III SA/Gd 846/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-12-01
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Anna Orłowska, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego za okres poprzedzający datę złożenia wniosku o jego przyznanie, jeśli spełniał przesłanki ustawowe do jego uzyskania?Ratio decidendi
Decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że potwierdza prawo do świadczenia w okresie, gdy funkcjonariusz spełniał przesłanki ustawowe. Prawo do równoważnika nie powstaje z dniem złożenia wniosku, lecz obiektywnie, jeśli spełnione są warunki określone w ustawie o Policji. Organy nie mogą tworzyć dodatkowych, pozaustawowych przesłanek do przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka, wnioskowała o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia za ten okres, uznając, że prawo do niego powstaje od daty złożenia wniosku (13 lutego 2012 r.). Skarżąca kwestionowała tę interpretację, domagając się świadczenia za cały okres spełniania przesłanek ustawowych. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem postępowań administracyjnych i sądowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w części dotyczącej odmowy przyznania równoważnika za okres od 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 12 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz pkt 2 poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 25 maja 2016 r. nr [...].
Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 12 lipca 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 6a ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia 25 maja 2016 r. w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:
J. N. (dalej jako: "skarżąca", "policjantka", "funkcjonariusz") pełni służbę w Policji od dnia 26 maja 2008 r., do służby stałej została mianowana z dniem 26 maja 2011 r.
Wnioskiem z dnia 13 lutego 2012 r. policjantka zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji o przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za rok 2012.
Sprawa niniejsza była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.
Decyzją nr [...] r. z dnia 11 kwietnia 2012 r. Komendant Miejski Policji odmówił policjantce przyznania świadczenia. Na skutek odwołania policjant, Komendant Wojewódzki Policji, decyzją nr [...] z dnia 23 maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 30 lipca 2012 r. ponownie odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia 14 września 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżąca złożyła skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Gd 728/12 uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 14 września 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia 30 lipca. 2012 r. W rozstrzygnięciu Sąd stwierdził, iż sposób rozpatrzenia wniosku policjantki uzależniony jest od dokonania przez właściwy organ weryfikacji prawa małżonka N. N. do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Decyzją nr [...] z dnia 31 maja 2013 r. Komendant Powiatowy Policji umorzył postępowanie w sprawie, podkreślając w uzasadnieniu, iż nie ma podstaw do uchylenia decyzji nr [...] z dnia 8 sierpnia 2006 r. przyznającej N. N. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ w/w nadal nie posiada lokalu mieszkalnego i jest funkcjonariuszem posiadającym rodzinę.
Wobec powyższego decyzją nr [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. Komendant Miejski Policji ponownie odmówił przyznania policjantce równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za rok 2012 i 2013. Komendant Wojewódzki Policji, na skutek odwołania policjantki, decyzją nr [...] z dnia 26 września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżąca ponownie złożyła skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 898/13 uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 26 września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia 19 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. o sygn. akt I OSK 713/14 oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji od w/w wyroku.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Miejski Policji decyzją nr [...] z dnia 25 maja 2016 r. rozpatrzył wniosek policjantki z dnia 13 lutego 2012 r. o przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za rok 2012, postanawiając:
przyznać policjantce równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej od dnia 13 lutego 2012 r. do 20 sierpnia 2013 r. w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, według stawek wynikających z § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.);
odmówić przyznania policjantce równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w w/w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 898/13 stwierdził, iż prawo do równoważnika pieniężnego za żądany okres przysługuje policjantce, jednakże aby mogła to prawo zrealizować, należy uprzednio doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 8 sierpnia 2006 r.
Decyzją nr [...] z dnia 30 lipca 2013 r. Komendant Powiatowy Policji uchylił własną decyzję nr [...] z dnia 8 sierpnia 2006 r. przyznającą N. N. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego.
Dalej organ wyjaśnił, że dodatkowo pismem z dnia 10 kwietnia 2016 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji policjantka wezwała go do niezwłocznego załatwienia sprawy jej prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i należnych z tego tytułu publicznoprawnych świadczeń finansowych za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 12 lutego 2012 r. w związku z rozwodem wraz z odsetkami.
Organ wskazując, że z uwagi na fakt, iż decyzja o przyznaniu równoważnika za brak lokalu ma charakter konstytutywny i wywołuje skutek ex nunc (na przyszłość), a zatem skutki wydania decyzji powstają dopiero od momentu jej doręczenia, bezpodstawne jest więc żądanie wypłaty równoważnika w pełnej wysokości za okres wcześniejszy tj. jak w przedmiotowej sprawie od dnia 1 stycznia 2012 r., jak wnioskowała policjantka w piśmie z dnia 10 kwietnia 2016 r.
W świetle powyższego nie uwzględniono żądania policjantki do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r., natomiast przyznano przedmiotowe świadczenie od dnia złożenia wniosku tj. od dnia 13 lutego 2012 r. do dnia 20 sierpnia 2013 r.
Ponadto organ wyjaśnił, że za okres od dnia 21 sierpnia 2013 r. do dnia 27 grudnia 2015 r. wypłacono policjantce równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę, na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia 11 września 2013 r.
Policjanta wniosła odwołanie od powyższej decyzji nr [...] z dnia 25 maja 2016 r. w zakresie punktu drugiego. W jej ocenie organ niesłusznie odmówił przyznania żądanego równoważnika za okres od 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r.
Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji, wydał decyzję nr [...] z dnia 12 lipca 2016 r. W jej uzasadnieniu wskazał, że ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego określone zostało w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjantowi nie posiadającemu lokalu mieszkalnego przysługuje prawo do lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej określonej przepisami (ust. 4 art. 88). Jak stanowi art. 92 powołanej ustawy, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wówczas przysługuje mu równoważnik pieniężny. Jednakże prawo do tegoż równoważnika, podobnie jak inne formy pomocy mieszkaniowej, o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji, nie powstaje z mocy prawa.
Organ odwoławczy wskazał, że policjantka złożyła oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości w dniu 13 lutego 2012 r. Zatem dopiero ta data może być uznana jako data wszczęcia postępowania. Praktyka i orzecznictwo przyjmują, że równoważnik należy przyznać w dacie złożenia wniosku. W świetle powyższego, Komendant Miejski Policji słusznie postanowił odmówić przyznania policjantce żądanego równoważnika za okres od 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r., niezależnie od tego, czy wnioskodawczyni spełniała ustawowe warunki do jego otrzymania.
Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, przedwczesne i bezpodstawne jest żądanie wypłaty odsetek, gdyż zgodnie z art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego, odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu - zarówno ustawa jak i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.) nie regulują kwestii odsetek od równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W § 2 ust. 4 w/w rozporządzenia określono, iż wypłaty równoważnika dokonuje się w okresach miesięcznych. W ust. 1 tego paragrafu ustalono wysokość równoważnika w stawkach dziennych. Zatem, zdaniem organu z analizy przepisów wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego winien być wypłacany miesięcznie, za cały miesiąc (lub część przy przypadkach przewidzianych ustawą). O wymagalności równoważnika za dany miesiąc, możemy mówić w miesiącu następnym. Najwcześniej w pierwszym dniu. Jednakże ustawodawca nie określił terminu wypłaty tego świadczenia, jak to uczynił np. przy uposażeniu (art. 105 ustawy o Policji). Z tych względów brak jest podstaw prawnych do żądania odsetek.
Policjantka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżając powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w całości i zarzucając jej m.in. naruszenie prawa procesowego tj. art. 104 i 107 k.p.a., a decyzję Komendanta Miejskiego Policji w zakresie, w jakim odmówiono jej należności tj. od dnia 1 stycznia 2012 r., do dnia skutecznego złożenia wniosku o przyznanie należności równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, tj. do dnia 12 luty 2012 r. oraz w zakresie zaprezentowanego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanowiska organu w przedmiocie odsetek ustawowych, od spóźnionych należności publicznoprawnych.
Skarżąca nie zgadza się z treścią rozstrzygnięcia oraz z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Zarzuca organowi II instancji, iż pozbawił ją należności publicznoprawnych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres sprzed daty złożenia wniosku w tym przedmiocie, tj. od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 12 lutego 2012 r. Ponadto w ocenie skarżącej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie szczególnych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest niezgodny z art. 32 Konstytucji RP z uwagi na nieuzasadnione dyskryminowanie tym przepisem skarżącej w zakresie kwot tych świadczeń publicznoprawnych w odniesieniu do żołnierzy zawodowych, w okolicznościach, w których ustawa zasadnicza zabrania jakiejkolwiek dyskryminacji podmiotów charakteryzujących się identycznymi, lub znacznie zbliżonymi cechami, w tym samym lub zbliżonym stanie prawnym.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 270 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem oceny w sprawie niniejszej jest legalność decyzji odmawiających przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za okres od 1 stycznia 2012 r. do 12 lutego 2012 r. Ich podstawą w obu instancjach był przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Zgodnie z jego brzmieniem policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130, zwanego dalej " rozporządzeniem z dnia 28 czerwca 2002r."). Zgodnie z do treścią § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego. Wynika z powyższego, że postępowanie w sprawie przyznania równoważnika wszczynane jest na wniosek po złożeniu przez funkcjonariusza oświadczenia, organ nie może zatem przyznać takiego równoważnika działając z urzędu. Organ rozpoznając taki wniosek bada uprawnienia funkcjonariusza pod kątem przesłanek do jego uzyskania, a przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji ( § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.).
Art. 92 ust. 1 ustawy znajduje się w jej rozdziale 8 " Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Z przyjętych w tym rozdziale rozwiązań wynika, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszom Policji w służbie stałej pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w pierwszej kolejności powinny być więc zaspokojone poprzez przyznanie lokalu mieszkalnego spełniającego wskazane w przepisach prawa wymogi ( odpowiednie położenie lokalu i powierzchnia mieszkalna ). W przypadku, gdy ww. uprawnienie nie zostanie zrealizowane, funkcjonariusz może ubiegać się m.in. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca ubiegała się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od 1 stycznia 2012 r. natomiast wniosek i oświadczenie w tym przedmiocie złożyła 13 lutego 2012 r.
Organy rozpoznając wniosek uznały, że skarżącej przysługuje równoważnik od dnia złożenia wniosku tj. od 13 lutego 2012 r., odmówiły zaś przyznania go wstecz.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że podziela prezentowane aktualnie w orzecznictwie stanowisko, że decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Uprawnienie do równoważnika za brak lokalu ma charakter obiektywny, a o tym czy zostanie on przyznany decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do tego świadczenia ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 10 października 2015 r., I OSK 1294/14, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W powołanym wyroku Sąd wskazał, że posłużenie się przez ustawodawcę w art. 92 ust. 1 ustawy pojęciem "przysługuje" oznacza kategoryczne określenie jednego z uprawnień związanych z pełnieniem służby w Policji. Tym samym ocenę czy funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie do równoważnika należy oceniać bezpośrednio i wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy. Wynika z nich zaś, że nabycie prawa do równoważnika uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: pełnienia służby stałej oraz nieposiadania przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Podkreślić należy przy tym, że ustawa nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że prawo do równoważnika funkcjonariusz nabywa dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego.
W związku z powyższym wskazać należy na treść cytowanego wcześniej § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Organy orzekające w sprawie stoją na stanowisku, że oświadczenie mieszkaniowe stanowi podstawę do ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika za brak lokalu oraz jego wysokości.
Art. 92 ust. 2 ustawy zawiera upoważnienie dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia określającego wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego. Na podstawie tej delegacji doszło do wydania rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku zauważył, że zakres delegacji nie upoważniał Ministra do powtórnego ukształtowania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego policjanta, w sposób odmienny od przyjętych rozwiązań ustawowych. Stąd też § 3 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. nie może stanowić podstawy prawnej do łączenia ustawowych przesłanek powstania uprawnienia do równoważnika z datą złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Dokument ten ma przede wszystkim znaczenie dowodowe, a ponadto inicjuje postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest ustalenie i skonkretyzowanie uprawnień funkcjonariusza do równoważnika.
Podzielając w całości ten pogląd, stwierdzić należy zatem, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie równoważnika za brak lokalu bada uprawnienia funkcjonariusza jedynie pod kątem określonych w ustawie przesłanek do jego uzyskania. Organ nie może natomiast wyprowadzać dodatkowych pozaustawowych przesłanek w drodze zabiegów interpretacyjnych, bowiem może to w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1923/07 i z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 210/09, publ. jw.).
Uwzględniając powyższe Sąd w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że funkcjonariusz Policji może żądać przyznania równoważnika za cały okres, w którym spełniał wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy przesłanki do jego przyznania, z uwzględnieniem zawartych w ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń.
Art. 107 § 1 ustawy stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd podziela prezentowane przez NSA w ww. wyroku stanowisko, że: " przepis ten zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Przekonuje o tym jego literalna wykładnia". Z treści tego przepisu wynika, że jego zakres obejmuje "inne świadczenia" związane ze służbą w Policji, w tym także świadczenia wynikające z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy o Policji. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że równoważnik za brak lokalu jest świadczeniem wypłacanym miesięcznie, co czyni go podobnym do innych dodatków płacowych, które ulegają przedawnieniu.
Zgodnie z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Złożenie przez funkcjonariusza Policji oświadczenia mieszkaniowego stanowi czynność, o której mowa w ww. przepisie, zatem przerywa ona bieg przedawnienia.
Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że skarga oparta jest na uzasadnionej podstawie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu pierwszej instancji w zaskarżonej części zostały wydane z naruszeniem art. 92 ust. 1 ustawy o Policji i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organy uwzględnią ocenę prawną wynikającą z niniejszego orzeczenia.
Natomiast odnośnie zarzutów skarżącej oceniającej krytycznie stanowisko organów co do braku podstaw do przyznania odsetek za okres przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stwierdzić trzeba, że stanowisko to jest zasadne. Uwzględnia ono bowiem argumentację zaprezentowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1467/13, którą Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela. W powołanym wyroku dotyczącym procedury dochodzenia odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia policjanta, która jest aktualna także w wypadku nieterminowej wypłaty policjantowi innych świadczeń i należności pieniężnych – Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2013 roku ( sygn. akt II PK 294/12) stwierdził, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewidział dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Mając na uwadze, że ustawa z 1990 roku o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacone w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 k.c. żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd. Oznacza to, że de lege lata funkcjonariusz Policji ma prawo do dochodzenia przed sądem powszechnym odsetek z tytułu nieterminowego otrzymania świadczeń lub należności pieniężnych.
Z tych względów nie można uznać zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP za trafny. Zauważyć należy, że różnice w dochodzeniu odsetek za nieterminowe wypłaty należności pieniężnych w poszczególnych służbach (Służbie Więziennej, Służbie Celnej, Straży Granicznej) różnią się jedynie w zakresie trybu dochodzenia realizacji uprawnienia zaś nie jest kwestionowane istnienie co do zasady tego uprawnienia w każdej ze służb, w tym także w Policji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło