I SA/Gl 1086/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , , po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" A. G., R.Z. sp. jawna w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę "A" A.G., R.Z. sp. jawna w P. (dalej: skarżąca albo spółka) na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi spółka złożyła jedynie skan żądanego dokumentu, tj. odpisu z KRS. Z tego względu ponownie wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, wskazując jednocześnie, w jaki sposób może zostać uwierzytelniona kopia odpisu z KRS. Spółka nie wykonała jednak należycie tego ponownego wezwania. Nadesłała bowiem jedynie kserokopię odpisu z KRS i uczyniła to już po upływie wymaganego siedmiodniowego terminu. Wezwanie doręczone zostało spółce w dniu 2 listopada 2015 r. a odpowiedzi udzieliła ona w dniu 10 listopada 2015 r. a więc na ósmy dzień od doręczenia wezwania. Postanowienie z dnia 14 grudnia 2015 r. o odrzuceniu skargi doręczone zostało skarżącej w dniu 24 grudnia 2015 r. W dniu 30 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Jednocześnie, w odrębnym piśmie, wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że do uchybienia terminu doszło z uwagi na krótki okres przewidziany do wykonania zarządzenia, tj. uzyskania oryginalnego odpisu z KRS który wydaje Sąd Gospodarczy w L. Wskazała też, że dodatkowo "osoba wykonująca zarządzenie miała wypadek losowy, który (...) uniemożliwił jej wykonanie zalecenia". Wskazała nadto, że "przyczyna opóźnienia ustała dnia 10 listopada 2015 roku". Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II FZ 154/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie z dnia 14 grudnia 2015 r. o odrzuceniu skargi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2016 r. Sąd wezwał spółkę do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem przez notariusza dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania wniosku i określającego sposób reprezentacji skarżącej (odpis z KRS). Brak formalny wniosku spółka usunęła w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należało w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek złożony został w przewidzianym ustawą siedmiodniowym terminie. Sąd w rozpatrywanej sprawie przyjął najkorzystniejszą dla skarżącej interpretację uznając, że przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej z dniem doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, tj. 24 grudnia 2015 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu zawarty w piśmie z dnia 29 grudnia 2015 r. (nadany w dniu 30 grudnia 2015 r.) został wniesiony w terminie. Zaistniała sytuacja dała możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Należy zatem podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu orzecznictwo sądowe zalicza m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W szczególności zaś przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, ani nieznajomość prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 75/14; 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 450/12 oraz 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1104/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Wskazane w sposób ogólnikowy w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą bowiem skutkować uznaniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Zaznaczyć przy tym również należy, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, LEX nr 494229). W ocenie Sądu, skarżąca spółka, będąc profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, nie dochowała w niniejszej sprawie należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania znajdującego się w jej sytuacji procesowej. Co więcej, podkreślenia wymaga, że do usunięcia braku formalnego skargi spółka w niniejszej sprawie wzywana była dwukrotnie, przy czym za każdym razem wezwanie to nie zostało należycie wykonane. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia