III SAB/Gd 20/20

WyrokWSA w Gdańsku2020-04-24

Skład orzekający: Alina Dominiak, Janina Guść, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zezwolenia na przebudowę zjazdów, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zezwolenia na przebudowę zjazdów, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez ponad 4 lata od wydania wyroku kasacyjnego, co jest niedopuszczalne w państwie prawnym. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy, przyznał skarżącym 3000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta Miasta w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na przebudowę zjazdów. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów administracji i sądów, a ostatni wyrok kasacyjny WSA zapadł w 2015 roku. Pomimo tego, organ nie podjął żadnych działań w sprawie przez ponad 4 lata, co skarżący uznali za rażące naruszenie prawa. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę twierdził, że dokumenty z sądu nie dotarły do właściwej jednostki organizacyjnej, co spowodowało brak działań.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. 2. Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zobowiązano organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy. 4. Przyznano skarżącym solidarnie 3000 zł. 5. Wymierzono Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 2000 zł. 6. Zasądzono od organu na rzecz skarżących 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi M.C., W.C. i W.D.C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta postępowania w przedmiocie zezwolenia na przebudowę zjazdów 1. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4. przyznaje od Prezydenta Miasta solidarnie na rzecz M.C., W.C. i W.D.C. sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych; 5. wymierza Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 6. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz M. C. i W.C. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M.C, W.C. oraz W.D.C.(dalej jako "skarżący"), pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. złożyli skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta Miasta w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na przebudowę zjazdów wnosząc o: 1/ zobligowanie organu do zaprzestania bezprawnych działań, wydania decyzji na przebudowę zjazdów; 2/ uznanie skargi za zasadną i orzeczenie rażącego naruszenia prawa ze strony organu; 3/ wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżących w maksymalnych wysokościach przewidzianych przez prawo. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 785/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny - po rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2015 r. w przedmiocie zezwolenia na przebudowę zjazdów - orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 stycznia 2015 r., jednakże do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie wydał nowej decyzji, pomimo złożonych w tej sprawie - w dniu 2 grudnia 2019 r. Prezydentowi Miasta i w dniu 10 grudnia 2019 r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu - skarg na działalność Dyrektora Infrastruktury Miejskiej. Skarżący wskazali, że organ I instancji prowadzi przedmiotową sprawę w istocie od 31 sierpnia 2012 r. tj. od dnia, w którym jako inwestorzy wystąpili do organu z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie przebudowy zjazdów, opisując w dalszej części uzasadnienia skargi dotychczasowy (wieloletni) przebieg postępowania oraz podejmowane przez organ (w szczególności Dyrektora Zakładu Infrastruktury Miejskiej) niektóre działania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał m.in., że pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. udzielił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu odpowiedzi, iż od dnia rozpatrzenia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 785/15) w sprawie nie zostały podjęte żadne czynności. W tym zakresie wyjaśnił jednak, że ostatnim dokumentem będącym w posiadaniu Zakładu Infrastruktury Miejskiej jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2015 r. (nr (...)) stanowiące odpowiedź na skargę na ostateczną decyzję SKO z dnia 9 marca 2015 r. (nr (...)) o uchyleniu w całości - wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta - decyzji Dyrektora Zarządu Infrastruktury Miejskiej z dnia 12 stycznia 2015 r. (nr (...)) zezwalającej na przebudowę 2 istniejących zjazdów z ul. (...) na działkę nr (...) oraz orzeczeniu o zezwoleniu na wykonanie powyższych zjazdów i określeniu ich parametrów oraz dodatkowych warunków wykonania. Organ wyjaśnił, że wskazany wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 785/15) nigdy nie dotarł do Zarządu Infrastruktury Miejskiej. Wyjaśniono, że "dotyczy to również pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak (...), omyłkowo datowanego, zgodnie z informacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego na 23.02.2015 r., ze wskazaniem na oddalenie skargi". To powyższe okoliczności wpłynęły na brak podjęcia przez Zarząd Infrastruktury Miejskiej czynności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2019 r., poz. 2096 ze zm. – dalej powoływanej jako: "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Co istotne, przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie w sprawie dotyczącej udzielenia im przez zarządcę drogi w trybie art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm. – dalej zwanej w skrócie: "u.d.p.") zezwolenia na przebudowę zjazdów, wobec czego przyjąć należy, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta zostały w niniejszej sprawie spełnione. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1/ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2/ zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przedmiotem rozpoznania jest skarga na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta (zarządcę drogi) postępowania w sprawie udzielenia skarżącym na wniosek z dnia 31 sierpnia 2012 r. zezwolenia na przebudowę dwóch istniejących zjazdów z działki nr (...), obręb (...) (ul. (...)) na działkę nr (...), stanowiącą własność Miasta. Odnosząc się do skargi w zakresie skarżonej w niej bezczynności organu należy wyjaśnić, że z ową "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, LEX nr 2190704), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie też o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we ww. terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, zaś obowiązek ten ciąży na organie także w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.). W odniesieniu natomiast do zarzutu "przewlekłości postępowania" należy wyjaśnić, że z taka sytuacją mamy do czynienia, gdy określone postępowanie administracyjne toczy się dłużej aniżeli uzasadniałyby to okoliczności danej sprawy, np. z powodu zawiłości danej sprawy i wymogu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie koniecznym dla możliwości wszechstronnego jej rozpatrzenia i załatwienia. Innymi słowy, z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SAB/Wr 69/15, LEX nr 2034447 oraz z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SAB/Wr 5/17, LEX nr 2366892). W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z tak rozumianą bezczynnością oraz przewlekłością prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, że zainicjowana w 2012 r. sprawa, dotycząca rozpoznania żądania skarżących o przebudowę wskazanych zjazdów, była do tej pory kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów administracji publicznej (tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Prezydenta Miasta), jak również tut. Sądu - wyrok z dnia 27 marca 2014 r. (sygn. akt III SA/Gd 1042/13) oraz wyrok z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 785/15). W wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2015 r. (nr (...)) w przedmiocie zezwolenia na przebudowę zjazdów oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 stycznia 2015 r. (nr (...)). Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. została stwierdzona prawomocność przedmiotowego wyroku i w dniu 19 lutego 2016 r. akta administracyjne sprawy (I i II instancji) zostały zwrócone Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, a następnie – co wynika z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2020 r. (nr (...)) – zostały przekazane Prezydentowi Miasta, co zostało potwierdzone przez pracownika Urzędu Miasta (vide: notatka służbowa – k. 55 akt sądowoadministracyjnych). Z pisma Prezydenta Miasta z dnia 30 stycznia 2020 r. (nr (...)) wynika, że organ nie podjął żadnych czynności w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r., wyjaśniając w odpowiedzi na skargę, że ani informacja z Samorządowego Kolegium Odwoławczego ani rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r. "nigdy nie dotarło do Zarządu Infrastruktury Miejskiej", co w konsekwencji "wpłynęło na brak podjęcia przez Zarząd Infrastruktury Miejskiej czynności w niniejszej sprawie". Powyższe bezsprzecznie wskazuje, że wniosek skarżących o wydanie przez zarządcę drogi zezwolenia na przebudowę wskazanych zjazdów nie został załatwiony do dnia złożenia niniejszej skargi do tut. Sądu. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 1 u.d.p. budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Na dzień rozpoznania sprawy, tj. 24 kwietnia 2020 r. Prezydent Miasta, będący – jako zarządca dróg w mieście– organem właściwym w świetle art. 29 ust. 1 u.d.p. do rozpoznania sprawy zainicjowanej wskazanym wnioskiem skarżących, nie poinformował Sądu o jej załatwieniu. Niewątpliwie takie zachowanie organu narusza art. 35 § 3 k.p.a. i wskazuje na to, że organ pozostaje nadal w stanie bezczynności. Zaniechanie z kolei podjęcia w sprawie jakichkolwiek czynności zmierzających do jej zakończenia po wydaniu przez tut. Sąd wyroku kasacyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., a więc de facto niepodejmowania żadnych czynności w sprawie przez ponad 4-letni okres, niewątpliwie też świadczy o prowadzeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego dłużej aniżeli jest to niezbędne do jej załatwienia. Bez wątpienia bowiem realizacja wskazań co do dalszego postępowania zawarta w wyroku tut. Sądu z dnia 3 grudnia 2015 r. nie wymagała tak długiego (bo ponad 4-letniego) okresu prowadzenia czynności zmierzających do załatwienia przedmiotowej sprawy. Mając to na uwadze, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę stwierdzając, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia wskazanego postępowania (pkt 1. sentencji wyroku). Orzekając z kolei w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17, LEX nr 2293987; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17, LEX nr 2284515; WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17, LEX nr 2275265). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, LEX nr 2036034), natomiast o rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15, LEX nr 2143023 oraz wyrok z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, LEX nr 2036034). Dla uznania, że bezczynność organu oraz przewlekłość w prowadzeniu przezeń postępowania miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 311/17, LEX nr 2428474). Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta podlega takiej kwalifikacji, tj. ma charakter rażący. Sąd pragnie podkreślić, że stwierdzony w niniejszej sprawie na podstawie przekazanych akt sprawy stan niedziałania organu w sprawie wydania zezwolenia na przebudowę zjazdów, tj. stan ponad 4-letniej – bowiem od wydania wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r. i zwrotu organom akt sprawy – bezczynności, wynika wyłącznie z okoliczności leżących po stronie organów administracji publicznej, a nie zaś z postawy skarżących, którzy w jakikolwiek sposób mogliby się do niego przyczynić. Sąd pragnie podkreślić, że kwestie organizacyjne związane z przepływem dokumentów (przekazywania akt sprawy) pomiędzy organami, w tym – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – pomiędzy organem będącym w rozpoznawanej sprawie zarządcą drogi na podstawie art. 19 ust. 5 u.d.p. (tj. Prezydentem Miasta) a utworzoną na podstawie art. 21 ust. 1 u.d.p. jednostką organizacyjną wykonującą zadania zarządcy drogi będącą zarządem drogi (tj. Zarządem Infrastruktury Miejskiej), nie mogą w żadnym razie stanowić okoliczności usprawiedliwiającej brak działania organu w sprawie rozpoznania żądania skarżących dotyczącego przebudowy wskazanych zjazdów. Oczywistym być musi, że organy – a w szczególności w sytuacji, gdy jeden z organów powierza wykonywanie części swoich zadań innej jednostce - winny dokonać takiej organizacji wzajemnej współpracy i wdrożyć takie procedury, by gwarantowały one sprawną i terminową realizację tych zadań. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, zaś organ z powodu nienależytej organizacji (tj. braku właściwego przepływu informacji i dokumentów pomiędzy organem a jednostką organizacyjną wykonującą powierzone przez organ zadania czy też braku stosowania procedur terminowego nadzoru/kontroli nad sprawami "w toku"), nie podejmuje w tak długim okresie żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Takie zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej, dlatego Sąd – na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. - stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2. sentencji wyroku). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązano organ do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 3. sentencji wyroku), przyjmując, że niniejsza sprawa - zważywszy na fakt, że była dotychczas przedmiotem kilkukrotnych rozstrzygnięć, zarówno organów administracji, jak też tut. Sądu – jest sprawą skomplikowaną, co w ocenie Sądu uzasadnia wyznaczenie wskazanego terminu na załatwienie przedmiotowej sprawy. W odniesieniu do kwestii przyznania od organu na rzecz skarżących określonej sumy pieniężnej oraz nałożenia na organ grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., zaznaczenia wymaga, że zarówno instytucja sumy pieniężnej, jak też instytucja grzywny, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., mają na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełnią funkcję prewencyjną (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 616). Przyjąć zatem należy, że ich podstawowym celem jest zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym w przypadku przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną (zadośćuczynną) za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie, natomiast wymierzenie organowi grzywny pełni funkcję sankcyjną (represyjną) za ewidentne i kontrpraworządne zachowanie organu w kontrolowanej przez sąd administracyjny sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. zasądził od Prezydenta Miasta solidarnie na rzecz skarżących sumę pieniężną w kwocie 3.000 zł (pkt 4. sentencji wyroku), uznając ją za adekwatną za czas oczekiwania przez nich na załatwienie przez organ przedmiotowej sprawy. Sąd orzekł także o wymierzeniu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Prezydentowi Miasta grzywny w wysokości 2.000 zł (pkt 5. sentencji wyroku), mając na uwadze zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie podobnym naruszeniom prawa przez ten organ w przyszłości, a także wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego. Przyjąć należy, że przekroczenie w kontrolowanej sprawie terminu jej załatwienia jest znaczne, a zarazem nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W tej sytuacji Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy grzywna w kwocie określonej w wyroku będzie adekwatna do naruszenia przepisów określających termin załatwienia sprawy, a zarazem spełni wystarczająco swą funkcję prewencyjno-represyjną. Na podstawie art. 200 i art. 202 § 2 p.p.s.a. zasądzono solidarnie od organu na rzecz skarżących, których skarga została uwzględniona, zwrot kosztów postępowania (pkt 6. sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło