III SA/Gd 907/15

WyrokWSA w Gdańsku2016-02-11

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Anna Orłowska, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy inspekcji sanitarnej prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej (obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem), opierając się na rozbieżnych orzeczeniach lekarskich i nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy?
Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, nie dokonały całościowej oceny sporządzonych opinii lekarskich i naruszyły przepisy prawa materialnego, opierając swoje decyzje na wadliwie zebranym materiale dowodowym. Rozbieżności w orzeczeniach lekarskich oraz brak wyjaśnienia, czy nietypowy przebieg krzywych audiometrycznych wyklucza zawodową etiologię choroby, uniemożliwiają prawidłowe rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Skarżący pracował na stanowiskach narażonych na hałas w latach 1971-2013. Organy uznały, że narażenie miało miejsce w latach 1971-1987, opierając się na orzeczeniach lekarskich stwierdzających ubytek słuchu, ale wykluczających jego związek z hałasem zawodowym. Skarżący zarzucił organom nierozpatrzenie okresu pracy w C. oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 sierpnia 2015 r. nr [...], 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz M. Ł. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 14 października 2015 r. nr [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.2015, poz. 1412) oraz § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013, poz.1367), po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 sierpnia 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz - utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji. Jak ustaliły organy, M. Ł., obecnie przebywający na emeryturze, był wcześniej zatrudniony na następujących stanowiskach pracy: monter rurociągów okrętowych w A. S.A.w okresie od sierpnia 1971 r. do lipca 1972 r., monter instalacji sanitarnych i grzewczych w B. w okresie od lipca 1972 r. do września 1987 r. Następnie w latach 1987 - 1995 prowadził własną działalność gospodarczą (montaż elementów grzewczych), zaś w latach 1995-2013 pracował jako monter i operator węzła w C. Sp. z o.o. Organy uznały, że narażenie zawodowe na hałas występowało w dwóch pierwszych zakładach pracy tj. w latach 1971-1987. Organy inspekcji sanitarnej oparły decyzje na orzeczeniach lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, sporządzonych przez: Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (orzeczenie nr [...] z dnia 4 września 2014 r.) i Instytut Medycyny Pracy (orzeczenie nr [...] z dnia 27 listopada 2014 r.) oraz - karcie oceny narażenia zawodowego, sporządzonej w dniu 14 lipca 2015 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy rozpoznały u M. Ł. obustronny ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego. Nie stwierdziły jednak choroby zawodowej, wykluczając na podstawie badań oraz historii choroby, aby niedosłuch mógł być spowodowany hałasem. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy podkreślono, że uszkodzenie słuchu u M. Ł. nie posiada cech klinicznych rozwoju niedosłuchu spowodowanego hałasem. W cyt. orzeczeniu stwierdzono, że obecna postać kliniczna uszkodzenia słuchu widoczna pod postacią płasko przebiegających krzywych audiometrycznych (z objęciem uszkodzeniem słuchu zarówno niskich jak i średnich częstotliwości), głuchota w zakresie 6-8 kHz widoczna w uchu lewym, brak charakterystycznego załamka dla 40-8 kHz z uniesieniem dla 8 kHz, nie jest obrazem klinicznym uszkodzenia słuchu odbiorczego czuciowo-nerwowego w zakresie wysokich częstotliwości. W przypadku uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem dochodzi bowiem do uszkodzenia słuchu typu odbiorczego czuciowo-nerwowego w zakresie wysokich częstotliwości. Organ odwoławczy podkreślił, że na mocy obowiązujących przepisów jest związany ww. orzeczeniami, w tym sensie, że skoro stwierdzony u M. Ł. ubytek słuchu nie wyczerpuje znamion choroby wymienionej w poz. 21 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, brak jest podstaw do stwierdzenia przez organy, że choroba, na którą cierpi skarżący, jest chorobą zawodową, tj. powstałą z powodu narażenia na hałas w latach 1971-1987. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. Ł. wniósł o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał, że pracował w warunkach, w których był narażony na hałas także w C. Organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy w stopniu pozwalającym na jej prawidłowe rozstrzygnięcie. Prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy wymagało bowiem w pierwszej kolejności ustalenia okresów pracy w warunkach narażenia na hałas. W tym zakresie zaniechano jednak ustaleń dotyczących pracy skarżącego w C. Organy nie uzasadniły swojego stanowiska w tym zakresie. Skarżący podkreślił, że jest ro okoliczność bardzo istotna, ponieważ jego obowiązki pracownicze we wszystkich zakładach pracy wykazują bardzo duże podobieństwo. Ponadto ocena ryzyka zawodowego została sporządzona przez uprawnionego pracownika PPIS dopiero w dniu 14 lipca 2014 r. tj. w końcowym stadium postępowania. Na skutek tego wydane orzeczenia lekarskie naruszają dyspozycję § 6 ust. 1 cyt. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a dokonana przez organy ocena zebranych w sprawie dowodów jest dowolna. Organy nie kwestionują, że u skarżącego stwierdzono ubytek słuchu o wielkości ponad normę przyjętą w pkt 21 załącznika do ww. rozporządzenia. Pomimo, że to na organach spoczywał ciężar udowodnienia z jakich przyczyn – jeśli nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia - nastąpił ubytek słuchu, w przedmiotowej sprawie nie wykazano, że choroba skarżącego jest skutkiem innych pozazawodowych powodów. Skarżący wskazał na istniejące - w jego ocenie - rozbieżności pomiędzy treścią orzeczeń lekarskich jednostek I i II stopnia, których organy nie wyjaśniły. Podkreślił w szczególności, że obie decyzje zostały wydane de facto jedynie na podstawie orzeczenia jednostki II stopnia. Zdaniem skarżącego orzeczenie jednostki I stopnia jest dla rozpoznania niniejszej sprawy zupełnie nieprzydatne pod względem merytorycznym. Nie obejmuje bowiem okresu pracy skarżącego w C. w latach 1993-2013 z uwagi na brak danych w tym zakresie; ponadto jako podstawę uniemożliwiającą rozpoznanie choroby zawodowej u skarżącego wskazuje się w nim jedynie przesłanki formalnoprawne tj. upływ czasu, nie odnosząc się do przyczyn powstania niedosłuchu. Tym samym w ocenie skarżącego nie można uznać, aby w postępowaniu spełniony został wymóg dwukrotnego badania stanu zdrowia skarżącego, o którym mowa w § 7 cyt. rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. 2014, poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje organów Inspekcji Sanitarnej: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dn. 25 sierpnia 2015 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o odmowie stwierdzenia u M. Ł. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz (poz. 21 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych – Dz.U.2013 r., poz.1367, zwanego dalej "Rozporządzeniem..."). Na wstępie można przypomnieć, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej koniecznym jest:: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235 ² Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w Rozporządzenia RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013.1367), którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, wydaje lekarz spełniający wymogi określone w § 5 ust. 1 cyt. aktu, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia stanowi, iż ocenę narażenia zawodowego przeprowadza w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art.84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które nakazują w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Treść przedstawionej wyżej regulacji materialnoprawnej, obowiązków organów orzekających w sprawach chorób zawodowych wynikających z przywołanych przepisów postępowania dają podstawę do stwierdzenia przez Sąd w sprawie niniejszej, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, nie dokonały całościowej i wyczerpującej oceny sporządzonych przez jednostki orzecznicze opinii,(orzeczeń) a także - naruszyły przepisy prawa materialnego wobec oparcia orzeczeń obu instancji na wadliwie zebranym materiale dowodowym sprawy. Zdaniem organów orzekających w kontrolowanym postępowaniu, przeprowadzone u skarżącego badania nie stwierdziły związku schorzenia z wykonywaną pracą. Jako zasadnicze podstawy takiego stwierdzenia wskazano na treść orzeczenia i uzupełnienia do orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy, w którym orzeczono, cyt. "stwierdzona w chwili badań wykonanych w IMP postać kliniczna uszkodzenia słuchu z cechami –płasko przebiegających krzywych audiometrycznych(z objęciem uszkodzeniem słuchu zarówno niskich jak i średnich częstotliwości); - głuchota w zakresie 6-8 kHz widoczna w uchu lewym, - brak charakterystycznego załamka dla 4-8 kHz z uniesieniem dla 8kHz nie będąca obrazem klinicznym uszkodzenia słuchu spowodowanego przewlekłym działaniem hałasu, który doprowadza do uszkodzeń słuchu typu odbiorczego czuciowo-nerwowego w zakresie wysokich częstotliwości, nie doprowadzając do całkowitej głuchoty, jak również – udokumentowany w załączonych audiogramach tonalnych rozwój uszkodzenia słuchu (AT z 2014 r., 2013, 2006 r., 2007 r.) nie posiadający cech klinicznych rozwoju uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem z punktu oceny laryngologicznej nie stwarza podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i zmiany poprzednich wniosków zawartych w konsultacji laryngologicznej z 2014 r." Uznać należy, że rację mają organy inspekcji sanitarnej podkreślające w uzasadnieniach do decyzji w obu instancjach, iż wbrew treści orzeczeń lekarskich organy te nie mogą stwierdzić istnienia choroby zawodowej, jak również stało się w przypadku skarżącego. Jednak organy przeoczyły, że w sprawie M. Ł. treść orzeczeń lekarskich obu stopni jednostek orzeczniczych (tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy) jest rozbieżna i wskazuje na zgoła inne przyczyny odmowy rozpoznania choroby zawodowej pod postacią uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem u M. Ł. Mianowicie w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 4 września 2014 r. WOMP wskazano, między innymi, że, cyt.:"w oparciu o badania specjalistyczne przeprowadzone w Poradni Laryngologicznej WOMP u p. M. Ł. rozpoznano obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego, wyrażony podwyższeniem progu słuchu wielkości 85dB dla UP i 80 dB dla UL , nie uznając podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na to, że ..../..../ w toku postępowania ustalono, iż p. Ł. zakończył pracę zawodową w narażeniu na hałas w 1987 r. Oznacza to, iż w w/w przypadku należy uwzględniać dokumentacje lekarską dotyczącą ubytku słuchu do 1989 r. natomiast dostarczone audiogramy pochodzą z 2005 i 2006 r., co oznacza, iż zostały wykonane po upływie 16 lat od zakończenia pracy w narażeniu." Z orzeczenia tego wynika również, że, cyt.: "pacjent od 15 lat zgłasza skargi na postępujący niedosłuch obustronnie. Dostarczone badania audiometryczne z 2005 i 2006 wskazują na ubytek słuchu w tych latach". W tym miejscu należy podkreślić, że rację ma skarżący podnosząc, iż brak oceny narażenia zawodowego w C. - w czasie wydawania cytowanego orzeczenia miał istotny wpływ na treść tego orzeczenia, skoro za przyczynę odmowy rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej u skarżącego podano upływ czasu od zakończenia pracy w narażeniu na hałas do zgłoszenia choroby zawodowej. Jednocześnie w cytowanym orzeczeniu przyznano, że "brak danych dotyczących narażenia pacjenta na hałas na stanowisku montera CO i operatora węzła w C. uniemożliwiają ocenę tego narażenia", a końcowo, w uzasadnieniu do decyzji organu II instancji, organ ten uznał, iż, cyt.: " narażenie zawodowe na hałas występowało w dwóch pierwszych zakładach pracy w latach 1971-1987.", co sprzeczne jest z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu, a w szczególności – dokumentacją, na którą składa się Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dn. 9.08.2013 r. i załączone do niej dokumenty , w tym świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z roku 2010 (akta adm. nie ponumerowane), Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dn. 14.07.2015 r. dotyczące zatrudnienia w C. w latach 1995-2013 oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z 27.11.2014 r .IMP w Łodzi, w których okres narażenia zawodowego na hałas określa się jako trwający do 2013 r. W tym kontekście uzasadniony jest zarzut skargi, że orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oparto o niepełny materiał dowodowy, a w myśl przepisów kpa i wynikających z nich zasad ( stosowanych w postępowaniu kończonym wydaniem decyzji) braki postępowania dowodowego, w szczególności – nieprzeprowadzenie dowodów mających mieć istotne znaczenie w sprawie jest wadą, skutkującą uchyleniem wydanej decyzji. Odnośnie do orzeczenia lekarskiego WOMP z dn. 4 września 2014 r. zauważyć również należy, że wniosek o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w tym orzeczeniu oparto o stwierdzenie, że M. Ł. zakończył pracę w narażeniu na hałas w 1987 r. , a skoro tak nie jest, to stwierdzenie to. pozostaje w sprzeczności z treścią art. 235 ² kodeksu pracy, oraz Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organy pominęły bowiem, że w załączniku do tego rozporządzenia, oprócz wykazu chorób zawodowych, wskazano przy konkretnych schorzeniach okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W odniesieniu do choroby zawodowej pod poz. 21, w przedmiocie ustalenia której toczyło się kontrolowane postępowanie, okres ten wynosi dwa lata. Zatem okoliczność, że u skarżącego pogorszenie słuchu nastąpiło po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym, nie mogła stanowić negatywnej przesłanki dla stwierdzenia istnienia u skarżącego choroby zawodowej. Skarżący zakończył bowiem pracę w warunkach narażenia na hałas z dniem 17 lutego 2013 r.( data ze świadectwa pracy w szczególnych warunkach), a pogorszenie słuchu nastąpiło już wcześniej, a więc – w okresie nieprzekraczającym dwóch lat od ustania narażenia zawodowego. Ani tej okoliczności, ani treści art. 235 ² kodeksu pracy, ani załącznika do rozporządzenia organy nie wzięły pod uwagę, akceptując argument o braku związku schorzenia skarżącego z warunkami pracy z uwagi na brak narażenia na hałas od 1987r, jak to podano w orzeczeniu WOMP. Podkreślenia wymaga, że treść załącznika pozostaje w zgodności i jest konsekwencją ustawowej regulacji wynikającej z art. 235 ² kodeksu pracy, zgodnie z którym (m.in.), rozpoznanie choroby zawodowej u byłego pracownika może nastąpić także po zakończeniu pracy w narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Kolejno zauważyć należy, że zgodnie z poz. 21 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, za chorobę taką uznaje się obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem (...). Jak wynika z orzeczenia WOMP u skarżącego rozpoznano obustronny niedosłuch czuciowo-nerwowy, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości 85 dB dla UP i 80 dB dla UL, a więc - chorobę, która wymieniona jest w wykazie chorób zawodowych. Z kolei inny argument podkreślono w orzeczeniu lekarskim nr [...] Instytutu Medycyny Pracy, wskazując, iż "postać kliniczna uszkodzenia słuchu widoczna pod postacią płasko przebiegających krzywych audiometrycznych /..../ nie jest obrazem klinicznym uszkodzenia słuchu spowodowanego przewlekłym działaniem hałasu ....". Argument powyższy jest wskazany także w uzupełnieniu do orzeczenia IMP tj. w piśmie Instytutu z dn. 24 czerwca 2015 r. Okolicznością niesporną jest, że skarżący w trakcie całego okresu zatrudnienia był narażony na hałas. W 2010 r. orzeczono u skarżącego umiarkowaną niesprawność w związku z ubytkiem słuchu. Obydwa orzeczenia lekarskie wskazują na zgoła inne przyczyny nie rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod poz. 21 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dn.30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jednak zauważyć należy, że zgodnie z poz. 21 załącznika do Rozporządzenia, za chorobę taką uznaje się obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, a jak wynika z obu omawianych orzeczeń lekarskich oraz pisma Instytutu Medycyny Pracy z dn. 24.06.2015 r. u skarżącego rozpoznano właśnie obustronny niedosłuch czuciowo-nerwowy a więc chorobę, która wymieniona jest w wykazie chorób zawodowych. Jednocześnie jednak w orzeczeniu IMP wskazuje się na nietypowy dla przewlekłego zawodowego urazu akustycznego przebieg krzywych audiometrycznych, nie wyjaśniając jednak, czy dla rozpoznania istnienia choroby zawodowej wymienionej pod poz. 21 załącznika do Rozporządzenia, wymagany jest konkretny przebieg tych krzywych oraz, czy taki ich przebieg jak u skarżącego jednoznacznie lub z dużym prawdopodobieństwem wyklucza uznanie choroby skarżącego jako choroby zawodowej. W tym zakresie orzeczenie IMP nie daje bliższych wyjaśnień, natomiast orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia w ogóle nie zawiera żadnych stwierdzeń ani wniosków w tej kwestii. Istnieje więc konieczność wskazania, czy brak typowości w przebiegu krzywych audiometrycznych uszu skarżącego (czy też podane w orzeczeniu inne objawy) muszą być uznane za czynnik decydujący o wykluczeniu zawodowej etiologii choroby u skarżącego. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę przychyla się bowiem do stanowiska wyrażanego jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych i w całej rozciągłości je podziela, iż: "Nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby, (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r., II OSK 748/12, dostępny w bazie orzeczeń http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Jak już wyżej wskazano okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia tego organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stwierdzić końcowo trzeba, że orzeczenia lekarskie sporządzone w toku postępowania poprzedzającego podjęcie decyzji w obu instancjach, mimo podjętych przez organy Inspekcji Sanitarnej prób, nie zostały ocenione zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ocenie dowodu z opinii biegłego. Jak wskazano wyżej, orzeczenie lekarskie WOMP jest błędne, zostało podjęte bez wzięcia pod uwagę całego okresu narażenia zawodowego skarżącego, a oba orzeczenia medyczne są rozbieżne, a także niejasne, ponieważ nie wskazują jednoznacznie na przyczyny wykluczenia zawodowej etiologii choroby u skarżącego. Z tych przyczyn nie są one wystarczające jako podstawa rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej skarżącego. Należy również pamiętać, że stwierdzenie istnienia choroby zawodowej następuje nie tylko w przypadku bezspornego wykazania, że wywołały ją czynniki występujące w środowisku pracy, ale i w przypadku stwierdzenia, że czynniki te wywołały chorobę z dużym prawdopodobieństwem. Dla odmowy ustalenia istnienia choroby zawodowej konieczne jest więc ustalenie, że rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia, (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2012 r., III SA/Kr 256/11, Lex nr 1139247, z 8 marca 2012 r. III SA/Kr 749/11, Lex nr 1139271, WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2012 r. IV SA/Wr 713/11, Lex nr 1146152, WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2857/11, Lex nr 1139861, WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2012 r., IV SA/GL 1013/11, Lex nr 1104479). Istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że z historii zatrudnienia skarżącego wynika, że był on przez cały okres zatrudnienia narażony na hałas. Zatem w środowisku pracy skarżącego stale występował czynnik ryzyka, który potencjalnie mógł wywołać chorobę zawodową, o której mowa w pkt 21 rozporządzenia. Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu nie nastąpiło pełne, przekonujące i jednoznaczne wykluczenie związku przyczynowego stwierdzonego u skarżącego schorzenia z wykonywaną pracą. Organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, dlaczego rozpoznanemu u skarżącego schorzeniu nie można przypisać podłoża zawodowego. Brak wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, dotyczących tak istotnej kwestii jak związek schorzenia skarżącego z wykonywaną pracą, a także naruszenie prawa materialnego - art. 235 ² kodeksu pracy w zw. z pkt 21 załącznika do Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowią o naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, które wyniknęło z nieprawidłowego odczytania ww. przepisów. W rezultacie spowodowało to, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, ponieważ organy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uznały za wystarczające treść sporządzonych orzeczeń i wnioski w nich zawarte. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny zwrócić szczególną uwagę na wyjaśnienie wskazanych wyżej wątpliwości, w szczególności poprzez uzupełnienie materiału dowodowego i uzyskanie pełnego orzeczenia lekarskiego, w którym dokona się oceny schorzenia stwierdzonego u skarżącego z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska nakazującego stwierdzenie istnienia choroby zawodowej także w przypadku wysokiego stopnia prawdopodobieństwa wpływu warunków występujących w środowisku pracy na jego powstanie. Dopiero po stosownym uzupełnieniu materiału dowodowego organ I instancji będzie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u M. Ł.. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. W punkcie 2 sentencji orzeczono o kosztach w myśl art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło