III SAB/Gd 7/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi T. A. na przewlekłość Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do dokonania czynności dotyczącej wniosku skarżącego T. A. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego T. A. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. A. (dalej: "skarżący"), obywatel Indii, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy i wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Wniósł także o rozważenie możliwości zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi z dnia 9 września 2024 r. w sprawie TS 176/24 oraz zapytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do TSUE (C-254/25) w sprawie II SAB/Gl 19/25. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożył w dniu 23 lipca 2025 r. Dnia 15 listopada 2025 r. wniósł ponaglenie. Do dnia wniesienia skargi jego wniosek nie został załatwiony. Skarżący przywołał zasadę szybkości prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.), obowiązków organów w tym zakresie (art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a.), zwrócił uwagę na terminy obligujące organ do załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe na gruncie art. 149 p.p.s.a. W ocenie skarżącego organ nie tylko pozostaje w bezczynności (nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu, nie podjął czynności rozstrzygającej sprawę), ale i prowadzi postępowanie w sposób przewlekły (po upływie terminu organ podejmuje nieliczne, rozproszone w czasie lub pozorne czynności). Zdaniem skarżącego art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dotyczący biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy/stały/rezydenta długoterminowego UE w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę, nie ma zastosowania do spraw innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy. Sprawa z wniosku skarżącego winna zostać załatwiona w terminie przewidzianym w przepisach ustawy o cudzoziemcach. Skarżący powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz późniejsze wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, zgodnie z którym nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do kolejnego przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po 30 czerwca 2024 r. W ocenie skarżącego bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Skarżący podniósł, że z powodu bezczynności i przewlekłości organu napotyka realne i konkretne trudności życiowe – brak zezwolenia na pobyt czasowy ogranicza jego możliwości zmiany zatrudnienia na lepiej płatne i adekwatne do jego kwalifikacji, co bezpośrednio wpływa na jego sytuację ekonomiczną i rozwój zawodowy; nie może także swobodnie wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. Skarżącemu towarzyszy stałe poczucie niepewności, stresu i niepokoju o przyszłość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na treść art. 100d ust. 1 pkt 1a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, który obowiązuje do dnia 4 marca 2026 r., stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego z uwagi na art. 6 k.p.a. oraz ww. przepisy ustawy pomocowej, niewymierzanie organowi grzywny ani sumy pieniężnej. (art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy pomocowej). Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r. w sprawie II OSK 2362/23, w którym wyrażono pogląd, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości, a okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy powinien być jednakowo uwzględniany przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się także na uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zamieszczonym na oficjalnej stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Druk nr 1685 z 9 września 2025 r.), którego obszerny fragment zacytował. Końcowo, organ zwrócił uwagę, że przepisy o zawieszeniu biegu terminów nie stanowią podstawy do zaniechania czynności. Wydłużenie okresu rozpoznawania kolejnych spraw wynika ze zbyt dużej liczby prowadzonych postępowań w stosunku do możliwości kadrowych. Znaczna ilość wniosków o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, która w okresie ostatnich czterech lat wzrosła o 61% i mała ilość pracowników merytorycznych przekładają się na możliwości procedowania organu, pomimo podejmowania działań usprawniających. Organ wskazał także, że skarżący nie przedstawił dowodów, przemawiających za przyznaniem sumy pieniężnej we wskazanej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: | Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267),| |sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana| |jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. | |W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 | |r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w | |sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji | |administracyjnej. | |Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mogą być | |rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, co miało miejsce w niniejszej sprawie. | |Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. szczególnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia | |postępowania jest poprzedzenie skargi ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Skarżący ponaglenie takie wniósł w dniu 7 listopada | |2025 r. | |Mając na uwadze prezentowane przez organ w odpowiedzi na skargę stanowisko, na wstępie należało rozważyć kwestię zastosowania w stosunku do| |skarżącego przepisów art. 100c i 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na | |terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 337, dalej: "ustawa o pomocy" lub "specustawa ukraińska"), w dotychczasowym brzmieniu. | |Ustawa o pomocy weszła w życie w zasadniczej części w dniu 12 marca 2022 r. z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. | |(art. 116 ustawy). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku | |z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830, dalej: "ustawa zmieniająca"), | |wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowi, że: | |1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: | |1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta | |długoterminowego Unii Europejskiej, | |2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich | |kwalifikacji, | |3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego| |Unii Europejskiej | |– w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. | |2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. | |3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: | |1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania | |strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; | |2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum | |pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. | |4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w | |okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia | |prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. | |Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, | |wprowadzona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium | |tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185), a konkretnie przez art. 1 pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie z | |mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r. | |Następnie, na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń | |na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ( | |Dz.U. z 2025 r., poz.1301), zmieniającej nin. ustawę o pomocy z dniem 30 września 2025 r., art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy | |określił wyżej wskazany okres na okres "do dnia 4 marca 2026 r." . | |Kolejną ustawą - z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem| |zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 203 ), która weszła w życie z dniem 5 | |marca 2026 r. - w art. 100d w ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "4 marca 2026 r." | |zastąpiono wyrazami "4 marca 2027 r." ( art. 17 pkt 50). | |Należy w tym miejscu wskazać, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku znane jest stanowisko Naczelnego Sądu | |Administracyjnego, zaprezentowane między innymi w wyroku z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, na który powołał się organ w | |odpowiedzi na skargę. | |Należy jednak zauważyć, że w późniejszym wyroku z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie II OSK 2926/24 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę | |na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było | |kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. NSA | |stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez | |państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. W powołanym wyroku NSA przyjął, że | |dopiero po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej | |regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana. | |Stanowisko to zostało podzielone w kolejnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK | |3109/24, z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2743/24, z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 2695/24, z dnia 12 czerwca 2025 r., | |sygn. akt II OSK 2942/24 i jest ono już utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 | |października 2025 r. sygn. akt II OSK 49/25 NSA wskazał "(...) w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na | |okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności | |ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II | |OSK 2921/24, z dnia 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24 oraz II OSK 2743, z dnia | |25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o | |pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. | |854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 | |ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa | |w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r." | |Regulacje zawarte w art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej budzą także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym (dyrektywami | |Parlamentu Europejskiego i Rady) mającymi na celu zapobieganie opieszałości administracji publicznej w sprawach cudzoziemców, Kartą Praw | |Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., ze zm.) oraz Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i | |Podstawowych Wolności, sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 ze zm.), które dostrzegł Wojewódzki | |Sąd Administracyjny w Gliwicach i postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 19/25 skierował do Trybunału Sprawiedliwości| |Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego. Sąd ten wniósł o stwierdzenie, że: | |1. Długotrwałe i kilkukrotnie wydłużane przez prawodawcę krajowego wyłączenie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa | |cudzoziemców – obywateli państw trzecich do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej | |(ponaglenia, skargi na bezczynność lub przewlekłość) sprzeciwia się traktatowym zasadom państwa prawnego i poszanowania praw człowieka | |(art. 2 i 6 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47 i nast. – | |dalej: TFUE), proporcjonalności (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; Dz. U. UE. C. z 2007 r. | |Nr 303, s. 1 i nast., z późn. zm. – dalej: KPP) w zw. z art. 6 ust. 1 TUE), pierwszeństwa prawa unijnego i jego efektywności (art. 4 ust. 3| |TUE) oraz "prawa do dobrej administracji" (traktowanego jako zasada Unii Europejskiej, wyrażonego w art. 41 ust. 1-4 KPP w zw. z art. 51 | |ust. 1 KPP w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz w orzecznictwie TSUE); | |2. Długotrwałe i kilkukrotnie przedłużane wyłączenie w prawie krajowym możliwości złożenia przez cudzoziemców – obywateli państw trzecich | |skutecznego środka prawnego przeciwdziałającego opieszałości organów publicznych oraz wykluczenie możliwości zasądzenia przez krajowy sąd | |administracyjny adekwatnej sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za naruszenie prawa do działania przez organy bez zbędnej zwłoki i| |wykluczenie możliwości nakazania wydania aktu administracyjnego w wyznaczonym przez sąd terminie, należy interpretować jako: | |a) niespełniające wymogów interesu ogólnego oraz nadmiernie ograniczające sferę praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 2 TUE; art. 6 | |ust. 1 i 3 TUE w zw. z art. 52 ust. 1 – 3 KPP); | |b) dyskryminujące cudzoziemców – obywateli państw trzecich (art. 2 TUE, art. 10 i 18 TFUE, art. 20 oraz 21 ust. 1 i 2 KPP); | |c) uchybiające zasadzie sprawiedliwości (art. 2 TUE) oraz | |d) utrudniające realny, skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości (art. 2 TUE, art. 67 ust. 4 TFUE, art. 47 w zw. z art. 51 ust. 1 KPP). | |Kolejne przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. do dnia 4 marca 2026 r. na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 | |września 2025 r., a także następne - do dnia 4 marca 2027 r. - należy także ocenić jako sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w | |związku z czym nie powinno ono być stosowane. | |Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ("u.o.c.") powinny być stosowane przynajmniej od dnia 1 lipca 2024 r.| |z uwagi na to, że art. 100d ustawy o pomocy, jako sprzeczny z konstytucyjną zasadą prawa do sądu nie powinien być stosowany, to w | |rozpoznawanej sprawie sposób działania organu (lub jego brak) podlega ocenie, bowiem wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy | |skarżący złożył po tym dniu. | |Pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art.| |3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do| |których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2| |pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracyjnych | |– niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna bezczynności, zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono | |sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 | |k.p.a.). | |Z kolei z art. 37 §1 pkt 2 k.p.a. wynika, że przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do | |załatwienia sprawy. | |W orzecznictwie wskazuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania występuje, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności lub podejmuje | |nieefektywne działania, jak również wówczas, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, | |które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego, z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej, wydłużenia czasu trwania | |postępowania. | |Warto w tym miejscu wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania | |można mówić także wtedy, gdy organ nie przekroczył jeszcze terminu do wydania decyzji ( wyrok NSA z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt II | |OSK 673/25). | |Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w | |ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w | |postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Terminy te mogą być modyfikowane przez | |przepisy szczególne (art. 35 § 4 k.p.a.). | |Ustawa o cudzoziemcach zawiera przepisy określające czas, w jakim decyzja w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy | |powinna być wydana. Przepisy regulujące tę materię stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych uregulowań k.p.a. | |Stosownie do art. 112a ust. 1 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. | |Termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na | |pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec | |cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, | |który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2| |pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2). | |Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 23 lipca 2025 r. (data prezentaty). | |Jak wynika z druku wniosku , skarżący nie złożył odcisków palców, brak jest też aktualnych zdjęć skarżącego. Z przedłożonych Sądowi akt | |administracyjnych nie wynika, by organ podjął jakiekolwiek czynności, zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego – np. wezwał skarżącego| |do dołączenia aktualnych zdjęć czy też do osobistego stawiennictwa w celu złożenia odcisków palców ( art. 106 ust.2, 2a, 2b, 5 u.o.c.). | |Zatem – w świetle art. 112a ust. 1 u.o.c. – termin 60 dni, przewidziany tym przepisem na wydanie przez organ decyzji, nie rozpoczął jeszcze| |biegu. Nie oznacza to jednak, że sposób procedowania sprawy przez organ był prawidłowy. | |Należy zwrócić uwagę, że art. 112a ust. 1 u.o.c. dotyczy jedynie terminu, w jakim wydaje się decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi | |zezwolenia na pobyt czasowy. Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie zwalniają organu od obowiązku przestrzegania ogólnej zasady postępowania | |administracyjnego, jaką jest zasada szybkości postępowania, nakazującej organowi wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu | |możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). | |Z art. 105 ust.1 i 2 u.o.c. wynika, że – co do zasady - cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście. | |Jeżeli wniosek ten nie został złożony osobiście, wojewoda wzywa cudzoziemca do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni. | |Zatem czynność wezwania cudzoziemca do osobistego złożenia wniosku jest istotną czynnością w sprawie, z którą wiąże się możliwość | |rozpoznania wniosku. | |Podobnie art. 106 ust. 2 u.o.c. stanowi, że składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny | |dokument podróży i dołącza do wniosku:1) aktualne fotografie; 2) dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i | |okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. | | Jeżeli do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w ust. 2, wojewoda wzywa | |cudzoziemca do ich przedłożenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Określając termin, wojewoda ocenia czas niezbędny do uzyskania przez | |cudzoziemca określonego dokumentu ( art. 106 ust. 2a u.o.c.). | |Organ nie może zwlekać zatem z podjęciem tych czynności. Odmienny pogląd, dopuszczający niczym nieskrępowaną możliwość organu niewzywania | |niezwłocznego strony do uzupełnienia braków wniosku byłby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania | |działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłby w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w | |pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji | |załatwiającej sprawę. | |W kontekście powyższych rozważań Sąd uznał, że w istocie skarga wniesiona przez skarżącego dotyczy przewlekłości, a nie bezczynności | |Wojewody Pomorskiego i dokonał oceny, czy Wojewoda Pomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. | |Ocena ta doprowadziła Sąd do przekonania, że organ, nie reagując w żaden sposób na wniosek skarżącego z dnia 23 lipca 2025 r., dopuścił | |się przewlekłego prowadzenia postępowania. | |Zdaniem Sądu czynność polegająca na wezwaniu strony do złożenia odcisków palców czy też złożenia fotografii powinna być podjęta przez | |organ niezwłocznie. Wezwanie takie nie wymaga istotnego nakładu pracy lub dodatkowego personelu i w zasadzie może być wystosowane do | |wnioskodawcy w ciągu kilku dni. | |Na gruncie rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przedstawiony powyżej przebieg postępowania Sąd nie miał wątpliwości, że organ nie | |podejmując czynności w celu nadania sprawie biegu naruszył zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a. Organ administracji nie może procedować w| |taki sposób, jak w niniejszej sprawie, w której wniosku nie poddano formalnej ocenie mimo upływu ponad ośmiu miesięcy od jego złożenia. | |Niewątpliwe organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zwlekanie przez organ z podjęciem czynności | |doprowadziło do niezasadnego przedłużenia postępowania administracyjnego. Przedłużenie to jest znaczne i nie znajduje uzasadnienia w | |okolicznościach sprawy. | |W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do dokonania czynności dotyczącej | |wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ( punkt 1. sentencji wyroku). | |Sąd stwierdził także, na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem | |prawa ( punkt 2. sentencji wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w | |którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, | |musi posiadać przy tym pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażące opóźnienie w | |podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. W realiach rozpatrywanej sprawy | |taka sytuacja miała miejsce. | |Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę w części dotyczącej przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (punkt 3. sentencji wyroku). | |Zaznaczyć należy, że w przepisie 149 § 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może wymierzyć organowi | |grzywnę lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Możliwość, nie zaś obowiązek przyznania stronie skarżącej sumy | |pieniężnej dotyczy zatem zarówno przypadku uznania, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jak i uznania, że| |przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem przyznanie sumy pieniężnej jak i wymierzenie grzywny pozostawiono | |uznaniu sądu. | |Skarżący, uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej wskazał, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy | |powoduje ograniczenie możliwości zmiany zatrudnienia na lepiej płatne i bardziej odpowiadające jego kwalifikacjom, nie może wyjechać | |swobodnie do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych, a stan niepewności wywołuje uczucie niepewności i stres. | |Odnosząc się do powyższej argumentacji należy stwierdzić , że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, w świetle którego wniosek o | |przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej, powinna | |wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez | |skarżącego argumentacją (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3094/19). Zauważyć zatem należy, że z akt | |administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że skarżący podczas swojego pobytu w Polsce zmieniał pracę – do 25 czerwca 2025 r. był | |zatrudniony w M. Spółce o.o. w B., a następnie w A. Spółce z o.o. w B. Z kolei brak rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy nie | |pozbawia skarżącego możliwości wyjazdu do kraju pochodzenia. Argumentacja skarżącego mająca uzasadnić żądanie przyznania sumy pieniężnej w | |wysokości 6000 zł jest zatem w istocie ogólnikowa i schematyczna , bez odniesienia się do jego realnej sytuacji życiowej. | |Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania wyjaśnić należy, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić| |postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, | |sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skoro przepis stanowi,| |że "sąd może" zawiesić postępowanie, nie zaś, że "sąd zawiesza" postępowanie, to kwestię zawieszenia postępowania w wymienionych | |przypadkach ustawodawca pozostawił uznaniu sądu. Merytoryczne powiązanie spraw nie oznacza automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie | |postępowania sądowego. O zawieszeniu postępowania na podstawie przywołanego przepisu decydują względy celowościowe, których Sąd orzekający | |w niniejszej sprawie nie dostrzegł. | |O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 4. sentencji wyroku). Na zasądzoną od Wojewody | |Pomorskiego na rzecz skarżącego kwotę składa się wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, opłata za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł oraz | |wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości| |z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 118). | |Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów | |Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). |