III SAB/Gd 334/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia 15 marca 2024 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej K. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy do Wydziału Spraw Cudzoziemców Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie wpłynął wysłany pocztą wniosek K. D., obywatelki Ukrainy (dalej także jako "skarżąca", "wnioskodawczyni", "strona") datowany na dzień 15 marca 2024 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek został wysłany w dniu 15 marca 2024 r. i wypłynął do urzędu w dniu 20 marca 2024 r. W dniu 21 marca 2024 r. wnioskodawczyni stawiła się w urzędzie, podpisała wniosek oraz złożyła w tym dniu odciski palców. Wnioskodawczyni podała we wniosku, że jej ostatni wjazd na terytorium RP miał miejsce w dniu 13 marca 2024 r. W ramach obiegu dokumentów w urzędzie, w dniu 3 kwietnia 2024 r. akta sprawy zostały dostarczone do zespołu ds. braków formalnych. Po weryfikacji dokonanej w dniu 15 maja 2024 r. nie stwierdzono braków formalnych wniosku. W dniu 17 czerwca 2024 r. w trybie art. 207ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach wystąpiono do ABW, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta Oddziału Straży Granicznej, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 26 lipca 2024 r. Wojewoda Małopolski zwrócił się do wnioskodawczyni w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach o potwierdzenie w terminie 14 dni danych zawartych we wniosku poprzez przedłożenie aktualnych dokumentów dotyczących posiadania stabilnego i regularnego dochodu, posiadania miejsca zamieszkania oraz aktualnego dokumentu dotyczącego ubezpieczenia społecznego. Wskazano, że niedostarczenie dokumentów spowoduje wydanie decyzji na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Wezwanie doręczono 1 sierpnia 2024 r. Strona w dniu 13 sierpnia 2024 r. w związku z wezwaniem przesłała do organu dokumenty dotyczące posiadania dochodu oraz posiadania zapewnionego miejsca zamieszkania, przedstawiając wyciąg z konta dokumentujący otrzymywane wpłaty oraz dokument dokonanej na jej rzecz umowy darowizny praw na kwotę 730 163 zł i zmiany umowy deweloperskiej, dotyczącej lokalu mieszkalnego w G. Dokumenty dotarły do organu w dniu 14 sierpnia 2024 r. wraz z zawiadomieniem od strony o zmiennie miejsca zamieszkania na adres w G. Następnie w dniu 16 sierpnia 2024 r. strona nadesłała do organu drugą część dokumentów dotyczących wezwania, to jest dokumenty ZUS, dokumenty dotyczące zaliczek na PIT, faktury, wyciąg z rachunku bankowego, umowę najmu mieszkania. Całość akt sprawy została przesłana zgodnie z właściwością do Wojewody Pomorskiego, wpływając do urzędu w G. w dniu 2 września 2024 r. W dniu 18 listopada 2024 r. do Wojewody Pomorskiego wpłynęło pismo K. D. o podanie informacji o statusie sprawy. Pismo pozostało bez odpowiedzi. W dniu 28 listopada 2024 r. w urzędzie w G. sporządzono, analogiczny jak w urzędzie w Krakowie, dokument analizy formalnej wniosku, gdzie wskazano, że wniosek nie zawiera braków. W dniu 23 czerwca 2025 r. K. D. wniosła na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") ponaglenie wskazując, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, gdzie decyzja nie została wydana pomimo, że wniosek nie zawiera braków. Wskazała, że brak udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy może spowodować dla wnioskodawczyni znaczne straty finansowe oraz brak możliwości uzyskania zezwolenia na kupno mieszkania w G. Wskazała, że ma wpłacone środki finansowe (cena mieszkania) na poczet umowy deweloperskiej, gdzie zgodnie z umową rezerwacyjną, może nastąpić odstąpienie od umowy, jeżeli strona nie przedstawi aktualnego zezwolenia na pobyt czasowy. Wnioskodawczyni przedstawiła Wojewodzie Pomorskiemu w czerwcu 2025 r., bez wezwania ze strony organu, dokumenty dotyczące jej aktualnej sytuacji, to jest zaświadczenie o stanie konta bankowego na Ukrainie, wezwanie dewelopera, faktury wystawiane przez wnioskodawczynię w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, saldo rachunku bankowego w banku polskim i historię rachunku, dokumenty dotyczące ubezpieczenia ZUS, podatkową księgę przychodów i rozchodów, zeznanie PIT za 2024 r. wraz z informacją, umowy najmu, protokół obioru lokalu, umowę o zarządzenie najmem długoterminowym, umowę rezerwacyjną, akty notarialne dotyczące nabycia lokali. Następnie K. D. skierowała w dniu 8 lipca 2025 r. za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. W złożonej skardze K. D. działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o: 1/ stwierdzenie, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku strony 2/ zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do wydania decyzji w sprawie w terminie wskazanym przez Sąd zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej również jako "p.p.s.a.") 3/ zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej do Wojewody Małopolskiego w dniu 28 maja 2024 r. oraz że sprawa w związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącej została w dniu 2 września 2024 r. przekazana i przyjęta do rozpoznania przez Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku. Podkreślono, że zgodnie z art. 35 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ powinien działać bez zbędnej zwłoki, gdzie zobowiązany jest do załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Pełnomocnik strony wskazał, że od dnia przekazania sprawy i przyjęcia sprawy przez Wojewodę Pomorskiego minęło 9 miesięcy, a pomimo tego organ nie wydał decyzji i nie poinformował strony o przedłużeniu postępowania, ani o nowym terminie załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki, co stanowi naruszenie art. 36 k.p.a. Dodatkowo wskazano, że skarżąca prowadzi w Polsce działalność gospodarczą, regularnie odprowadza podatki oraz inne należności publicznoprawne, nie posiadając zaległości wobec urzędów. To potwierdza jej rzetelność i odpowiedzialność jako przedsiębiorcy. Udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy wpłynie pozytywnie na stabilizację jej sytuacji życiowej i zawodowej, a także przyniesie korzyści dla polskiego budżetu oraz rynku pracy. Brak wydania decyzji w rozsądnym terminie narusza prawa skarżącej wynikające z zasady ochrony interesów strony. Wyjaśniono, że działalność gospodarcza jaką prowadzi skarżąca została założona w celu świadczenia usług wynajmu mieszkań na terenie G. Ze środków uzyskanych ze sprzedaży biznesu na Ukrainie skarżąca chciałaby rozwijać działalność w Polsce, m.in. przez zakup kolejnych lokali w G. W tym celu zawarła umowy deweloperskie, zgodnie z którymi musi do określonego czasu uzyskać zezwolenie na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, a do tego potrzebuje dokumentu potwierdzającego legalność pobytu na terytorium RP. Przedłużające się postępowanie utrudnia rozwój przedsiębiorstwa skarżącej, co może w przyszłości skutkować stratami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. z dnia 16 listopada 2022 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 103; zwanej dalej "ustawą pomocową"), zgodnie z którymi zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 września 2025 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Na wstępie uzasadnienia odpowiedzi na skargę wskazano, że strona wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem w dniu 20 marca 2024 r. Konkludując wskazano zaś, że skoro wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w dniu 18 października 2024 r. (i zaznaczono, że jest to pierwszy wniosek małoletniego, który urodził się w dniu 19 maja 2024 r.), to nastąpiło to, zdaniem organu, w okresie obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej, a zatem przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarżąca spełniła wymóg złożenia ponaglenia. W związku z argumentacją organu należało rozważyć kwestię zastosowania w sprawie skarżącej przepisu art. 100d ustawy pomocowej. W tym zakresie Sąd wskazuje, że nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca jest obywatelką Ukrainy, która wjechała na terytorium RP po rozpoczęciu działań wojennych w związku z agresją Rosji na Ukrainę w dniu 24 lutego 2022 r. Skarżąca wjechała bowiem ma terytorium Polski i złożyła wniosek o udzielenie jej pozwolenia na pobyt czasowy w Polsce w marcu 2024 r. Skarżąca jest zatem obywatelką Ukrainy, która przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (również jako "ustawa pomocowa") w art. 1 definiuje przedmiot regulacji w następujący sposób: 1. Ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. 3. Ustawa określa również: 1) szczególne zasady powierzenia pracy obywatelom Ukrainy, przebywającym legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) pomoc zapewnianą przez wojewodów, jednostki samorządu terytorialnego oraz inne podmioty obywatelom Ukrainy; 3) utworzenie Funduszu Pomocy w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy obywatelom Ukrainy; 4) niektóre uprawnienia obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny; 5) szczególne zasady przedłużania okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy oraz wydanych im przez organy polskie dokumentów dotyczących uprawnień w zakresie wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6) niektóre uprawnienia obywateli polskich i obywateli Ukrainy będących studentami, nauczycielami akademickimi lub pracownikami naukowymi wjeżdżającymi z terytorium Ukrainy; 7) szczególne regulacje dotyczące kształcenia, wychowania i opieki dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy, w tym wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych w tym zakresie; 8) szczególne zasady organizacji i funkcjonowania uczelni w związku z zapewnianiem miejsc na studiach dla obywateli Ukrainy, o których mowa w ust. 1; 9) szczególne zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy, przebywających legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 10) szczególne zasady prowadzenia dystrybucji produktów leczniczych i wyrobów medycznych przeznaczonych na pomoc humanitarną na terytorium Ukrainy przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych z dnia 12 marca 2022 r. Wskazana ustawa reguluje więc szczególne zasady uregulowania pobytu takich osób jak m.in. skarżąca, to jest obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, Ustawa o pomocy weszła w życie w zasadniczej części w dniu 12 marca 2022 r. z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. (art. 116 ustawy). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830 - powoływana w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa zmieniająca"), wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowi, że: 1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185), a konkretnie przez art. 1 pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie z mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r. Przepis art. 100d ustawy o pomocy był parokrotnie nowelizowany. W tym zakresie na mocy art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.1088) zmieniającej nin. ustawę z dniem 27 czerwca 2023 r. art. 100d określał przywołany okres "do dnia 4 marca 2024 r." Następnie na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. (Dz.U.2024.232) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 2024 r. art. 100d określał przywołany okres "do dnia 30 czerwca 2024 r". Następnie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 lipca 2024 r. art. 100d określał przywołany okres - przedłużony po raz czwarty z kolei - "do dnia 30 września 2025 r." Dalej na mocy art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz. U. 2025 r. poz. 1301) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 30 września 2025 r. art. 100d określa przywołany okres "do dnia 4 marca 2026 r." Uwzględniając, że skarga do WSA w Gdańsku została przez skarżącą wniesiona w lipcu 2025 r. należało rozważyć, czy Wojewoda Pomorski pozostawał na dzień wniesienia skargi w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z marca 2024 r., który został mu przekazany przez Wojewodę Małopolskiego i wpłynął do urzędu w Gdańsku w dniu 2 września 2024 r. Innymi słowy, w tej sprawie oceny wymaga, czy okres od dnia 2 września 2024 r. do dnia wniesienia skargi w lipcu 2025 r. oraz dalej, stanowi okres bezczynności organu, czy też z uwagi na brzmienie art.100d ustawy pomocowej, organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, chociaż nie podejmował żadnych czynności w sprawie. W złożonej odpowiedzi na skargę organ wskazuje bowiem, że zaprzestanie czynności w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 września 2025 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności Akta sprawy potwierdzają, że po przekazaniu Wojewodzie Pomorskiemu wniosku strony w dniu 2 września 2024 r., po stwierdzeniu, że nie zawiera on żadnych braków formalnych (co potwierdzono też już wcześniej w urzędzie w Krakowie w maju 2025 r.), w sprawie nie podjęto żadnych czynności. Notatka urzędowa wskazuje, że Wojewoda Pomorski jest na etapie analizy merytorycznej wniosku. Do czasu wyrokowania przez Sąd organ nie nadesłał informacji, aby wydał decyzję w sprawie. Dodać należy, że zapytania do stosownych służb w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach, zostały skierowane już wcześniej przez Wojewodę Małopolskiego. Kierowane do strony wezwanie w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, również zostało wypełnione przez stronę, na etapie kiedy postępowanie toczyło się jeszcze przed Wojewodą Małopolskim. Po przekazaniu skargi do urzędu w Gdańsku, nadesłanie przez stronę w czerwcu 2025 r. dodatkowych dokumentów, w tym dotyczących aktualnych dochodów, zatrudnienia, posiadania zapewnionego miejsca zamieszkania oraz ubezpieczenia, nastąpiło bez wezwania – to jest z inicjatywy samej wnioskodawczyni. Rozstrzygając powyższe zagadnienie, Sąd uwzględnił i przyjął za własne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w szeregu wyroków z 2025 r. w tym w wyroku z dnia 19 maja 2025 r. o sygn. akt II OSK 2926/24, gdzie wskazano, że przedłużenie art. 100d ustawy pomocowej na okres po dniu 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (stanowisko to zostało wyrażone również m.in. w wyrokach NSA z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24, z 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2743, z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24, czy z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt II OSK 49/25). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych W powołanym wyroku NSA z dnia 19 maja 2025 r. o sygn. akt II OSK 2926/24 zwrócono uwagę, odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa, na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Tym samym czasowe ograniczenie prawa do sądu (i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4) uznawane było za uzasadnione sytuacją kryzysową, związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r. W konsekwencji wskazano, że wykładni wskazanych przepisów, a więc art. 100d ustawy pomocowej, każdorazowo należy dokonywać przez pryzmat tych wyjątkowych okoliczności, o ile mają one jeszcze miejsce w dacie rozstrzygania sprawy przez sąd. NSA zastrzegał bowiem, że konieczne jest, aby oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej przez sąd (por. np. wyroki NSA: z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24; z 20 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 1188/24 – CBOSA). Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d ustawy pomocowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności. Wyjaśniono, że w tym przypadku przez "istotną zmianę okoliczności" należy rozumieć nie tylko zmniejszenie liczby wniosków pobytowych wpływających do wojewodów. Będzie to również stan, w którym zwiększona liczba tych wniosków (w porównaniu z wpływem sprzed wybuchu wojny w Ukrainie) stała się normą w dłuższym – obecnie ponad trzyletnim – okresie i nie może być już uznawana za sytuację nadzwyczajną. Z danych udostępnionych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jednoznacznie wynika, że (w porównaniu z latami wcześniejszymi) w roku 2022 nastąpił znaczny wzrost liczby wniosków pobytowych, jakie wpłynęły do wojewodów, co bez wątpienia należy wiązać z wybuchem wojny w Ukrainie. Natomiast w kolejnych latach (2023-2024) wpływ ten kształtował się na zbliżonym poziomie (por. w tym zakresie stronę https://www.gov.pl/web/udsc/miesieczny-raport-z-dzialalnosci-urzedu oraz stronę https://www.gov.pl/web/udsc/zestawienia-roczne). Zdaniem NSA ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało zatem uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy pomocowej.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. Treścią tej zasady jest bowiem gwarancja ochrony nie tylko praw nabytych, lecz również ekspektatyw. W konsekwencji, NSA doszedł do przekonania, które podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Wyjaśniono również, że analiza konstytucyjnych kompetencji TK (art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji) oraz NSA (art. 184 Konstytucji) każe uznać, że NSA nie jest co do zasady sądem powołanym do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie (por. np. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 172/24). Uwagi te należy uznać za aktualne oczywiście w odniesieniu do wojewódzkich sądów administracyjnych, których kompetencje także określa art. 184 Konstytucji. Zważywszy na precyzyjne określenie kompetencji TK i sądów administracyjnych w świetle zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), związania sędziów sądów administracyjnych Konstytucją oraz ustawami (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a także konieczności dążenia przez sądy do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych (art. 2 Konstytucji), ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio), musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (por. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 174/24). Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe – odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu w danej sprawie bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją. Niezbędne jest też dodanie, że odmowa zastosowania przepisu w sprawie ma takie znaczenie, że sąd, stwierdziwszy niekonstytucyjność danego przepisu, uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku prawnym będącym przedmiotem oceny jedynie w rozpoznawanej sprawie. Dzięki temu takie uprawnienie sądu nie uchybia kompetencji TK, którego orzeczenie jest powszechnie obowiązujące i ostateczne (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). Podzielając stanowisko NSA, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie uznał, że taka właśnie sytuacja – oczywistej sprzeczności przepisu ustawy zmieniającej z przepisem rangi konstytucyjnej – miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ponieważ na tamten moment, a więc po upływie przeszło 2 lat od wybuchu konfliktu nie istniały już nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przedłużenie, tym bardziej okoliczności te nie istniały w okresie późniejszym. Na dzień orzekania w sprawie przez Sąd upłynęło już zaś 3 lata i 8 miesięcy od dnia rozpoczęcia działań wojennych na terenie Ukrainy. Należy podkreślić, iż prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji). W świetle art. 184 Konstytucji zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze przywołane regulacje konstytucyjne trzeba przyjąć, że ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854), w świetle którego cudzoziemiec przez jeszcze kolejny okres, to jest do dnia 30 września 2025 r. nie mógłby skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Dla rozpoznawanej sprawy ma to istotne znaczenie ponieważ skarżąca wniosła do sądu skargę na bezczynność w dniu 8 lipca 2025 r., a więc właśnie w tym okresie "przedłużenia". Takie rozwiązanie, w świetle tego, że odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych (Dz.U.UE.2007.C.303.01, również jako "KPP") stanowi oczywistą sprzeczność z art. 47 KPP, który stanowi, że każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule (zdanie pierwsze). Należało zatem stwierdzić, że niezgodność art. 100d ustawy pomocowej z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 2024 r. Tym samym, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie dokonał oceny, czy Wojewoda Pomorski pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy uwzględniając zdarzenia zaistniałe od dnia 1 lipca 2024 r. Wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został nadany w dniu 15 marca 2024 r. i wpłynął do właściwego miejscowo organu w dniu 20 marca 2024 r., którym na moment złożenia wniosku pozostawał Wojewoda Małopolski. Począwszy od 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. terminy na załatwienie spraw pobytowych nie biegły (art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy pomocowej, a także zgodnie z ust. 4 tych przepisów zaprzestanie czynności przez organ lub dokonywanie ich z opóźnieniem w okresie do 30 czerwca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności oraz przewlekłości. Legalną definicję pojęcia bezczynności zawiera art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Mianowicie taki stan występuje, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Takim przepisem szczególnym jest art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Ostatnio przywołane przepisy po pierwsze ustalają termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i wynosi on 60 dni (art. 112a ust. 1 cyt. ustawy). Po drugie ustalają reguły liczenia tego terminu (art. 112 a ust. 2 cyt. ustawy). Analiza art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach prowadzi do wniosku, że chodzi o uzupełnienie wszelkich wymogów wynikających z ustawy o cudzoziemcach oraz jego braków formalnych. Zgodnie bowiem z art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Wobec przyjęcia, że norma art. 100d ustawy pomocowej obowiązywała do 30 czerwca 2024 r., termin 60 dni na załatwienie sprawy wynikający z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, rozpoczął swój bieg w niniejszej sprawie od dnia 13 sierpnia 2024 r., kiedy skarżąca przedłożyła Wojewodzie Małopolskiemu dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wskazany termin 60 dni upłynął zatem w październiku 2024 r. Termin ten obowiązywał także Wojewodę Pomorskiego, któremu w związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącej, sprawa została przekazana w dniu 2 września 2024 r. Podkreślania wymaga, że przekazanie sprawy wg. właściwości nie spowodowało ponownego rozpoczęcia biegu terminu dla Wojewody Pomorskiego. Fakt ten może mieć jedynie znacznie dla ustalenia odpowiedzialności za bezczynność w określonym momencie. Niewątpliwie bowiem dla oceny zarzutu bezczynności skierowanego względem Wojewody Pomorskiego nie mogłyby mieć znaczenia ewentualne zaniedbania innego organu, a w tym przypadku Wojewody Małopolskiego. W tej sprawie dostrzec jednak należy, że Wojewoda Pomorski otrzymał od Wojewody Małopolskiego akta sprawy, w których wystąpiono już wcześniej w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach do stosownych służb o informacje dotyczące skarżącej, a także dokonano formalnej oceny poprawności wniosku oraz wystosowano do strony zawiadomienie w trybie art. 106 ust. 2 ustawy cudzoziemcach, na które skarżąca jeszcze przed przekazaniem akt odpowiedziała i nadesłała dokumenty. Pomimo tego, od dnia 2 września 2024 r., od kiedy Wojewoda Pomorski mógł procedować wniosek nie wydano decyzji w tej sprawie, ani nie poinformowano strony o przyczynach zwłoki i nie wyznaczono nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego Na dzień wniesienia przez skarżącą skargi do Sądu, to jest na dzień 8 lipca 2025 r., termin 60 dni, o którym mowa w art. 112a ustawy o cudzoziemcach już zatem dawno upłynął. Oznacza to, że skarżąca zasadnie wskazała na bezczynność organu w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Na dzień orzekania przez Sąd, brak jest informacji o wydaniu decyzji w sprawie. Tym samym zarzut bezczynności pozostaje aktualny - organ nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy administracyjnej, a jego bezczynność trwa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (datowanego na dzień 15 marca 2024 r.) w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku). Sąd wyjaśnia na marginesie, że zawarł w sentencji wyraźne wskazanie, z jakiej daty pochodzi wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, złożony przez skarżącą pierwotnie do Wojewody Małopolskiego, ponieważ, pomimo, że okoliczność ta jednoznacznie wynika z akt sprawy dołączonych przez organ, zarówno pełnomocnik strony skarżącej w skardze, jak i pełnomocnik organu w złożonej odpowiedzi na skargę wskazywali 3 różne daty określając datę złożenia wniosku (20 marca 2024 r., 28 maja 2024 r., 18 października 2024 r.). Sąd ocenił powyższe w kategoriach omyłek, wynikających prawdopodobnie z prowadzenia przez pełnomocników kilku różnych spraw w podobnym przedmiocie. Przypuszczenie to potwierdza okoliczność, że np. w odpowiedzi na skargę błędnie wskazywane ponadto jest, że wniosek był złożony do Wojewody Mazowieckiego, czy to, że wniosek jest złożony przez osobę małoletnią, urodzoną w maju 2024 r. Jednocześnie Sąd działając na podstawie z art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przedstawiony powyżej przebieg postępowania, Sąd nie miał wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a. oraz, że naruszenie tej zasady miało charakter rażący. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zasadna, gdy stan bezczynności jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które cechuje wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym. W ocenie Sądu, mając na uwadze stan faktyczny sprawy, należy uznać, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że organ w istocie od czasu, gdy otrzymał wniosek w dniu 2 września 2024 r. nie podjął w sprawie żadnych czynności, co należy uznać za rażące, w sytuacji gdy wniosek w chwili otrzymania go przez organ był już gotowy do merytorycznego procedowania. Na dzień 2 września 2024 r. wniosek nie miał braków formalnych, a na wezwanie Wojewody Małopolskiego strona złożyła już wszystkie dokumenty, poprzez które chciała wykazać okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku dotyczące zapewnionego miejsca zamieszkania, stałego i regularnego dochodu oraz aktualnego ubezpieczenia. Wojewoda Małopolski wystąpił już też wcześniej z wymaganymi przez tryb z art. 109 ustawy o cudzoziemcach zapytaniami do odpowiednich służb. Co więcej, strona już w dniu 17 czerwca 2024 r. została urzędowo poinformowana, że wydanie decyzji w jej sprawie nastąpi w terminie 60 dni, gdzie wyjaśniono skarżącej, że termin ten będzie liczony od uzupełnienia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku oraz okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie lub bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu do uzupełnienia dokumentów. Pomimo tego, w sprawie nie tylko nie wydano decyzji w terminie 60 dni (który jak wskazano wyżej upłynął w październiku 2024 r.), ale nie podjęto rozstrzygnięcia w sprawie przez szereg kolejnych miesięcy. Na dzień orzekania w sprawie przez Sąd (6 listopad 2025 r.) okres liczony od dnia 2 września 2024 r., kiedy Wojewoda Pomorski otrzymał gotowy do merytorycznego procedowania wniosek, wynosi 14 miesięcy. Wskazany okres bezczynności Sąd uznał za rażący. Działania organu mogły doprowadzić do sytuacji, w której zebrany w sprawie kompletny materiał dowodowy mógłby uleć z powodu upływu czasu dezaktualizacji, bez jakikolwiek winy strony. W tej sprawie skarżąca z uwagi na bezczynność organu z własnej inicjatywy w miarę upływu czasu przedstawiała, bez jakichkolwiek wezwań, kolejne dokumenty, aby zapewnić, że materiał dowodowy będzie w chwili procedowania aktualny. Organowi w związku z wyrokami zapadłymi w sprawach innych cudzoziemców i złożonymi skargami kasacyjnymi, musiało być też już znane przedstawione wyżej stanowisko NSA, że po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej - po dniu 30 czerwca 2024 r. zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana. W dacie orzekania przez Sąd upłynęło już 3 lata i 8 miesięcy od rozpoczęcia agresji rosyjskiej przeciwko Ukrainie, która spowodowała napływ licznej grupy obywateli tego kraju do Polski. Wiele z tych osób zdążyło już powrócić do Ukrainy. Trudno jest obecnie dopatrywać się szczególnych okoliczności, które w praworządnym państwie nadal uzasadniałyby pozbawienie cudzoziemców instrumentów ochrony sądowej przed bezczynnością organów administracji i przewlekłością prowadzonego przez nie postępowania. Dodać należy, że art. 100d ustawy pomocowej nigdy też nie stanowił zakazu dla prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Niewątpliwie to postępowanie w sprawie było prowadzone, gdzie po dokonaniu szeregu czynności przez Wojewodę Małopolskiego, które umożliwiały dokonanie merytorycznej oceny wniosku, Wojewodę Pomorski "zatrzymał" bieg postępowania i takiej analizy merytorycznej wniosku nie dokonał przez 14 kolejnych miesięcy licząc od dnia otrzymania akt sprawy. Organ nie podjął czynności w sprawie również po otrzymaniu skargi w lipcu 2025 r., tworząc jedynie notatkę urzędową, że uznaje, że nie przekroczył ustawowego terminu na rozpatrzenie sprawy i że jest w trakcie analizy materiału dowodowego. Niezależnie od tego, że Sąd ocenia, że termin załatwienia sprawy został przekroczony przez organ, wskazać należy, że dokonywanie analizy materiału dowodowego przez 14 miesięcy stanowi o rażącym charakterze bezczynności organu. Nie wzięto również pod uwagę, że strona została już urzędowo powiadomiona, że w jej sprawie termin rozpocznie bieg zgodnie z przepisem art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Kilkukrotne przekroczenie terminu załatwienia sprawy należy uznać za rażące. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 597 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.