III SA/Gd 985/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego, sędziego WSA Jolanty Sudoł oraz sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 985/17 ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego, sędziego WSA Jolanty Sudoł oraz sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 985/17. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 lipca 2017 r. nr [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 985/17 niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym na dzień 11 stycznia 2018 r. w składzie: sędzia WSA Paweł Mierzejewski (przewodniczący), sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), sędzia WSA Bartłomiej Adamczak. W dniu 11 stycznia 2018 r. A. M. wniósł o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego, sędziego WSA Jolanty Sudoł oraz sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka od orzekania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się do wskazania, że w jego ocenie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie bezstronności ww. sędziów, co powoduje konieczność ich wyłączenia. Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziów, których dotyczy wniosek wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uzasadniające wyłączenie tych sędziów od udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia sędziego z mocy samego prawa, o czym stanowi art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Celem instytucji wyłączenia sędziego jest realizacja konstytucyjnego prawa obywateli do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Bezstronność sądu jest też elementem prawa do przeprowadzenia rzetelnego postępowania sądowego w rozumieniu art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych. Także orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na temat bezstronności sędziego w świetle art. 6 ust. 1 wyżej powołanej Konwencji wyraźnie wskazuje na konieczność unikania sytuacji stwarzających wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Naruszenie jednak tego przepisu w kontekście podejmowania przez tego samego sędziego czynności na różnych etapach określonego postępowania Europejski Trybunał rozpatruje kazuistycznie, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Zgodnie z art. 19 ustawy p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądane lub wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm Sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 128/09). Należy zasygnalizować, że w szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony, co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 607/09). Nieuzasadniony jest również wniosek o wyłączenie sędziego na tej podstawie, że sędzia orzeka w różnych sprawach tych samych podmiotów (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 392/08). Podkreślenia przy tym wymaga, że subiektywne przekonanie strony o tym, że sędzia nienależycie rozpoznał inną skargę nie może skutecznie uzasadniać wniosku o jego wyłączenie, chyba że możliwym byłoby wykazanie istnienia uprzedzeń sędziego względem strony (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 a także postanowienia NSA: z 30 kwietnia 2009 r. sygn. II OZ 378/09, Lex nr 575305, z 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666 oraz z 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, Lex nr 527814). Podobnie samo wcześniejsze rozstrzyganie spraw z udziałem sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, nie wystarcza do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia innych spraw sądowych czy ich wyniku, nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia sędziego. W przedmiotowej sprawie istotne pozostaje przede wszystkim to, że wniosek o wyłącznie sędziów od orzekania w sprawie nie został w ogóle szerzej przez A. M. uzasadniony. Tym samym skarżący nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do wyłączenia objętych tym wnioskiem sędziów od orzekania. Poza wskazaniem, że wyznaczeni do rozpoznania sprawy sędziowie nie są zdaniem wnioskodawcy bezstronni, skarżący nie wyjaśnił dlaczego tak uważa i nie wskazał też żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby podważać bezstronność i obiektywizm ww. sędziów. Podsumowując, sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Strona niezadowolona ze sposobu rozpoznania sprawy może skorzystać z przysługujących jej środków zaskarżenia. Oddalając wniosek, Sąd zważył ponadto, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów, których dotyczy rozpoznawany wniosek, złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12, - wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia opublikowane zostały w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.) Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.