I SA/Gl 1348/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-06-11
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela, Bożena Suleja – Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, gdy przepis (art. 23 § 6 u.p.e.a.) przewiduje możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, ponieważ przepis art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. Złożenie wniosku przez zobowiązanego nie może zainicjować postępowania administracyjnego, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że przepis ten pozwala na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak pouczenia oraz możliwość uzupełniania wadliwego tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 61a § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej k.p.a.) w związku z art. 17 i art. 18 oraz art. 23 § 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. - dalej u.p.e.a.) - po rozpoznaniu zażalenia A.W. (dalej zobowiązany lub skarżący) na własne postanowienie z dnia [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. nr [...] z dnia [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca 2016 r. do września 2016 r. - zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił na wstępie, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...], obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca 2016 r. do września 2016 r. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2018 r. zobowiązany zwrócił się do organu nadzoru o wstrzymanie urzędu prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. na czas potrzebny do wyjaśnienia sprawy, tj. przeprowadzenia kontroli w trybie nadzoru nad organem egzekucyjnym dotyczącej przestrzegania przepisów prawa.
Organ nadzoru ww. postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wyjaśniając, że postępowanie w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego według dosłownego brzmienia art. 23 § 6 u.p.e.a. nie może być inicjowane wnioskiem zobowiązanego. Złożenie zatem takiego wniosku musi skutkować odmową wszczęcia postępowania w sprawie, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. - mającego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z odesłania art. 18 u.p.e.a.
Na to postanowienie strona wniosła zażalenie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 9 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez ich niezasadne niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie art. 123, art. 124 i art. 61a k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Zobowiązany zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie. Jak podniósł, brak jest podstaw do uzupełniania tytułu wykonawczego, które to miało miejsce w tej sprawie. Przywołał art. 27 ustawy egzekucyjnej stanowiący, iż brak jednego z elementów formalnych wymienionych w tym przepisie zawsze powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Dodatkowo zauważył, że w wezwaniu do sprecyzowania żądania, organ nadzoru powinien udzielić pouczenia, iż w tym trybie zobowiązanemu nie przysługuje prawo wniesienia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, gdyż organ działa w tym zakresie jedynie z urzędu.
Po przeanalizowaniu całokształtu sprawy organ nadzoru wskazał, że zagadnienie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego unormowane zostało w art. 23 § 6 u.p.e.a., zgodnie z którym organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Dosłowne brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż postępowanie w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego może być prowadzone wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek zainteresowanego. Złożony zatem przez zobowiązanego wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie mógł zainicjować postępowania administracyjnego. W konsekwencji nie podlegał on merytorycznemu rozpoznaniu.
Zasadnie więc organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Taką przyczyną w niniejszej sprawie jest niemożność prowadzenia postępowania z powodu złożenia przez wnioskodawcę nieuprawnionego wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułu wykonawczego z [...]. Ustawodawca w odniesieniu do wstrzymania postępowania egzekucyjnego przypisał organowi nadzoru działanie wyłącznie z urzędu, czyli zastosowanie art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej zależne jest od uznania ww. organu i może być stosowane w ramach tego nadzoru tj. kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego. Uzależnione jest od istnienia szczególnych okoliczności (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt . I SA/Rz 907/16).
Skoro zatem na gruncie obowiązujących przepisów zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, nie narusza prawa - to brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zarzuciła organowi II Instancji na naruszenie:
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. nieuwzględnienie, że zaskarżone zażaleniem postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 9 k.p.a. w związku w związku z art. 18 u.p.e.a. - przez ich niezasadne niezastosowanie, a konsekwencji z naruszeniem art. 123, art. 124 i art. 61a k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie.
2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. - przez ich niezasadne zastosowanie mimo braku podstaw prawnych i faktycznych do takiego postąpienia.
Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Katowicach do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
Motywując skargę skarżący stwierdził, że jak wynika z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 15 czerwca 2018 r. (przesłanego w załączeniu) zwraca on "w celu uzupełnienia" tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony w dniu [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Jako jeden z powodów zwrotu akt egzekucyjnych podano tę okoliczność, że w tytule wykonawczym (część H, pozycja 1,2,3) brak jest daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, czytelnego podpisu osoby otrzymującej odpis tytułu wykonawczego oraz podpisu osoby doręczającej odpis tytułu wykonawczego.
W ocenie skarżącego takie postępowanie jest niezasadne, tj. brak jest podstaw do "uzupełniania" tytułu wykonawczego. Stosownie bowiem do ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa sądowego brak chociażby jednego z elementów formalnych określonych w art. 27 cyt. ustawy zawsze powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1477/97; z dnia 18 kwietnia 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1862/98 oraz z dnia 7 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1187/99). Według skarżącego tezę powyższą należy uznać za ugruntowaną także i w orzecznictwie sądowym. Tytułem przykładu skarżący powołał się na pogląd wyrażony w tezie wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 1999 r. (sygn. akt III SA 7105/98, LEX nr 46237) : "Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Z istoty swojej skierowane są przeciw prowadzeniu egzekucji. Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to zgodnie z art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania, umorzeniu postępowania albo o zastosowaniu innego mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego bez względu na to czy zostaną one stwierdzone z urzędu czy też wyjdą na jaw w wyniku stosownego wniosku zobowiązanego, względnie zgłoszonych przezeń zarzutów" (analogicznie NSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 23 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Wr 1019/97, LEX nr 35520).
Adresatem wniosku w niniejszej sprawie uczyniono Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, albowiem nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji (art. 23 § 1 ustawy), a który to organ jest jednocześnie organem sprawującym kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne (art. 23 § 4 pkt 2 ustawy).
Zdaniem skarżącego, organ zastawił na niego swego rodzaju "pułapkę procesową", tj. zażądał w terminie 7 dni wyjaśnień w jakim trybie domaga się on wstrzymania egzekucji i zakreślił taki oto rygor, że jeżeli w terminie 7 dni nie zostanie udzielona odpowiedź, to organ uzna, że wniosek został złożony w trybie przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a. Nie udzielił jednak pouczenia, że w tym trybie zobowiązanemu (dłużnikowi) prawo wniosku nie przysługuje, bo organ działa w tym zakresie tylko z urzędu. Po czym "spokojnie poczekał 7 dni" i wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, bo wniosek zakwalifikował jako złożony w niedopuszczalnym trybie
Tymczasem w orzecznictwie nie ma wątpliwości (por. wyrok WSA w Krakowie wydany w dniu 24 września 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 55/09), że rozstrzygnięcie może nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu faktycznego żądania wnioskodawcy (po jego uprzednim odpowiednim, zgodnie z art. 9 k.p.a., pouczeniu o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania) i jego rzeczywistego zamiaru, które to ustalenie ma następnie stanowić punkt wyjścia dla dokonania pełnej analizy stanu faktycznego i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Jak wyjaśnił WSA w Krakowie w powołanym wyroku zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m. in. w art. 63, art. 65, art. 128 i 140 art. k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak zdaniem WSA przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiałe, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.). Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, nr 2-3, poz. 47).
Jak wskazał skarżący, wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a to w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. Udowodnione naruszenie tego obowiązku przez organ powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r., III ARN 40/92, POP 1993/4/68).
Nad powyższymi okolicznościami przeszedł po porządku dziennego organ II Instancji, co oznacza, że naruszył art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., poprzez ich niezasadne zastosowanie, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania. Ustawodawca stanowiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005 r. s. 426). To zaś oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych kryteriów, Sąd nie stwierdził aby postanowienia organu nadzoru - wydane w obu instancjach - naruszały prawo w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Podkreślenia wymaga, iż przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie nie jest całokształt sytuacji skarżącego związanej z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym lecz jedynie postanowienie organu nadzoru o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w trybie nadzoru - stanowiące rozstrzygnięcie wniosku zawartego w piśmie z dnia 5 lipca 2018 r.
Zgodnie z treścią art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei art. 61a § 1 k.p.a. wskazuje, że gdy żądanie o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. "Inne uzasadnione przyczyny" wspomniane w art. 61a k.p.a. nie zostały skonkretyzowane przez ustawodawcę, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż są to sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 999/14, wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w CBOSA). Stąd też wszelkie inne kwestie, w tym dotyczące zasadności zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi w celu jego uzupełnienia, nie mogą być rozważane przez Sąd w niniejszej sprawie. Sąd, badając legalność podjętego przez organ rozstrzygnięcia, ocenia jedynie czy zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie.
Skarżący w wskazanym piśmie sformułował wniosek: po pierwsze o przeprowadzenie kontroli w organie egzekucyjnym (Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K.) w zakresie postępowania egzekucyjnego zainicjowanego tytułem wykonawczym nr [...], a po drugie o wstrzymanie z urzędu - na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. - prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym, zasadnie organ podjął rozstrzygnięcie opierając się na treści art. 23 § 6 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 472/10, z istoty przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a. wynika, że wstrzymanie egzekucji (czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego) następuje jedynie z urzędu i zależy od uznania organu nadzoru. Nadzór nad egzekucją administracyjną to kontrola oraz możliwość ingerowania w działalność jednostki nadzorowanej. Możliwość wstrzymania przez organ wykonujący nadzór czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego uzależnione jest od istnienia szczególnych okoliczności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie daje żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. W wyroku z dnia 18 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II FSK 1274/17 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo (wyroki NSA: z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt III SA 778/98 oraz z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1925/07) jednoznacznie stwierdził, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych na wniosek dłużnika. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru mógłby co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności. Skoro więc wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego następuje z inicjatywy organu sprawującego nadzór, to bez znaczenia pozostaje ewentualny wniosek strony w tym przedmiocie. W ocenie NSA, w sytuacji gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, to należy zastosować przepis art. 61a k.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (tak też np. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 907/16, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3059/16)
Za bezpodstawne należy zatem uznać działania strony skarżącej, która złożyła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i oczekiwała merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Podkreślić trzeba, że dłużnikowi przeciwko, któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, który kwestionuje działania organu egzekucyjnego przysługują środki określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji takie jak zarzuty, skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania. Natomiast z całą pewnością nie służy temu tryb przewidziany w art. 23 § 6 u.p.e.a. Nie można też uznać, że podanie skarżącego w tym zakresie rodziło po stronie organu nadzoru obowiązek zainicjowania stosownego postępowania z urzędu.
W konsekwencji zasadnie - zdaniem Sądu - organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Sąd podziela pogląd zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że za przyczynę - uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania - uznać należy sytuację wniesienia przez stronę żądania zainicjowania postępowania, w przypadku gdy przepis prawa przewiduje wszczęcie takiego postępowania jedynie z urzędu, tak jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie.
Za nieuprawnione Sąd uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 9 oraz art. 123 i art. 124 k.p.a. poprzez brak pouczenia strony, że nie przysługuje jej prawo złożenia wniosku w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. - w przypadku, gdy organ miał wątpliwości co do treści żądania. W tej kwestii zauważyć trzeba, że skarżący w piśmie z dnia 5 lipca 2018 r. w sposób wyraźny stwierdził, że domaga się wstrzymania z urzędu prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, wskazując przy tym podstawę prawną tego żądania. Mając to na uwadze, organ nadzoru pismem z dnia 27 lipca 2018 r. (k. 320 akt adm.) wezwał stronę do sprecyzowania treści wniosku, wyjaśniając jednocześnie, że na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. organ może wstrzymać z urzędu czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne i instytucja ta, jak dowodzi dosłowne brzmienie tego przepisu "nie może być stosowana na wniosek zobowiązanego". Organ zakreślił również 7 dniowy termin do udzielenia odpowiedzi na ww. wezwanie i stosowny rygor. Odpis pisma skarżący otrzymał w dniu 14 sierpnia 2018 r. i nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi. W świetle powyższego jego argumentację w tym zakresie należy uznać za niezrozumiałą.
Z tych też względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło