I SA/Gl 1014/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-03-12
Skład orzekający: Monika Krywow-Milczarek, Paweł Kornacki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, mimo kwestionowania przez stronę skarżącą posiadania majątku pozwalającego na zaspokojenie zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wystąpienie przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Stwierdzono, że strona skarżąca nie posiada majątku, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, a także uprawdopodobniono, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co potwierdzały m.in. bezskuteczna egzekucja administracyjna oraz fakt przebywania prezesa zarządu za granicą.Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne ustalenie braku majątku pozwalającego na zaspokojenie zobowiązania oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 czerwca 2025 r. nr 2401-IEW1.4253.22.2025 UNP: 2401-25-153315 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę.
Postanowieniem z 16 czerwca 2025 r., nr 2401-IEW1.4253.22.2025 UNP; 2401-25-153315, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia G. Sp. z o.o. w S. (dalej jako Spółka, podatniczka, skarżąca), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111, dalej jako O.p.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej jako organ podatkowy) z 24 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z 31 stycznia 2025 r" nr [...].
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ podatkowy 31 stycznia 2025 r. wydał decyzję wobec Spółki, w której określił z tytułu podatku od towarów i usług:
- za luty 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 690,00 zł,
- za marzec 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 8.280,00 zł,
- za kwiecień 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 18.804,00 zł,
- za maj 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 22.994,00 zł,
- za czerwiec 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 27.058,00 zł,
- za lipiec 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 40.842,00 zł,
- za sierpień 2023 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wys. 0,00 zł w miejsce deklarowanej kwoty 45.766,00 zł,
- za wrzesień 2023 roku kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 0,00 zł, tj. mniejszą od zadeklarowanej o 81.511,00 zł,
- na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług kwotę do zapłaty z tytułu wystawionych faktur VAT za: za wrzesień 2023 roku w wysokości 690,00 zł, oraz ustalił:
- z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 690,00 zł,- z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 7.590,00 zł,
- z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 10.524,00 zł,
- z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 4.190,00 zł,
- z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 4.064,00 zł,
- z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 13.784,00 zł,- z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 5.924,00 zł,
- z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2023 roku dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 34.845,00 zł.
Decyzja powyższa została doręczona Spółce 3 lutego 2025 r.
Postanowieniem z 24 marca 2025 r.. organ podatkowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności powyżej oznaczonej decyzji, doręczając to postanowienie ustanowionemu przez podatniczkę, w związku z wniesieniem odwołania od tej decyzji, pełnomocnikowi w dniu 25 marca 2025 r.
W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie w całości zarzucając naruszenie, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, następujących przepisów O.p.:
- art.239b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239b § 2, poprzez jego zastosowanie, gdyż przepisy te nie odnoszą się do dodatkowego zobowiązania podatkowego z ustawy o podatku od towarów i usług,
- art. 120, poprzez naruszenie zasady legalizmu i wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej,
- art. 210 § 4 i § 6, poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie dotyczącym charakteru prawnego dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz powodów, dla których w postanowieniu uznano, że jest ono tożsame z zobowiązaniem podatkowym.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor wyjaśnił, że onstytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przewidziana została w art. 239 O.p. a także, że na organy podatkowe nie nałożono obowiązku nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, lecz czynność ta ma charakter uznaniowy i to wyłącznie po zaistnieniu przesłanek przewidzianych w art. 239b § 1 tej ustawy. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 239b § 1 i § 2 O.p. i wskazał, że każda z przesłanej wymienionych w art. 239b § 1 O.p. ma charakter rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie uprawdopodobnienie o jakim mowa w art. 239b § 2 O.p. wiąże się z wykazaniem związku przyczynowego między sytuacją majątkową zobowiązanego w kontekście zapłacenia określonej kwoty, a brakiem możliwości wyegzekwowania należności. Związek przyczynowy, według zasad logicznego rozumowania, powinien wskazywać na bezskuteczność egzekucji w późniejszym terminie. Ze stanowiska sądów administracyjnych wynika, że o uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z treści decyzji nie zostanie wykonane, świadczyć mogą w szczególności okoliczności związane z sytuacją majątkową i finansową podmiotu, w stosunku do którego wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Warunek uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p., że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wystąpić łącznie z co najmniej jedną z czterech przesłanek z art. 239b § 1 O.p.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organy podatkowe, w toku postępowania podatkowego zobowiązane są do przestrzegania reguł zawartych w Dziale IV O.p. zatytułowanym "Postępowanie podatkowe". Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 122 O.p. - w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone zgodnie z art. 121 § 1 O.p., czyli w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a do obowiązków organów podatkowych w postępowaniu podatkowym należy również § 2 ww. artykułu, zobowiązujący do udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Zaznaczono przy tym, że postępowanie jest dwuinstancyjne co wynika z art. 127 O.p.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu w drugiej instancji, po analizie akt sprawy, Dyrektor stwierdził, że materiał dowodowy w tej sprawie potwierdza wystąpienie przesłanek, na które wskazał organ podatkowy w wydanym postanowieniu.
Przede wszystkim, ww. decyzja organu podatkowego z 31 stycznia 2025 r. była w dacie wydania postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności decyzją nieostateczną. Pismem z 14 lutego 2025 r. podatniczka wniosła od niej odwołanie, a postępowanie prowadzone w tej sprawie w organie drugiej instancji nie zostało jeszcze zakończone.
Dalej wskazano, że wystarczające dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest spełnienie jednej, spośród czterech wymienionych w art. 239b § 1 O.p. przesłanek, przy wystąpieniu obawy, o której mowa w art. 239b § 2 O.p. W przypadku badanej sprawy organ odwoławczy ustalił, że istotnie podatniczka nie posiadają majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W tym zakresie ustalono, że Spółka:
- nie posiada żadnej nieruchomości (co ustalono w oparciu o dane dostępnej w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych),
- nie posiada żadnych pojazdów i środków trwałych (weryfikacja w CEPiK, także: dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdania finansowego za okres od 5/10 20.12.2022 r. do 31.12.2023 r.).
Zdaniem Dyrektora, powyższe ustalenia dowodzą, że de facto Spółka nie posiada żadnego majątku. W tej sytuacji, z oczywistych przyczyn zasadny jest wniosek wysnuty przez organ pierwszej instancji, o wypełnieniu dyspozycji wynikającej z wyżej cytowanego art. 239b § 1 pkt 2 O.p., przy czym suma nieurgowanych przez podatniczkę i określonych oraz ustalonych do zapłaty ww. decyzją z 31 stycznia 2025 r. kwot wynosi: 82.301,00 zł.
Wyjaśniono jeszcze, podzielając w tej kwestii stanowisko sądów administracyjnych,- przykładowo wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/GI 38/20 (zaaprobowanym przez NSA w wyroku z 24 września 2024 r., sygn. akt I FSK 67/21), że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której stanowi art. 239b § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest wykazanie, że podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, co niewątpliwie zostało zrealizowane w badanej sprawie. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21.09.2023 r., sygn. akt I SA/Gl 525/23, a także NSA z 20.12.2011 r., sygn. akt II FSK 1156/10). Dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wystarczające jest spełnienie jednego z warunków wymienionych w ww. art. 239b § 1 O.p., przy równoczesnym spełnieniu warunku z art. 239b § 2 O.p. tj. uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wyjaśniam, że uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co stanowi kolejny, po stwierdzeniu jednego z wymienionych w art. 239b § 1 O.p., warunek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności określony w art. 239b § 2 O.p., musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie.
W tym przypadku, organ podatkowy poprawnie doszedł do wniosku o wystąpieniu prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, wskazując w tej kwestii na brak uzyskania przez Spółkę dochodu, gdyż według jedynego złożonego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zeznania CIT-8 – poniosła ona stratę (k. 71, akta I instancji), na brak majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, na którym możliwe byłoby ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, korzystających z prawa pierwszeństwa, a także okoliczność wniesienia odwołania. Dyrektor zgodził się z wnioskiem organu podatkowego o wystąpieniu prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynikającego z ww. decyzji. Świadczą o tym zarówno wyżej opisana sytuacja majątkowa, która z uwagi na brak ruchomości i nieruchomości pozwalających zabezpieczyć ww. należności wraz z odsetkami za zwłokę nie gwarantuje wykonania decyzji, jak i brak uzyskiwania przez Spółkę dochodów. Z danych będących w posiadaniu organów podatkowych wynika, że za okres 01.12.2022 r.- 31.12.2023 r. Spółka poniosła stratę w wysokości 14.761,42 zł, natomiast brak jest informacji o wynikach osiągniętych za 2024 r., gdyż za kolejny rok podatkowy Spółka nie złożyła zeznania dla tego podatku.
Ostatecznie zauważono, że o zasadności wysnutego wniosku, w zakresie obawy niewykonania ww. zobowiązania świadczą efekty postępowania egzekucyjnego, prowadzanego w związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności powyżej opisanej decyzji z 31 stycznia 2025 r. W związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, wierzyciel wystawił 28 marca 2025 r. i skierował do postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze: 1) nr 2429-SEW.723.267629.2025 na kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego ustalonego ww. decyzją za miesiące od lutego do września 2023 r., w łącznej kwocie: 81.611,00 zł {k. 13-14, akta II instancji), 2) nr 2429-SEW.723.267463.2025 na kwotę podatku do zapłaty, określonego ww. decyzją na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości 690,00 zł (k. 15-16, akta II instancji). ) Jak poinformował organ podatkowy w piśmie z 12 czerwca 2025 r., cyt.: (k. 30, akta II instancji): (...) w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zastosowano skutecznego środka egzekucyjnego przewidzianego w dziale 11 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U z 2025 r., poz. 132). Podjęto próbę zajęcia rachunku bankowego w A. S.A., jednakże 28.03.2025r. w odpowiedzi na zajęcie, bank oświadczył, iż nie prowadzi rachunków dla ww. Spółki. Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. Nadmieniam, iż tytuły wykonawcze zostały przydzielone do służby poborcy skarbowemu w celu zintensyfikowania czynności umożliwiających skuteczne prowadzenie egzekucji. Z relacji poborcy skarbowego wynika, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem S. ul. [...] - jest to adres biura wirtualnego. Spółka ma podpisaną umowę z biurem do 10.08.2025 r. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej 11.05.2025r. z prezesem zarządu Spółki S.S. uzyskano informację, że przebywa on na stałe w Niemczech. W najbliższym czasie nie przewiduje przyjazdu do Polski. Stan zaległości nie uległ zmianie do dnia wydania niniejszego postanowienia, gdyż Spółka nie uregulowała ani dobrowolnie, ani w trybie egzekucyjnym należności wynikających z ww. decyzji. Okoliczności te dowodzą nie tylko zasadności wniosku organu podatkowego, który prawidłowo zinterpretował zdarzenia i uznał prawdopodobieństwo niewykonania ww. zobowiązania, nadając nieostatecznej - w dacie wydania przedmiotowego postanowienia - decyzji rygor jej natychmiastowej wykonalności, ale także przeczą podniesionymi zarzutom. Natomiast, w odniesieniu do krytyki wykorzystania przez organ podatkowy faktu wniesienia przez Spółkę odwołania, jako okoliczności przemawiającej także za prawdopodobieństwem zapłaty kwot wynikających z ww. decyzji, wyjaśniono, że organ w żaden sposób nie naruszył zasady zaufania do organów podatkowych, gdyż nie ograniczył prawa do wniesienia odwołania i weryfikacji w drugiej instancji zasadności wydania ww. decyzji. Postępowanie odwoławcze, wszczęte odwołaniem pozostaje w toku, a organ wskazując w ww. postanowieniu z 24 kwietnia 2025 r. na fakt wniesienia odwołania, poprzedził tę informację przedstawieniem innych przyczyn uznania o wystąpieniu prawdopodobieństwa niewykonania ww. zobowiązania. Oceniając jego wystąpienie, uznał że okoliczność wniesienia odwołania powoduje, że ryzyko niewykonania zobowiązania staje się w związku z tym bardziej realne, a jak wskazałem powyżej - bezskuteczne czynności organu egzekucyjnego potwierdziły zasadność tego wniosku. Nie doszło więc tej sprawie do naruszenia zarówno art. 239b § 1 pkt 2 jak i art. 239b § 2 O.p.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie:
1. Art. 239b § 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie w sprawie, że Strona nie posiada majątku pozwalającego na uregulowanie obciążeń wynikających z decyzji podatkowej, a w konsekwencji tej błędnej oceny polegającej na przyjęciu, że wystąpiły przesłanki uprawdopodabniające, że spółka nie wykona decyzji podatkowej,
2. Art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 O.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na zaniechaniu kierowania się zasadą proporcjonalności w kontekście całego systemu prawa oraz z naruszeniem zasady sprawiedliwości proceduralnej.
Wniesiono o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W ocenie Spółki skarżone postanowienie obarczone jest rażącymi wadami. Uzasadniającymi jego uchylenie w całości. Biorąc pod uwagę treść art. 239b § 2 O.p. podkreślono, że opiera się on na konstrukcji wnioskowania z uprawdopodobnienia, co nie jest sporne w sprawie. Spółka jednakże podnosi, iż tego rodzaju wnioskowanie musi opierać się na prawdziwych przesłankach, mających oparcie w rzeczywistych i pewnych faktach. Wniosek z prawdopodobieństwa może się nie sprawdzić w przyszłości, ale musi on być wywiedziony z prawdziwych, niespornych i pewnych faktów. Tylko w takich granicach możliwe jest wnioskowanie nie naruszające zasady swobodnej oceny dowodów zgodnie z art, 191 O.p. i zasad logiki. W innym przypadku w sposób rażący i oczywisty zaburzona zostałaby równowaga interesów podatnika i organu podatkowego oraz całkowicie eliminacji podlegałoby prawo do obrony podatnika. Konieczność istnienia pewnych, niespornych i rzeczywistych faktów/dowodów dla wyprowadzenia wniosku o prawdopodobieństwie nie wykonania decyzji w przyszłości, jest niezbędna dla zachowania równowagi proceduralnej. Równowaga proceduralna dotyczy także w ocenie Spółki spraw z zakresu nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, jak sprawa niniejsza. Strona podnosi, iż sprawiedliwość proceduralna w systemie prawa Unii stanowi samoistną wartość, chronioną klauzulą państwa prawa, oraz odzwierciedloną w art. 41 ust.1 Karty PP UE. W jej pojęciu mieści się między innymi zasada zaufania do organów państwa, pewność sytuacji prawnej jednostki, prawo do równego traktowania jednostki i państwa oraz zakaz arbitralnego działania organów państwa. W sprawie niniejszej zasada sprawiedliwości proceduralnej została naruszona poprzez wykładnię organu w zakresie legalnych granic stosowania art. 239b § 2 O.p. Organ bowiem przyjął brak majątku podatniczki z własnej oceny sprawy wymiarowej, aktualnie w pełni spornej. Nie oparł się zatem na dowodzie/fakcie pewnym, ale spornym, a nadto, w sytuacji gdy niniejsze postępowanie wyklucza spór co do istoty i zasadności samego wymiaru. W tych okolicznościach nie jest obiektywnie możliwe wnioskowanie z prawdopodobieństwa. Taka wykładnia w oczywisty sposób narusza zasadę sprawiedliwości proceduralnej, stawiając organ podatkowy w całkowicie uznaniowej pozycji wobec podatnika. Organ z urzędu posiada wiedzę, iż Spółka w całej rozciągłości kwestionuje ustalenia organu wymiarowego, jakoby to cała jej działalność była "pozorowana" i pozbawiona substratu materialnego. Podatniczka podnosiła, iż taka ocena była niezasadna, a ona sama posiada rzeczywisty majątek w postaci zbywalnego prawa majątkowego do rozwiązania technicznego w zakresie integracji fotowoltaiki ze szklaną powierzchnią oraz kumulowania energii (off-grid) przez urządzenie reklamowe. Tym samym wniosek, jakoby nie posiadała majątku, znacznie przekraczającego wartość z decyzji wymiarowej wraz z odsetkami, został oparty o własny, arbitralny pogląd organu, a nie o rzeczywistość. Organ naruszył równowagę proceduralną poprzez preferowanie poglądu organu wymiarowego, stanowiącego oczywiście niepewny fakt w dacie skarżonego, postanowienia, a nadto w sytuacji, kiedy to w tym postępowaniu Spółka została pozbawiona możliwości prowadzenia sporu co do zasadności decyzji wymiarowej. W konsekwencji organ prezentuje pogląd niedopuszczalny w państwie prawa, iż w postępowaniu wymiarowym kwestionuje się w całej rozciągłości byt gospodarczy podatnika, a następnie dokonuje się czynności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, prowadzącego wprost do postępowania egzekucyjnego, nie biorąc pod uwagę argumentacji podatnika i to w tak zasadniczej kwestii w tym postępowaniu, jak posiadanie składnika majątku. Organ całkowicie nie kierował się w swych działaniach zasadą proporcjonalności, które to w sprawach z zakresu podatku od towarów i usług stanowi normatywny kontekst wykładni prawa krajowego. W ocenie skarżącej, w świetle zasady proporcjonalności sięganie po środek prawny w formie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest oczywiście nieproporcjonalne. Narusza równowagę interesów Spółki oraz publicznego, poprzez preferowanie tego ostatniego z eliminacją prawa do obrony oraz poprzez nieuwzględnianie całego systemu prawa. Organ nie wyważył w swym działaniu, iż cały system prawa preferują funkcjonowanie w obrocie prawnym niewadliwych decyzji wymiarowych, czemu ;daję wyraz w środkach tymczasowych w formie wstrzymania wykonalności decyzji wymiarowej, na wniosek podatnika. Organ sięgając po rygor natychmiastowej wykonalności pozbawił Stronę możliwości ewentualnego korzystania z tego rodzaju środków prawnych. Swym działaniem "odwrócił" wartości tkwiące w całym systemie prawa, to jest niesięgania po środki egzekucyjne do czasu usunięcia wątpliwości co do samej zasadności wymiaru.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
Zgodnie z treścią art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Stosownie do art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Natomiast jak stanowi art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Z powyższego wynika, że wskazane w art. 239b § 1 O.p. przesłanki są przede wszystkim związane z sytuacją majątkową strony postępowania, jej stosunkiem do wykonania nałożonego obowiązku oraz możliwościami wykonania tego obowiązku w drodze potencjalnej egzekucji. Nie są zaś bezpośrednio związane z treścią decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zatem z art. 239b § 1 O.p., wprost wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji nieostatecznej, a więc dotyczy to także takiej decyzji, od której strona złożyła odwołanie.
W niniejszej sprawie decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności jest decyzja organu podatkowego z 31 stycznia 2025 r. Nie jest sporne, że od decyzji tej podatniczka wniosła odwołanie. Zatem bez wątpienia decyzja ta jest nieostateczna.
Podstawą prawną, jaką zastosował organ podatkowy jest art. 239b § 1 pkt 2 O.p. wobec stwierdzenia, że Spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Należy podkreślić, że w przepisie tym nie jest mowa o jakimkolwiek majątku, ale o takim, na którym można ustanowić bądź to hipotekę przymusową bądź też zastaw skarbowy.
Organy wykazały, że skarżąca takiego majątku nie posiada. Otóż organ podatkowy wystąpił z wnioskiem o udostępnienie danych lub informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów (wniosek przesłany elektronicznie). Z otrzymanej odpowiedzi wynika, że Spółka nie figuruje w ewidencji jako właściciel pojazdów. Ponadto, w Podsystemie Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych podatniczka nie figuruje jako podmiot posiadający nieruchomości. Także z dodatkowej informacji i objaśnieniach do sprawozdania finansowego za okres od 20 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. nie wynika by Spółka posiadała środki trwałe, bądź inny majątek ruchomy pozwalający na ustanowieniu na nim zastawu skarbowego.
Przypomnieć należy, że z art. 41 § 1 O.p. wynika, że Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości przysługuje zastaw skarbowy na wszystkich będących własnością podatnika oraz stanowiących współwłasność łączną podatnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 15.500 zł, z zastrzeżeniem § 2. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu zastawem skarbowym nie mogą być obciążone rzeczy lub prawa majątkowe niepodlegające egzekucji oraz mogące być przedmiotem hipoteki.
Dalej, warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ostatecznej jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można, w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako czyniące prawdopodobnym (wysoce możliwym) określone zdarzenie. Uprawdopodobnienie na gruncie art. 239b § 2 O.p. oznacza wykazanie w oparciu o znane fakty i okoliczności prawdopodobieństwa, że skutek w postaci wykonania zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji nieostatecznej, nie wystąpi. Jednocześnie ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych warunków formalnych odnośnie do sposobu uprawdopodobnienia przez organ braku wykonalności zobowiązania. Przyjmuje się więc, że organy podatkowe nie są zobowiązane do wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury podatkowej dowodów, a rygory uznania ich twierdzeń za udowodnione są złagodzone i odformalizowane. Należy w tym kontekście zauważyć, że uprawdopodobnienie nie może być utożsamiane z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
W niniejszej sprawie organy wskazały, że sytuacja majątkowa skarżącej uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji 31 stycznia 2025 r. Otóż z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za ww. okres, Spółka wykazała stratę w wysokości 14.761,42 zł. W bazie POLTAX2B-Plus figuruje wystawione na Spółkę czynne zajęcie wierzytelności przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z datą wpływu zajęcia: 28 czerwca 2024 r. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, że wskazano w nim aktualną kwotę zajęcia na 314,60 zł. Dalej organ podatkowy wskazał, że zobowiązania podatkowe Spółki wynoszą 82.311.08 zł należności głównej.
Powyższą argumentację Dyrektor wzmocnił tym, że z uwagi na wystawienie tytułów wykonawczych i skierowania ich do egzekucji na podstawie przedmiotowej decyzji nieostatecznej w toku postępowania egzekucyjnego nie doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego. Ponadto z relacji poborcy skarbowego wynika, że skarżąca nie prowadzi działalności pod adresem S. ul. [...], bowiem jest to adres biura wirtualnego. Spółka ma podpisaną umowę z biurem do 10 sierpnia 2025 r. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej 11 maja 2025 r. z prezesem zarządu Spółki Panem S.S. uzyskano informację, że przebywa on na stałe w Niemczech, a w najbliższym czasie nie przewiduje przyjazdu do Polski.
W ocenie Sądu ww. okoliczności są wystarczające do stwierdzenia, że doszło do uprawdopodobnienia przez organy, że skarżąca może nie wykonać dobrowolnie zobowiązania.
Odnosząc się do argumentacji Spółki, która opiera się na stwierdzeniu, że posiada rzeczywisty majątek w postaci zbywalnego prawa majątkowego do rozwiązania technicznego w zakresie integracji fotowoltaiki ze szklaną powierzchnią oraz kumulowania energii (off-grid) przez urządzenie reklamowe wskazać należy, że argumentacja ta nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca nie przedstawiła dowodu na istnienie takiego prawa, ale także nie wykazała, że jego wartość przekracza wartość minimalną wynikającą z art. 41 § 1 O.p. Co więcej, należy zestawić powyższe twierdzenie z ustaleniem, że skarżąca jest zarejestrowana pod adresem biura wirtualnego, zaś jej prezes przebywa na stałe za granicą, co oznacza, że Spółka nie wykazuje oznak prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem nie sposób uznać powyższego twierdzenia za wiarygodne.
W niniejszej sprawie organy analizowały sytuację finansową i majątkową w zakresie baz danych i informacji dostępnych organom. Jeżeli Skarżąca uważa, że posiada jeszcze inne zasoby majątkowe, które istotnie wpływają na ocenę jej zdolności do wykonania zabezpieczanego zobowiązania, a które to umknęły organom podatkowym, to mogła wskazać na te składniki majątkowego wraz z dowodowym potwierdzeniem ich istnienia. Skarżąca ogólnikowo polemizując z ustaleniami organów nie potrafi jednak skonkretyzować swoich zarzutów i wykazać, że jego zasoby majątkowe są zauważalnie większe niż to przyjęły organy podatkowe. Jednocześnie logika i doświadczenie życiowe nakazują przyjąć, że uzyskiwane dochody przez Skarżącą nie pozwalają na bezproblemowe pokrycie zobowiązania za okresy od lutego do września 2023 r. w wysokości ok. 81 tysięcy zł. U Skarżącej jest dostrzegalny brak dostatecznych środków finansowych, z których możliwe byłoby uregulowanie zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowej, przy jednoczesnym ustaleniu, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej w miejscu wskazanym jako jej siedziba i nie jest w sposób rzeczywisty zarządzana przez jej organ.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 O.p. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło