I SA/Gl 1031/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-04-21
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Beata Machcińska, Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli spółka zbyła swój majątek (nieruchomość) na rzecz innej spółki, w której członek zarządu również pełni funkcję prezesa, za cenę znacznie niższą od wartości rynkowej i płatną w długich ratach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Sprzedaż nieruchomości przez spółkę na rzecz innej spółki, w której ten sam członek zarządu pełnił funkcję prezesa, za cenę znacznie zaniżoną i płatną w długich ratach, nie stanowiła mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w rozsądnym terminie i w znacznej części.Stan faktyczny
Spółka PPUH "A" Sp. z o.o. zalegała z podatkiem od nieruchomości za lata 2009-2013. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. o odpowiedzialności członka zarządu, J. G., za te zaległości. J. G. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak podstaw do przeniesienia odpowiedzialności, wskazując na sprzedaż nieruchomości spółki i uzyskanie z tego tytułu wierzytelności. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Wojciech Organiściak, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2009-2013 oddala skargę.
Decyzją dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2015.613), po rozpatrzeniu odwołania pana J. G. (dalej strona), od decyzji Prezydenta Miasta M. (dalej organ podatkowy), z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu PPUH "A" Sp. z o.o. w M. (dalej Spółka), za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium), utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego.
Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO przytoczyło treść art. 116 § 1 i § 2 O.p. i stwierdziło, że w latach 2009-2013 Spółka składała deklarację na podatek od nieruchomości, lecz należnego podatku nie uregulowała. Organ podatkowy złożył zawiadomienie w tej sprawie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. tj. o wykroczenie skarbowe przeciwko stronie jako prezesowi Spółki. Należności podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości nie były uiszczane od listopada 1996 r., egzekwowane były jedynie pojedyncze kwoty. Na sporne zaległości zostały wystawione tytuły wykonawcze, a organem egzekucyjnym był organ podatkowy. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W uzasadnieniu wskazano, że wszelkie próby zastosowania środków egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunków bankowych czy zajęcia wierzytelności okazały się bezskuteczne. Próby sprzedaży licytacyjnej przedmiotowej nieruchomości przez komornika sądowego również okazały się bezskuteczne. Zobowiązania wynikające z tytułów wykonawczych zostały częściowo zabezpieczone przez wpis hipoteki. Z uwagi na zbyt dużą ilość wpisów hipoteki przez wierzycieli księga wieczysta przedmiotowej nieruchomości znajduje się obecnie w K. , a kierowane wnioski (w tym organu podatkowego) zostały zawieszone. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wszczął z urzędu wobec strony postępowanie zakończone decyzją, od której wniesiono odwołanie.
Kolegium ustaliło, że w latach 2009-2013 (i nadal) strona pełniła funkcję członka zarządu Spółki, egzekucja z majątku Spółki była bezskuteczna, nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, nie wskazano również mienia, z którego egzekucja jest możliwa. Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania stwierdzając, że na mocy aktu notarialnego z dnia [...] r. sporna nieruchomość położona w M. i objęta księgą wieczystą [...] została sprzedana "B" Sp. z o.o. w O. za kwotę [...] zł, a więc cenę mniejszą niż 10% sugerowanej przez stronę (oszacowana była na kwotę [...] zł). Ponadto, z wpisów w KRS dotyczących podmiotu, który nabył nieruchomość wynika, że jego prezesem jest strona, zaś w akcie notarialnym – na 12 stronach – wyszczególniono obciążenia kupowanej nieruchomości, a tym samym ciążące na Spółce zadłużenia. Zdaniem SKO jego analiza nie przedstawia żadnych wątpliwości co do tego, że środki pozyskane ze sprzedaży nie wystarczą na zaspokojenie wierzycieli. Dlatego też wydanie zaskarżonej decyzji, na kwotę łączną [...] zł było całkowicie uzasadnione.
SKO wyjaśniło, że organ podatkowy wydał postanowienie o możliwości zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania jednak, w ocenie Kolegium, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W tym czasie – tj. po wszczęciu postępowania a przed wydaniem decyzji – strona czyniła już bowiem starania zmierzające do sprzedaży przedmiotowej nieruchomości m.in. wystąpiła o wydanie wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Strona miała również możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed SKO z czego nie skorzystała.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan J. G., domagał się uchylenia decyzji obu organów i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77, art. 78 § 1 i art. 10 k.p.a. oraz art. 116 § 1 pkt 2 O.p.
Uzasadniając skargę skarżący podtrzymał zarzut braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wskazując, że postępowanie to zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., które zostało doręczone w dniu 10 grudnia 2014 r., co zgodnie z art. 165 § 4 O.p. oznacza, że zostało wszczęte w dniu 10 grudnia 2014 r. W trakcie postępowania uniemożliwiono stronie wzięcie aktywnego udziału w tym postępowaniu, uniemożliwiono wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, a przede wszystkim uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżący zauważył, że postanowienie w tej sprawie, z dnia [...] r. w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte w dniu 10 grudnia 2014 r. zostało wydane przed jego wszczęciem co uczyniło niemożliwym wypowiedzenie się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie, w której nie zostało wszczęte postępowanie.
Skarżący podniósł, że nie zgadza się z tezą, iż sprzedaż przedmiotowej nieruchomości pozbawia wierzycieli możliwości zaspokojenia, gdyż z tytułu tej umowy Spółce przysługuje wierzytelność w wysokości [...] zł, której wymagalność następować będzie ratami kwartalnymi, a więc Spółka z tytułu tej transakcji będzie miała zapewniony stały przychód z wierzytelności, który podlega egzekucji i stanowi realny majątek, który może służyć do zaspokojenia należności Spółki wobec wierzycieli. Ponadto nabywca nieruchomości ponosi odpowiedzialność wobec wierzycieli Spółki rzeczowo z nieruchomości. Odpowiedzialność ta obejmuje również należności wobec organu podatkowego, a zatem, zdaniem skarżącego, twierdzenie, iż brak jest majątku Spółki, z którego można zaspokoić należności była nieprawdziwa i nie ma realnych podstaw w okolicznościach sprawy. Skarżący stwierdził, że cena sprzedaży nieruchomości uwzględniała zakres odpowiedzialności jej nabywcy za zobowiązania Spółki, których łączna suma zawiera się w kwocie ok. [...] zł, a zatem realna wartość sprzedaży to nie kwota [...]zł lecz kwota przekraczająca [...] zł. Podniósł, że w trakcie postępowania wskazał na realny i istniejący majątek Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie należności w znacznej części co, w świetle O.p., wyłącza odpowiedzialność członka zarządu. Zauważył, że należności określone decyzją obejmują kwotę [...] zł, a wierzytelność z tytułu sprzedaży nieruchomości stanowi kwotę [...] zł, a więc brak jest jakichkolwiek przesłanek aby dowodzić, iż należność objęta decyzją nie miała być zaspokojona w znacznej części z tej wierzytelności. Zdaniem skarżącego, istnienie innych zadłużeń w kontekście odpowiedzialności rzeczowej nabywcy nieruchomości nie powinna mieć wpływu na możliwość zaspokojenia wierzytelności określonych decyzją. Przesłanka "bezskutecznej egzekucji", w ocenie skarżącego, musi być rozumiana jako sytuacja, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki. Organ obowiązany jest zatem wykazać, że faktycznie Spółka nie posiada majątku, z którego mogłaby być skutecznie przeprowadzona egzekucja. Nie można przy tym bezkrytycznie opierać się na postanowieniu o umorzeniu egzekucji czy na stwierdzeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomość nie została sprzedana. Skoro na dzień wydania decyzji obu organów Spółka posiadała nadające się do egzekucji mienie – wierzytelność – nie było i nie ma, według strony skarżącej, żadnych przesłanek negatywnych uniemożliwiających prowadzenie egzekucji z tej wierzytelności. Skarżący w tej materii powołał się na wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 291/09 i NSA z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 477/12.
Skarżący stwierdził, że uwzględniając wykładnię celowościową art. 116 § 1 pkt 2 O.p., mienie wskazane przez członka zarządu, z którego egzekucja może być przeprowadzona, musi istnieć w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności, a przede wszystkim musi istnieć możliwość zaspokojenia należności podatkowych. Zatem w sprawie orzekanie było niecelowe, gdyż możliwa była egzekucja z mienia wskazanego (nieruchomości, a obecnie również wierzytelności) lecz organ podatkowy z niewiadomych przyczyn nie chce z tego mienia skorzystać.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację
Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie sprawy z uwagi na datę udzielonego mu pełnomocnictwa, przy czym Sąd wniosku tego nie uwzględnił oraz zarzucił naruszenie art. 165 § 4, art. 197 i art. 118 O.p. wskazując na to, że postanowienie o zapoznaniu się z materiałem dowodowym wydane zostało przed wszczęciem postępowania, organ powinien zasięgnąć opinii biegłego co do wartości spornej nieruchomości oraz, powołując się na wyrok NSA sygn. akt II FSK 135/05, podniósł zarzut przedawnienia możliwości orzekania o spornej należności. Sąd odmówił odroczenia rozprawy z uwagi na brak przesłanek z art. 99, art. 109 czy art. 110 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012.270) dalej p.p.s.a, a w szczególności uznał, że fakt udzielenia pełnomocnictwa tuż przed rozprawą w sytuacji, gdy od wniesienia skargi upłynął okres kilku miesięcy nie stanowi okoliczności uzasadniającej takie żądanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zasadniczym przedmiotem sporu była kwestia istnienia przesłanek do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członka jej zarządu w sytuacji, gdy Spółka w trakcie trwania postępowania w tej sprawie zbyła należącą do niej nieruchomość i uzyskała z tego tytułu wierzytelność płatną w ratach kwartalnych, a nadto, gdy w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki sprzedaż licytacyjna tej nieruchomości, podobnie jak zastosowane inne środki egzekucyjne, okazała się bezskuteczna co doprowadziło do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu tego postępowania.
Skarżący twierdził, że majątek Spółki w postaci nieruchomości, a następnie wierzytelności z jej sprzedaży stanowi mienie, z którego istnieje możliwość zaspokojenia w znacznej części spornych należności podatkowych, zaś organy dowodziły, że mienia takiego Spółka nie posiadała z uwagi na cenę zbycia nieruchomości i jej obciążenie hipotekami, wskazując dodatkowo, że skarżący był prezesem Spółki kupującej tę nieruchomość, a w toku postępowania egzekucyjnego wobec Spółki jej sprzedaż licytacyjna okazała się niemożliwa.
Zgodnie z treścią art. 116 § 1 pkt 2 O.p. "za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu (...) nie wykazuje majątku, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części". "Od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członek zarządu tej spółki może uwolnić się wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Wskazane mienie musi więc: faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych, przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki". Określenie " zaspokojenie zaległości podatkowych z znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek, porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki" (tak wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 366/14). "Brak doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania nie jest negatywną przesłanką do orzeczenia o odpowiedzialności na podstawie art. 116 O.p." (tak wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 2920/12). "Pojęcie "bezskutecznej egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. to sytuacja, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku dłużnika. Jednocześnie orzecznictwo i doktryna jasno wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej (...), w pełni wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji" (tak wyrok SA w Poznaniu z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt III Aua 1846/14).
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wszczął niniejsze postępowanie doręczając to postanowienie stronie w sposób zastępczy (awizo w dniu 21 listopada 2014 r.) w dniu [...] r. (14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia). Następnie postanowieniem z dnia [...] r. zawiadomił stronę o uprawnieniach z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. pouczając, że termin do ich realizacji (7 dni) biegnie od dnia następnego po dniu jego doręczenia. Postanowienie to doręczono w sposób zastępczy (awizo w dniu 2 grudnia 2014 r. - data stempla pocztowego) w dniu [...] r. Z kolei w dniu [...] r. wydano decyzję pierwszoinstancyjną, którą doręczono stronie w dniu 12 stycznia 2015 r. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji w przewidzianym do tego terminie. SKO zawiadomieniem z dnia 17 lutego 2015 r., doręczonym stronie w dniu 5 marca 2015 r., pouczyło stronę o uprawnieniach z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. jednak strona z uprawnień tych nie skorzystała.
Z akt sprawy wynika także, że postanowieniem z dnia [...] r., organ egzekucyjny będący jednocześnie organem podatkowym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej Spółki obejmujące jej zaległości podatkowe, w tym z lat objętych zaskarżoną decyzją, z uwagi na to, że wszelkie próby zastosowania środków egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunków bankowych czy wierzytelności okazały się bezskuteczne, podobnie jak próby sprzedaży licytacyjnej nieruchomości należącej do Spółki przez komornika sądowego. W postanowieniu (z dnia [...] r.) o terminie licytacji tej nieruchomości, ustalono sumę jej oszacowania na kwotę [...] zł, zaś cenę wywołania na kwotę [...] zł. Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2011 r. organ podatkowy jako wierzyciel wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o wszczęcie egzekucji z nieruchomości.
Bezsporne w sprawie było, że umową notarialną z dnia 23 grudnia 2014 r. Spółka reprezentowana przez stronę jako prezesa jej zarządu zbyła sporną nieruchomość (wieczyste użytkowanie i własność budynku) spółce B. Sp. z o.o. w O. reprezentowanej przez panią D. G. na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa, za cenę łączną w kwocie [...] zł przy czym strony umowy ustaliły, że cena sprzedaży będzie zapłacona w kasie Spółki, w ratach kwartalnych płatnych po [...] zł począwszy od 31 marca 2015 r. zaś przedmiot sprzedaży został wydany nabywcy. Strony umowy oświadczyły, że podana przez nie cena sprzedaży odpowiada wartości rynkowej jej przedmiotu, a na wysokość ceny wpływ miało znaczne zadłużenie i zły stan techniczny nieruchomości. Z KRS Spółki "B " wynika, że prezesem jej zarządu jest pan J. G. tj. strona, zaś wspólnikiem pani M. G.
Bezsporne było także, że w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja członkiem zarządu (prezesem) Spółki była strona, zaś w stosunku do Spółki nie zostało wszczęte postępowanie upadłościowe czy układowe. Z KRS tej Spółki wynika, że komornik sądowy 5-krotnie umarzał prowadzona wobec Spółki egzekucje, w tym w 2006, 2007, 2012 i 2014 r., oraz że na Spółce ciążą liczne zaległości podatkowe na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. i innych wierzycieli Spółki.
Powyższe oznacza, że – jak słusznie wskazał to organ odwoławczy, zaistniały przesłanki z art. 116 § 1 O.p. albowiem egzekucja z majątku Spółki okazała się całkowicie bezskuteczna co stwierdza postanowienie organu egzekucyjnego, a w szczególności, że majątek jakim dysponowała Spółka w postaci spornej nieruchomości był tego rodzaju, iż zaspokojenie kwot należnych od Spółki było niemożliwe z uwagi na brak jej nabywcy za oferowaną w ramach licytacji komorniczej cenę wywołania.
Majątek ten (nieruchomość) został zbyty na dzień przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej za kwotę [...]zł, płatną w ratach po [...] zł kwartalnie, a więc [...] zł rocznie, co oznacza, że cena ta zostanie zapłacona w ciągu ok. 27 lat po dniu sprzedaży. Tym samym nie jest możliwe, by tego rodzaju i tak wymagalna wierzytelność stanowiła majątek, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w "znacznej", a więc stanowczo większej, w porównaniu z zaległością Spółki, części. Skoro zaległość ta wyniosła [...] zł, to w ciągu roku zostałaby spłacona w ok. 5%, zaś pełna jej spłata zajęłaby ok. 20 lat. Należy przy tym zauważyć, że przedmiotowa nieruchomość zbyta została przez Spółkę, której prezesem jest skarżący, Spółce, w której skarżący pełni tę samą funkcję za cenę znacząco odbiegającą od ceny określonej na użytek jej licytacyjnej sprzedaży, która nie doszła do skutku. Skoro skarżący jako osoba reprezentująca obie Spółki znał wartość ceny wywoławczej nieruchomości oraz miał wpływ na jej cenę sprzedaży i sposób zapłaty, to tym samym przeprowadzoną przez niego transakcję można uznać za zmierzającą do takiego ukształtowania stosunków cywilnoprawnych związanych z tą czynnością, by nie dopuścić do realnego zaspokojenia ciążącej na Spółce spornej należności. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że określony w umowie tryb zapłaty ceny nabycia i jej wymagalność pozwala na ustalenie, że powstała w ten sposób wierzytelność zaspokoi sporne zaległości podatkowe chociażby "w znacznej części" w rozsądnym terminie. Podobnie, z uwagi na podmioty uczestniczące w tej transakcji, połączone osobą ich prezesa, nie można stwierdzić, że określone w umowie raty będą płatne zgodnie z jej ustaleniami. Sprzedając sporną nieruchomość Spółka w istocie wyzbyła się jedynego składnika majątku, który i tak nie mógł zostać sprzedany w drodze licytacji i za cenę pozwalającą na zaspokojenie spornych należności.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, podniesionego przez skarżącego na rozprawie, Sąd zauważa, że zgodnie z treścią art. 118 § 1 O.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat (...). Należy przy tym odnotować, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 17 grudnia 2007 r. sygn. akt I FPS 5/07 stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. pojęcie wydania decyzji określone w art. 118 § 1 O.p. nie oznaczało jej doręczenia. Wprawdzie wspomniana uchwała została wydana na tle stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003 r. to jednak zawarte w niej stanowisko oraz przytoczone poglądy doktryny pozostają nadal aktualne. W konsekwencji należy uznać, że pojęcie "wydanie decyzji", użyte w art. 118 § 1 O.p., nie obejmuje jej doręczenia osobie trzeciej przed upływem 5 letniego terminu (tak wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 924/12). Warto również wskazać, że "Artykuł 118 § 1 O.p. dotyczy decyzji organu pierwszej instancji, gdyż to ona kształtuje odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika (...). Oznacza to, że o ile organ pierwszej instancji orzekł odpowiedzialności osoby trzeciej zachowując termin na wydanie decyzji określonej w art. 118 § 1 O.p., organ odwoławczy może orzekać w zakresie objętym tą decyzją także po upływie tego terminu, z tym jednak zastrzeżeniem, iż nie może zwiększyć zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej w porównaniu do zakresu orzeczonego decyzją organu pierwszej instancji" (tak wyrok NSA z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 753/12).
Zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w zaskarżonej decyzji dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2009-2013 r., a więc przedawniłyby się (co do roku 2009) z początkiem 2015 r., zaś decyzja organu podatkowego orzekająca o odpowiedzialności skarżącego za te zaległości wydana została w dniu 24 grudnia 2014 r. co oznacza, że nastąpiło to jeszcze przed upływem terminu przedawnienia spornych zaległości.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w tym kwestii zastosowania art. 200 O.p. przez organ podatkowy Sąd stwierdza, że postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie wydane zostało w dniu [...] r., zaś doręczone w dniu 10 grudnia 2014 r. w sposób opisany w art. 150 O.p. co oznacza, że skarżący faktycznie postanowienia tego nie odebrał. Natomiast postanowienie w sprawie wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego wydane zostało w dniu [...] r. zaś doręczone, w ten sam sposób jak poprzednie postanowienie, w dniu 16 grudnia 2014 r. Tym samym 7 dniowy termin wymieniony w art. 200 § 1 O.p. zakończył się w dniu 23 grudnia 2014 r., a decyzja w przedmiotowej sprawie wydana została w dniu [...] r., a więc po upływie wskazanego terminu. Wynika z tego, że niniejsze postępowanie podatkowe zostało wszczęte z dniem 10 grudnia 2014 r., zaś prawo, o którym mowa w art. 200 § 1 O.p. przysługiwało podatnikowi po tej dacie, przy czym termin do skorzystania z tego uprawnienia upłynął stronie bezskutecznie przed dniem wydania decyzji pierwszoinstancyjnej.
Skoro skarżący faktycznie nie odebrał tych postanowień i przez to nie skorzystał z praw przysługujących stronie w postępowaniu podatkowym, to tym samym nie można zasadnie twierdzić, że prawa te zostały naruszone i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 219 O.p. do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 211-215 O.p. co oznacza, że organ podatkowy, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia. Tym samym organ podatkowy, podobnie jak strona w niniejszej sprawie związany był wydanym w dniu 1 grudnia 2014 r. postanowieniem poczynając od dnia jego doręczenia tj. od dnia 16 grudnia 2014 r., a przez to jego wydanie przed dniem formalnego wszczęcia postępowania (art. 165 § 4 O.p.) tj. 10 grudnia 2014 r., nie doprowadziło do jakichkolwiek negatywnych dla strony skutków.
Całkowicie bezzasadny był podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego zarzut naruszenia art. 197 O.p. co do konieczności powołania przez organ podatkowym biegłego w celu wydania opinii w zakresie wartości spornej nieruchomości w sytuacji, gdy Spółka zbyła ją jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, a tym samym nie była już i nie jest jej właścicielem i wieczystym użytkownikiem.
Reasumując Sąd uznał, że Kolegium słusznie uznało, iż w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 116 § 1 O.p. bowiem egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna, co stwierdzono postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zaś skarżący jako członek zarządu tej spółki kapitałowej (jej prezes) w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2013 r.
(i nadal) nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, a poza sporem było, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie wszczęto postępowania układowego wobec Spółki, zaś skarżący nie podnosił, by niezgłoszenie wniosków w tych sprawach nastąpiło bez jego winy. SKO właściwie również ustaliło, że sporna nieruchomość została sprzedana znacznie poniżej jej wartości, co wynika wprost z umowy o jej zbyciu, oraz że w akcie dotyczącym tej czynności wyszczególniono obciążenia spornej nieruchomości, a tym samym ciążące na Spółce zadłużenia, co prowadzi do uzasadnionego wniosku, że środki pozyskane ze sprzedaży nie wystarczą na zaspokojenie wierzycieli, w tym należności objętych sporną decyzją. Ponadto SKO zasadnie uznało, że podnoszone przez skarżącego uchybienie procesowe nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym także przed SKO z czego również nie skorzystał.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. i na podstawie jej art. 151 skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło