I SA/Gl 1205/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-05
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, przedawnienia, braku doręczenia upomnienia oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego są zasadne w kontekście prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych opłat abonamentowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zobowiązanego są niezasadne. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy i powstaje z mocy prawa od momentu rejestracji odbiornika. Skarżący nie wykazał skutecznego wyrejestrowania odbiorników przed datą 5 sierpnia 2019 r., a samo nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia z obowiązku płatności. Termin przedawnienia zobowiązania wynosi 5 lat, a zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego przerwało bieg terminu. Upomnienie zostało prawidłowo doręczone.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które uznało za niezasadne zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r. Skarżący podnosił m.in. zarzut wyrejestrowania odbiorników w 2007 r., brak doręczenia upomnienia oraz przedawnienie należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
1. Przedmiotem skargi jest wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: u.o.a., ustawa abonamentowa) postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej także: Dyrektor) z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
2. Postępowanie przed organami administracji.
2.1. Z akt sprawy wynika, że w związku z brakiem realizacji przez R. K. (dalej: skarżący, zobowiązany) należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej przekazał w dniu [...] r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy o nr [...], obejmujący zobowiązanie z tytułu opłat abonamentu radiowo – telewizyjnego za okres od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r. w kwocie [...] zł, odsetki w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł.
2.2. Skarżący złożył do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparte na art. 33 § 1 u.p.e.a.
2.3. Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] r. przekazał wierzycielowi pismo skarżącego stanowiące zarzuty celem zajęcia stanowiska.
Wniesione zarzuty wierzyciel zakwalifikował jako: zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut przedawnienia obowiązku, zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.
2.4. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor uznał zarzuty: nieistnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego - za niezasadne.
W motywach tego rozstrzygnięcia wierzyciel podniósł, że przede wszystkim skarżący otrzymał indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników a w aktach brak jest dokumentów które wskazywałyby, że zawiadomienie o nadaniu tego numeru nie zostało mu skutecznie doręczone, w szczególności skarżący nie podnosił, aby miał zawiadomienia tego nie otrzymać, nie występował też o jego duplikat.
Ponadto, w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających fakt wyrejestrowania odbiorników, co oznacza, iż skarżący jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych.
Dalej Dyrektor podniósł, że w sprawie zastosowano skuteczny środek egzekucyjny w dniu [...] r. (tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego), dlatego też roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia Dyrektor wskazał, iż upomnienie zostało skarżącemu doręczone (odebrane osobiście) w dniu [...] r.
Końcowo wierzyciel podniósł, że egzekucja w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, bez konieczności wydawania w tej materii decyzji czy postanowienia, podstawą jest bowiem regulacja prawna. Powołał się przy tym na wyrok TK z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08 oraz na fakt przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną – "Pocztę Polską" S.A., w której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa.
Wierzyciel stwierdził, że podnoszona przez skarżącego kwestia ewentualnego braku otrzymania tytułu wykonawczego leży w gestii organu egzekucyjnego.
2.5. Na powyższe postanowienie wierzyciela zobowiązany wniósł z uchybieniem terminu zażalenie, jednakże termin do jego wniesienia został mu przywrócony postanowieniem Dyrektora z dnia [...] r. o nr [...].
W zażaleniu zobowiązany w szczególności podnosił, że wyrejestrowania odbiorników dokonał w roku 2007 r. (koniec czerwca) i od tamtego czasu nie otrzymał żadnej korespondencji od operatora pocztowego aż do momentu pierwszego upomnienia w grudniu 2019 r. Nie sądził, że dowód wyrejestrowania będzie potrzebny po upływie tak długiego okresu czasu. Zwrócił nadto uwagę na zmianę swojego adresu zamieszkania (pod nowym adresem nie posiada odbiorników) a nadto zarzucił, iż podpis na otrzymanym przez niego duplikacie zawiadomienia nie jest oryginałem ale stanowi tzw. faksymile.
2.6. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. uznające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne.
W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel przede wszystkim wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r., wysłane zostało do abonentów zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dotychczasowe dowody rejestracji w postaci imiennych książeczek. Poczta Polska S.A. nie jest przy tym zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia zawiadomienia, gdyż ustawodawca nakazał operatorowi "przesłanie" zawiadomienia.
Dyrektor podkreślił przy tym, że jak wynika z akt postępowania, zobowiązany został zawiadomiony o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego – zawiadomienie przesłano na adres jego zameldowania w dniu [...] r. W sytuacji zaś rzekomego nieotrzymania zawiadomienia, użytkownik zdaniem Dyrektora powinien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego, gdyż nieotrzymanie zawiadomienia nie upoważnia użytkownika do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych w sytuacji, gdy użytkownik ten nie dokonał wyrejestrowania odbiorników. W wyniku wyrejestrowania odbiorników zarówno zobowiązany, jak i organ, byliby w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dokonanie stosownego zgłoszenia, co jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem potwierdzającym fakt wyrejestrowania odbiornika przed datą 5 sierpnia 2019 r., dokumentu takiego nie przedstawił też sam zobowiązany. Zatem do dnia 4 sierpnia 2019 r. skarżący był zobowiązany do wnoszenia opłat abonamentowych.
Następnie Dyrektor stwierdził, iż w związku z zastosowaniem skutecznego środka egzekucyjnego w dniu [...] r. roszczenie dotyczące zobowiązania za okres od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r., objęte tytułem wykonawczym z dnia [...] r., nie uległo przedawnieniu, gdyż do roszczeń z tytułu abonamentu radiowo – telewizyjnego stosuje się 5-letni termin przedawnienia – organ powołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 210/12.
Odnosząc się następnie do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia określonego w art. 15 § 1 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1483), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Wierzyciel, z uwagi na nieuregulowanie istniejących zaległości w dniu [...] r. skierował do zobowiązanego upomnienie wzywające do wykonania obowiązku zapłaty zaległych opłat abonamentowych. Upomnienie to zostało wystawione na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. i odpowiadało wskazanym w ustawie wymaganiom, nadto zostało doręczone w dniu [...] r. Niezasadny jest w związku z tym zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
2.7. Na powyższe postanowienie Dyrektora z dnia [...] r. skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, zaskarżając je w całości i zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 34 § 4 pkt 3) lit. a) u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 w związku z art 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, dalej: O.p.) w związku z art 7 ust. 1 i ust. 3 u.o.a., poprzez nieuwzględnienie zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku i prowadzenie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego zamiast jego umorzenia, w sytuacji wystąpienia przedawnienia należności publicznoprawnej (opłat abonamentowych);
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności co do okoliczności wyrejestrowania przez skarżącego w czerwcu 2007 r. odbiornika telewizyjnego oraz radiomagnetofonu w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. w L. - skutkiem czego było błędne ustalenie, że skarżący nie wyrejestrował odbiornika telewizyjnego i radiomagnetofonu i w rezultacie wydanie postanowienia, a także lakoniczne i nieprzekonujące uzasadnienie postanowienia.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia pierwszoinstancyjnego i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podnosił, że w czerwcu 2007 r. w placówce pocztowej w L. skarżący dokonał wyrejestrowania odbiorników (telewizyjnego oraz radiomagnetofonu) znajdujących się pod adresem: [...] L., ul. [...] [...] (tj. w siedzibie A w L., prowadzonej przez skarżącego). Na koniec czerwca 2007 r. rozliczona została książeczka abonamentowa. Od tamtego czasu skarżący nie otrzymał żadnego pisma od Poczty Polskiej S.A., w szczególności dotyczących nadania numeru identyfikacyjnego czy też upomnień z powodu zaległości z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych. W związku z powyższym, jak wskazuje doświadczenie życiowe, skarżący mógł zasadnie oczekiwać, że sprawa jest zakończona i że przechowywanie dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV nie jest już konieczne.
Pomimo tego, skarżący otrzymał w dniu [...] r. (a zatem po upływie przeszło 12 lat od wyrejestrowania odbiorników) upomnienie i tym samym powziął wiadomość o skierowaniu doń postępowania egzekucyjnego w zakresie opłat abonamentowych. Na podstawie postanowienia z dnia [...] r. nr [...], postępowanie umorzono z uwagi na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Następnie pełnomocnik wskazał, że obecnie zaskarżone postanowienie dotyczy egzekucji wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r.
Dalej pełnomocnik podnosił, że nie można uznać za zasadne obciążanie opłatą abonamentową odbiorników skarżącego, które ten skutecznie wyrejestrował. Zdaniem pełnomocnika w latach 2008 – 2021 w stosunku do skarżącego nie powstał obowiązek uiszczenia opłat, co z kolei implikuje wniosek, iż postępowanie egzekucyjne nie powinno się w ogóle toczyć i zachodzi konieczność jego umorzenia.
Następnie pełnomocnik zauważył, że Dyrektor naruszył zasady postępowania wyrażone w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wskutek czego błędnie ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie okoliczności wyrejestrowania odbiorników. Pełnomocnik powołał się w tej materii na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 138/20, uchylający postanowienie Poczty Polskiej S.A., z uwagi na nie wykazanie faktu zarejestrowania odbiorników i nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Pełnomocnik wskazał na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie analogicznego rozumowania jak zaprezentowane w ww. wyroku.
Końcowo pełnomocnik skarżącego podniósł, iż zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., dotyczących prawidłowego uzasadnienia, gdyż zawiera jedynie skrótowe ujęcie sprawy, uniemożliwiające prześledzenie toku rozumowania organu.
2.8. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Dyrektora wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Przedmiotem skargi jest wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Dyrektora w sprawie niezasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...], obejmujący zobowiązanie z tytułu opłat abonamentu radiowo – telewizyjnego za okres od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r. w kwocie [...] zł, odsetki w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł.
Skarżący złożył do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparte na art. 33 § 1 u.p.e.a.
3.3. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Dalej przypomnieć należy, że godnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ww. ustawy) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).
Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
W świetle ww. przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania.
3.4. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi dotyczącego nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym wskazać należy, że skarżący w toku postępowania wywołanego zarzutami nie kwestionował faktu dokonania rejestracji odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego. Podnosił natomiast, że Poczta Polska S.A. nie doręczyła mu "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych"
Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zaskarżonym postanowieniu trafnie wskazano, że rozporządzeniem, które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r. Poczta Polska została zobowiązaną do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie.
Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy abonamentowej, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opiat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników. Wejście w życie rozporządzenia spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Od grudnia 2008 r. zarówno abonenci już zarejestrowani, Jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu wnoszenia opłat abonamentowych.
Poczta Polska realizując rozporządzenie nie dokonywała powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej i nie wzywała zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2019 r. III SAA/r 223/19).
Trafność zajętego stanowiska potwierdza orzecznictwo w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. I GSK 2271/18, w którym stwierdzono, iż zarzucany fakt braku wywiązania się przez wierzyciela z obowiązku, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia i nie załączenie do akt dowodu wysłania zawiadomienia nie ma znaczenia w kontekście zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv, gdyż po dokonaniu rejestracji uiszczenie opłaty abonamentowej staje się obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Obowiązek nie przestaje istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych jak i rozporządzenia. Podnosząc nieistnienie obowiązku zobowiązany powinien wykazać wyrejestrowanie tego odbiornika. (...) w świetle § 5 ust. 2 rozporządzenia operator nie musi dysponować potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego (wyroki NSA z 13 grudnia 2016r., II GSK 1297/15, z 1 czerwca 2016 r. II GSK 913/15; z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16; z 30 stycznia 2018 r. II 3012/17; z 11 sierpnia 2017 r., II GSK 3328/15). W wyroku NSA z dnia 11 marca 2020 r., II GSK 1518/19, uznano, iż przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym ( wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadana użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o Jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzającego jego odbiór przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r. II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 201 r., II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r. II GSK 913/15).
W aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu, indywidualnego numeru identyfikacyjnego nr [...] (wcześniej wg książeczki nr [...]) podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, które to zawiadomienie stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika rtv w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia. Tym samym skarżący był obowiązany do ponoszenia, a po nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, do kontynuowania opłat za używanie odbiorników RTV.
Zgodnie z ustalonymi we wskazanym powyżej okresie procedurami, w wyniku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych (zastępujących w ewidencjach Poczty Polskiej dotychczasowe książeczki radiofoniczne) następowało generowanie (przez wyznaczoną jednostkę Poczty Polskiej Centrum Obsługi Finansowej) plików z korespondencją "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Dokument był zgodny z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W przedmiotowym wzorze zawiadomienia ustawodawca wskazał jedynie obowiązek podania daty i umieszczenie podpisu uprawnionego pracownika operatora publicznego, a nie wprowadzono obowiązku podania na ww. zawiadomieniu daty jego nadania.
Korespondencja, w postaci danych zawartych w plikach, zgodnie z ustalonym harmonogramem była dystrybuowana w formie elektronicznej do drukowania i konfekcjonowania w wybranych jednostkach Poczty Polskiej na terenie kraju. Ośrodki Wydruku i Konfekcjonowania stanowiły ośrodki drukowania, kopertowania oraz nadania zawiadomień o nadaniu abonentom indywidualnych numerów identyfikacyjnych przesyłką nierejestrowaną, gdyż ww. rozporządzenie nie nakładało na Pocztę Polską wymogu prowadzenia rejestrów przedmiotowych przesyłek. Poszczególne Ośrodki raportowały ile listów w danym dniu zostało wydrukowanych i zakopertowanych, a następnie nadanych w celu ich dystrybucji do poszczególnych placówek pocztowych w celu doręczenia pism adresatom.
Prawidłowość postępowania Wierzyciela potwierdza także fakt, iż § 5 rozporządzenia określający tryb nadawanie i przesyłania użytkownikom odbiorników rtv zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwołuje się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w sprawie nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 "Doręczenia" k.p.a.
Reasumując, Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia, nadto nie wskazał, że przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, rozporządzenia. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 listopada 2019 r., I SA/GI 1219/19). Ponadto abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogą również za pomocą strony internetowej www.poczta- polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny (osiem ostatnich cyfr).
Jednocześnie zaznaczyć należy, iż obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Skutkiem rozporządzenia była bowiem utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.
Poza tym, zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaakcentowania wymaga, że użyte w § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia wyrażenie "powiadomienie" oznacza, iż przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16, wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. II GSK 2262/15).
Tym samym skoro wierzyciel dołączył do akt sprawy duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z datą [...]r., a nie załączył do akt dowodu wysłania, to nie ma to znaczenia, gdyż jak już powyżej wyjaśniono dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2018 r. I GSK 2271/18 oraz z 13 grudnia 2016 r., GSK 1297/15). Użytkownicy, posiadający w dniu wejścia wżycie rozporządzenia z 25 września 2007 r. imienną książeczkę opłat abonamentowych, kontynuowali wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników rtv.(...) W tym kontekście nie zostały również naruszone przepisy prawa materialnego, tj. § 5 rozporządzenia oraz art. 2 ust. 1-3 ustawy o opłatach abonamentowych."
Z powołanego orzecznictwa należy wyprowadzić konkluzję, że Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomień, nadto nie wskazał, że zawiadomienia należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.
Natomiast w sytuacji nieotrzymania, zdaniem Skarżącego, przedmiotowego zawiadomienia winien on zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. W przypadku zgłoszenia się abonenta, który zagubił, zniszczył lub z nieznanych przyczyn nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z imiennymi blankietami wpłat, pracownik placówki pocztowej był zobowiązany ustalić numer rachunku bankowego abonenta i przyjąć opłatę na standardowym blankiecie polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Również abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogli za pomocą strony internetowej www.poczta-polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny.
Dodać należy, że przepisy wyżej wymienionego rozporządzenia nie zawierały dyspozycji dokonania, z urzędu przez Pocztę Polską powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonych dotychczasowymi dowodami ich zarejestrowania, a jedynie zobowiązały Pocztę Polską do nadania z urzędu dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto, da jego realizacji nie było wymagane powtórne zarejestrowanie odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy, jak również potwierdzenie przez nich użytkowania odbiorników. Co więcej, wierzyciel nie był w tej sytuacji zobowiązany do obligatoryjnej kontroli posiadania przez abonenta odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego.
Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych
3.5. Następnie wskazać należy, że jak akcentował Wierzyciel, zgodnie z § 4 rozporządzenia o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
W niniejszej sprawie skoro wierzyciel wykazał dokonanie rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tych odbiorników (por. wyroki o sygn. akt: I SA/GI 650/14; I SA/GI 518/14; I SA/GI 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 - dostępne CBOSA).
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w pozostałych regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia placówki pocztowej m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika w: § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.
Wskazać także należy, że procedura postępowania w przypadku zaprzestania użytkowania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego zawarte były w posiadanej przez Skarżącego książeczce radiofonicznej. W przypadku zgłoszenia w placówce pocztowej jakichkolwiek zmian statusu formalno-prawnego abonenta, użytkownik odbiorników, był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia w zależności od zaistniałego zdarzenia, odpowiednich odcinków: "Z" (odcinek zmiany), "U" (odcinek wymiany książeczki), "W (odcinek wyrejestrowania), znajdujących się w książeczce radiofonicznej, a w przypadku zagubienia książeczki radiofonicznej złożenia pisemnego oświadczenia.
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej nie jest związany ani z konkretnym odbiornikiem radiofonicznym/telewizyjnym, ani z konkretnym lokalem, w którym odbiornik radiofoniczny/telewizyjny się znajduje, ale z osobą używającą ten odbiornik. Bezspornie w tej sprawie obowiązkiem Skarżącego było poinformowanie Poczty Polskiej o zmianach danych adresowych bądź wyrejestrowaniu odbiornika telewizyjnego. Fakt zaprzestania używania odbiornika Skarżący powinien niezwłocznie zgodnie z obowiązującymi przepisami zgłosić w placówce pocztowej.
Podkreślić także należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy wierzyciel nie miał możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanej informacji o wyrejestrowaniu odbiorników w czerwcu 2007 r. w placówce pocztowej w L. przy ul. [...] [...], z uwagi na fakt, że Urząd Pocztowy L. [...] przy ul. [...] [...] w L. został zlikwidowany.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych leży po stronie osoby - abonenta - chcącego wykazać brak obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Ta okoliczność służy obronie jego praw, a nadto - w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16). Podkreślono także, że niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia podjęcie czynności egzekucyjnych zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia. Jeżeli fakt zarejestrowania odbiornika został w sprawie ustalony, to aby skutecznie podważyć ciążący obowiązek uiszczania abonamentu, należy wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, przy czym to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika, przesądza bowiem o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., I GSK 81/18).
Sąd podziela pogląd wierzyciela podkreśla, że kwestia wyrejestrowania przez Skarżącego odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego została dogłębnie zbadana. Przeszukano zasoby archiwalne jak i zapisy systemowe. W wyniku przeprowadzonego w niniejszej kwestii postępowania wyjaśniającego ustalono, że Skarżący dokonał wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego w dniu 05.08.2019 r., w Urzędzie Pocztowym L. [...]. Brak natomiast dowodów na wyrejestrowanie przez Skarżącego odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przed 5.08.2019 r.
Tym Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał pogląd, który kolejny już raz został zaprezentowany w wyroku z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt 11 GSK 1343/16, że: "zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jej późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym", a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (też wyrok NSA z 22.06.2017r., sygn. akt II GSK 2878/15). Niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika rtv i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia zaś podjęcie czynności zmierzającychdo przymusowego ich ściągnięcia (wyrok NSA z 07.06.2018r., sygn. akt I GSK 801/18).
Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Na nim spoczywa ciężar dowodu, gdyż to zobowiązany wnosząc zarzut egzekucyjny usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie rozwiązań (WSA w Gliwicach z dnia 16.10.2014 r., I SA/GI/283/14 oraz dnia 7 października 2015 r., I SA.GI 481/15)
Biorąc pod uwagę powyższe, brak podstaw do uznania twierdzenia Skarżącego, że wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego dokonał w roku 2007. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jasno wynika, iż wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego Skarżący dokonał w dniu 05.08.2019 r., co powoduje, iż do dnia 04.08.2019 r., a więc również w okresie objętym tytułem wykonawczym nr [...] miał obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych.
Konsekwencją zaprzestania wnoszenia przez Skarżącego opłat abonamentowych było wystawienie przez Pocztę Polską S.A. w dniu [...] r. upomnienia nr [...], wzywającego do dobrowolnego uregulowania zaległych opłat abonamentowych za okres od 01/2014 r. do 08/2019 r. ww. upomnienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] r.
Mając na uwadze powyższe, prawidłowo wierzyciel uznał, iż zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia z art. 15 § 12 u.p.e.a. za niezasadny.
Dodać należy, że wcześniejsze postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. obejmujące należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od 01/2014 do 08/2018; zostało umorzone z uwagi na brak prawidłowego doręczenia Skarżącemu upomnienia z dnia [...] r.
3.6. Zdaniem Sądu Skarżący nie wykazał naruszenia art, 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności co do okoliczności wyrejestrowania przez Skarżącego w czerwcu 2007 r. odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. w L. - skutkiem czego było błędne ustalenie, że Skarżący nie wyrejestrował odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego.
W tych ramach przypomnieć należy, że art. 7 k.p.a., stanowi, iż w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, natomiast zgodnie z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany przede wszystkim w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§1). W ocenie Sądu wierzyciel w zgodzie z tymi zasadami zebrał cały materiał dowodowy, który również w zgodzie z art. 80 k.p.a., stanowiącym, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, ocenił materiał dowodowy i zajął prawidłowe stanowisko w sprawie, które zawarł zarówno w postanowieniu organu I instancji z dnia [...]r, znak: [...], a następnie w postanowieniu organu II instancji z dnia [...] r. znak: [...].
Trafnie zatem zaskarżonym postanowieniem Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. uznające za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...], braku uprzedniego doręczenia upomnienia, przedawnienia zobowiązania i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., dotyczących prawidłowego uzasadnienia, gdyż zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne z przytoczeniem przepisów prawa i ich wyjaśnieniem. Tym samym umożliwiło ono pełnomocnikowi wniesienie skargi i sformułowanie zarzutów, a Sądowi dokonanie kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3.7. Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii braku dochodzenia przez Pocztę Polską S.A. od 2007 roku zapłaty należności opłaty abonamentowej, przypomnieć należy, że Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/2008 wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust, 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (wyrok NSA z 10 października 2015 r. sygn. akt II GSK 1818/14).
Mając na uwadze powyższe, na wierzycielu nie ciąży obowiązek przypominania zobowiązanemu o braku bieżących wpływów z opłat abonamentowych, jak również brak reakcji wierzyciela przez długi okres czasu na zaległości w uiszczaniu opłaty abonamentowej - nie można uznać za usprawiedliwione przeświadczenie Skarżącego o wyrejestrowaniu odbiorników.
Należy jednak zaznaczyć, że Poczta Polska S.A. podejmowała działania informacyjne w formie pisemnej, wysyłając do abonentów zawiadomienia o zaległości, zmierzające do dobrowolnego wykonania przez nich obowiązku. W bazie danych o abonentach zostały odnotowane następujące daty wystawionych zawiadomień przekazanych do Skarżącego: 1) w dniu [...] r. za okres od listopada 2007 r. do lutego 2008 r., 2) w dniu [...] r. za okres od listopada 2007 r. do września 2008 r., 3) w dniu [...] r. za okres od listopada 2007 r. do kwietnia 2009 r., 4) w dniu [...] r. za okres od listopada 2007 r. do lutego 2010 r., 5) w dniu [...] r. za okres od listopada 2007 r. do października 2010 r., 6) w dniu [...] r. za okres od listopada 2007 r. do marca 2011 r.
Powyższe zawiadomienia zostały przesłane na adres: [...] [...], [...] L.. Na potrzeby prowadzonej egzekucji Poczta Polska S.A. zgodnie z art. 7 ust. la ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych operator wyznaczony jako uprawniony do korzystania z danych rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1397), dokonała weryfikacji danych adresowych Skarżącego tj. zmiany adresu na [...] [...], [...] L. (dowód: wydruk danych systemowych Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie zawiadomień o zaległościach w opłatach abonamentowych w latach: 2008, 2009, 2010 i 2011).
W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel przede wszystkim wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r., wysłane zostało do abonentów zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dotychczasowe dowody rejestracji w postaci imiennych książeczek. Poczta Polska S.A. nie jest przy tym zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia zawiadomienia, gdyż ustawodawca nakazał operatorowi "przesłanie" zawiadomienia.
Dyrektor podkreślił przy tym, że jak wynika z akt postępowania, zobowiązany został zawiadomiony o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego – zawiadomienie przesłano na adres jego zameldowania w dniu [...] r. W sytuacji zaś rzekomego nieotrzymania zawiadomienia, użytkownik zdaniem Dyrektora powinien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego, gdyż nieotrzymanie zawiadomienia nie upoważnia użytkownika do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych w sytuacji, gdy użytkownik ten nie dokonał wyrejestrowania odbiorników. W wyniku wyrejestrowania odbiorników zarówno zobowiązany, jak i organ, byliby w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dokonanie stosownego zgłoszenia, co jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem potwierdzającym fakt wyrejestrowania odbiornika przed datą 5 sierpnia 2019 r., dokumentu takiego nie przedstawił też sam zobowiązany. Zatem do dnia 4 sierpnia 2019 r. skarżący był zobowiązany do wnoszenia opłat abonamentowych.
3.8. Zdaniem Sądu nie doszło również do przedawnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Rację ma bowiem Dyrektor wskazując, że do zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od 16 czerwca 2005 roku (dnia wejścia w życie ustawy abonamentowej) odnośnie terminu przedawnienia zaległości, zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej. Opłata abonamentowa jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., co oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 o.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Takie stanowisko potwierdza również orzecznictwo tut. Sądu – min. wyrok z dnia 30 lipca 2012 r. I SA/GI 210/12. Skład orzekający podziela wyrażony w wyroku tym pogląd, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.
Z akt sprawy wynika, że [...] r. natomiast, że wierzyciel wystawił i przekazał do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy nr [...], celem przymusowego wyegzekwowania od Skarżącego zaległych należności za okres od 01/2015 r. do 08/2019 r. (należności za rok 2014 objęte upomnieniem nr [...] z dnia [...] r. uległy na dzień 01.04.2020 r. przedawnieniu).
W związku z zastosowaniem skutecznego środka egzekucyjnego w dniu [...] r. roszczenie dotyczące zobowiązania za okres od stycznia 2015 r. do sierpnia 2019 r., objęte tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., nie uległo przedawnieniu, gdyż do roszczeń z tytułu abonamentu radiowo – telewizyjnego stosuje się 5-letni termin przedawnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r. I SA/Gl 210/12).
Mając na uwadze powyższe strona skarżąca nie wykazała naruszenia art. 34 § 4 pkt 3) lit. a) u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 w związku z art 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, dalej: O.p.) w związku z art 7 ust. 1 i ust. 3 u.o.a., poprzez nieuwzględnienie zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku i prowadzenie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego zamiast jego umorzenia, w sytuacji wystąpienia przedawnienia należności publicznoprawnej (opłat abonamentowych).
3.9. Sąd nie podzielił również braku uprzedniego doręczenia upomnienia określonego w art. 15 § 1 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1483), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Wierzyciel, z uwagi na nieuregulowanie istniejących zaległości w dniu [...] r. skierował do zobowiązanego upomnienie wzywające do wykonania obowiązku zapłaty zaległych opłat abonamentowych. Upomnienie to zostało wystawione na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. i odpowiadało wskazanym w ustawie wymaganiom, nadto zostało doręczone w dniu [...] r. Niezasadny jest w związku z tym zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Zatem zasadnie Wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Skarżący zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
4.9. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło