I SA/Gl 1354/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , , po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. P. (dalej: skarżąca), reprezentowanej przez pełnomocnika - syna P. P. na wskazane w sentencji postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K.. W piśmie z dnia 17 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Następnie postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r. Sąd również odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Na ostatnio wskazane postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie. Uwzględnione zostało ono przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GZ 353/16 uchylił postanowienie z dnia 16 listopada 2015 r. i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W piśmie z dnia 14 lipca 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. poinformowała tut. Sąd, że pełnomocnikiem skarżącej z urzędu wyznaczony został radca prawny M. R.. W piśmie z dnia 18 sierpnia 2016 r. (data nadania 19 sierpnia 2016 r.) pełnomocnik skarżącej z urzędu wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 31 marca 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podniósł, że zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy otrzymał w dniu 25 lipca 2016 r. Zaznaczył również, że w dniu 27 lipca 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy znajdującymi się w Sądzie, natomiast dotychczasowy pełnomocnik skarżącej – P. P. skontaktował się z nim dopiero w dniu 18 sierpnia 2016 r. celem omówienia sprawy. Pełnomocnik wyznaczony z urzędu zaakcentował przy tym, iż w sprawie występowały trudności w skontaktowaniu się ze skarżącą, zamieszkałą w USA. Końcowo pełnomocnik zaznaczył, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała z dniem, w którym miał on realną możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż 30 dni liczone od dnia powiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie został uchybiony. Z uwagi na doręczenie ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 25 maja 2015 r. upłynął on z dniem 24 czerwca 2015 r. Termin przewidziany na wniesienie skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, nie może być zatem skrócony ani przedłużony. Dopuszczalne jest jednak jego przywrócenie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Należy w tym miejscu odnotować, że zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby jednak do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09; z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980; z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743). W podobnym duchu wypowiedział się nadto Europejski Trybunał Praw Człowieka (por. uzasadnienie wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie Subicka v. Polska nr 29342/06, LEX nr 603448). W rozpatrywanej sprawie radca prawny wyznaczony w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 25 lipca 2016 r. i ten dzień należy traktować jako moment "ustanowienia w ramach prawa pomocy", o którym mowa w art. 244 § 2 P.p.s.a. Pełnomocnik ten w dniu 19 sierpnia 2016 r. (data nadania) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zatem miało to miejsce przed upływem trzydziestu dni, licząc od zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Należy zatem uznać, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został w terminie, zaś uchybienie terminu jest usprawiedliwione. Pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił bowiem, że niemożność terminowego złożenia skargi kasacyjnej zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Dowiedział się on o wyznaczeniu jego osoby do reprezentowania skarżącej już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie miał zatem realnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w terminie i co oczywiste nie ponosi winy w uchybieniu temu terminowi. Czyni to wniosek o przywrócenie terminu uzasadnionym. Końcowo zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a. przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W rozpatrywanej sprawie od uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął ponad rok. Sąd uznał przy tym, iż wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. w niniejszej sprawie zachodzi. Skarżąca nie miała bowiem obiektywnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej wcześniej, aniżeli uczynił to jej pełnomocnik ustanowiony z urzędu. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.