uwzględnienie zarzutów skargi mogłoby prowadzić do jej uwzględnienia jedynie w sytuacji gdyby zmieniało uzyskaną punktację w sposób prowadzący do uzyskania minimum punktowego i kwalifikacji do wyboru do dofinansowania. Zaznaczyć należy, że różnica między uzyskaną punktacją (30 punktów) a minimum punktowym (50 punktów) była w niniejszej sprawie bardzo wysoka, skarżąca musiałaby uzyskać dodatkowe 20 punktów, co w okolicznościach sprawy nie było możliwe.
Organ prawidłowo argumentował, że szereg informacji podanych w proteście nie została zamieszczona w złożonym Projekcie, co uniemożliwiło ich uwzględnienie. Stanowisko organu w tym zakresie jest słuszne, etap rozpatrywania protestu nie jest bowiem kolejnym etapem postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia projektów podlegających dofinansowaniu. Etap ten polega na kontroli prawidłowości oceny dokonanej na podstawie wcześniej złożonych dokumentów. Dopuszczenie składania nowej dokumentacji na tym etapie naruszałoby zasadę równości podmiotów uczestniczących w postępowaniu konkursowym. Zatem wszelkie dodatkowe dane, na które powołania się strona w proteście, które nie zostały zamieszczone w złożonym projekcie nie mogły stanowić podstawy oceny wniosku. Z tej przyczyny, w sprawie, co do zasady, brak było także podstaw do ich merytorycznej oceny przez Sąd na etapie skargi, bowiem treść tych twierdzeń nie mogła wpłynąć na wynik sprawy.
Skarżąca w skardze nie podniosła zarzutów dotyczących merytorycznej nieprawidłowości dokonanych w informacji o rozpoznaniu protestu ocen, powołując się ogólnikowo na nierzetelne i niezgodne z procedurami dokonanie oceny wniosku, w szczególności poprzez niewykonanie obowiązku wezwania Wnioskującej do uzupełnienia wniosku.
Z treści protestu oraz zaskarżonego aktu wynika, że organ dokonał analizy wszystkich podniesionych w proteście zarzutów. Analiza ta jest szczegółowa, zawiera obszerną argumentację, wyjaśnia przyczyny nieprzyznania punktów za wszystkie poszczególne kryteria.
Badając poszczególne kryteria Sąd stwierdził, że organ wykazał brak ich spełnienia.
W zakresie kryteriów:
- Profil projektu – organ wskazał na ogólnikowość podawanych informacji i brak konkretyzacji działań, stwierdził, że Koncepcja powołania i funkcjonowania P. , zwierająca część szczegółowych informacji nie została przez stronę dołączona ani powołana, organ stwierdził, że sama dostępność infrastruktury dla osób niepełnosprawnych nie jest wystarczająca do zakwalifikowania jako wspieranie ich aktywności społecznej i integracji (nadto w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy organ wskazał na wątpliwości, czy 4 pracowników zostanie zatrudnionych na nowopowstałe etaty – kwestia ta została już powyżej oceniona);
- Potrzeba realizacji - projektu organ wskazał, że skarżąca nie wykazała pilności planowanych działań, nie wykazała, że obecna infrastruktura nie jest wystarczająca, nie uzasadniła związku między planowaną do wsparcia infrastrukturą a rozwijaną ofertą kulturalną, dopiero w proteście zawarto informacje odnoszące się do istniejącej infrastruktury i możliwości jej wykorzystania, powołano informacje o tym, że istniejąca infrastruktura nie spełnia warunków w zakresie akustyki oświetlenia czy ergonomicznego aranżowania przestrzeni; ogólnikowe wskazanie oferty uniemożliwiło stwierdzenie pilności realizacji projektu, dopiero w proteście wskazano na konieczności zapewnienia właściwej akustyki oraz możliwość przenoszenia imprez plenerowych;
- Kompleksowość projektu - nie wskazano treści cyfrowych prowadzących do upowszechniania zasobów kultury/dziedzictwa kulturowego;
- Komplementarność projektu – nie wykazano powiązania projektu z innym projektem, który otrzymał współfinansowanie ze środków EFS/EFS+, dopiero w proteście wskazano na realizację projektów ze środków EFS/EFS+ jakimi są "[...]" oraz "[...]", wbrew twierdzeniom skarżącej w części H wniosku te inwestycje nie zostały wymienione, nadto rubryka ta nie dotyczy i nie określa współfinansowania ze środków EFS/EFS+;
- Nowy europejski BAUHAUS – opis zawarty w Studium wykonalności jest ogólnikowy, brak informacji umożliwiających ocenę wysokiej jakości i funkcjonalności proponowanych rozwiązań, dostępność dla różnych odbiorców (mieszkańców, turystów i osób niepełnosprawnych) nie stanowi promowania różnorodności i desegregacji, opis dotyczący budowania lokalnej tożsamości jest ogólnikowy, brak informacji w jaki sposób realizacja projektu przyczyni się od budowania lokalnej tożsamości miasta, opis zawarty w studium nie wskazuje, w jaki sposób realizacja projektu przyczyni się do poszanowania kontekstu miejsca, nie wskazano także jakie walony estetyczne będą prowadzić do wzrostu atrakcyjności i jakości otoczenia w przestrzeni miasta;
- Zasada DNSH - organ wskazał, że dopiero w proteście strona wskazała na nowoczesne rozwiązanie wodoszczelne informując o wykorzystaniu umywalek z bateriami do wody na fotokomórki, a deklarowane przez stronę działania w zakresie wspierania gospodarki o obiegu zamkniętym, w tym w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów i poddawania ich recyklingowi, są opisane ogólnikowo i mają standardowy charakter.
Skarżąca nie podważyła w skardze prawidłowości ocen w tym zakresie.
Za słuszną należy uznać argumentację organu dotyczącą ogólnikowości wpisywanych danych, uniemożliwiającej stwierdzenie zaistnienia poszczególnych kryteriów. W celu spełnienia wymogu istnienia danego kryterium skarżąca winna podać konkretne informacje dotyczące planowanych zamierzeń, są one niezbędne do wykazania spełnienia kryterium i kontroli ich wykonania. Organ oceniając projekt musi mieć możliwość weryfikacji czy dane kryterium jest w rzeczywistości spełnione, czy też wnioskodawca przywołuje na poparcie jego istnienia ogólne dane, jakie mogą znaleźć się w wielu wnioskach dotyczących różnych projektów infrastruktury kultury. Prawidłowo także organ wskazywał na spóźnione przywołanie szeregu argumentów w proteście. Dokonana przez organ ocena nie narusza prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę jako niezasadną.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło