I SA/Gl 1719/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-05-28
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Paweł Kornacki, Bożena Miliczek-Ciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych pełnomocnikowi pocztowemu, ustanowionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych pełnomocnikowi pocztowemu, ustanowionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego, jest skuteczne i przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z przepisami Prawa pocztowego i Ordynacji podatkowej. Skuteczność takiego doręczenia wynika z faktu, że podatnik sam zrezygnował z osobistego odbioru korespondencji, powierzając jej odbiór innej osobie na podstawie pełnomocnictwa pocztowego.Stan faktyczny
Skarżący M. C. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego za 2006 r. uległo przedawnieniu. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że zastosowano środek egzekucyjny (zajęcie praw majątkowych w A S.A.) skutecznie przerywający bieg terminu przedawnienia. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia zawiadomienia o zajęciu, wskazując na wadliwość doręczenia pełnomocnikowi pocztowemu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), del. Sędzia SO Paweł Kornacki, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej także k.p.a.) oraz na podstawie art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz § 4 pkt 1, a także art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, dalej także: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...], mocą którego odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku M. C., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2006 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia opisano na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania.
W tym zakresie wskazano, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wystawił w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...], na zobowiązanego M. C., zam. w B., ul. [...] , obejmujący podatek dochodowy z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2006 r. w kwocie należności głównej [...] zł. W dniu 15 grudnia 2010 r. organ egzekucyjny tj. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., nadał klauzulę o skierowaniu tego tytułu wykonawczego do egzekucji.
Wszczynając postępowanie egzekucyjne, do wspomnianego tytułu wykonawczego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] dokonał zajęcia praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności tj. w A S.A. w W.. Zawiadomienie to wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 5 stycznia 2011 r. W imieniu zobowiązanego odbiór ww. dokumentów potwierdził pełnomocnik, zaś dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zajęcia w dniu [...] (potwierdzenia odbioru w aktach).
W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności tj. A S.A pismem z dnia 24 grudnia 2010 r. poinformował, iż M. C. posiada rachunek pieniężny, którego saldo na dzień sporządzenia pisma wynosi zero złotych.
Następnie organ egzekucyjny działając w oparciu o przepis art. 31 § 1 u.p.e.a. przesłał m. in. odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] o nr jw. ze zleceniem rekwizycyjnym Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B., celem dokonania czynności egzekucyjnych w miejscu pobytu zobowiązanego.
Następnie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w B S.A. [...]. Bank potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 21 lipca 2011 r., zaś zobowiązany korespondencji nie odebrał - umieszczono adnotację, "adresat wyprowadził się".
W odpowiedzi na zajęcie B S.A. [...], pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. poinformował organ egzekucyjny, iż nastąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną. Do łącznego prowadzenia egzekucji został wyznaczony postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...],sygn. akt [...] - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. A. M.. Dodatkowo pismem z dnia 30 sierpnia 2011 r. (bez numeru) Bank poinformował, organ egzekucyjny, iż środki zgromadzone na rachunku zobowiązanego są wolne od zajęcia.
Następnie przy piśmie z dnia 30 września 2011r. Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. przesłał m. in. oryginał tytułu wykonawczego z dnia [...] . Komornikowi Sądowemu A. M. celem prowadzenia łącznej egzekucji.
Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. pełnomocnik strony, doradca podatkowy A. K., złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] o nr [...], gdyż zdaniem strony, nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik zobowiązanego wskazał, iż nie zastosowano środków egzekucyjnych, skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia 23 lipca 2013 r. nr [...] poinformował, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. C. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], wskazując jednocześnie, iż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego należy skierować do Komornika Sądowego A. M., który aktualnie jest organem prowadzącym postępowanie egzekucyjne.
Pełnomocnik strony nie zgodził się z tym stanowiskiem organu egzekucyjnego i pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. podtrzymał swój wniosek z dnia 21 czerwca 2013 r., powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 lipca 2008 r.,
sygn. akt I SA/GI 260/08.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. za pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. nr [...], zwrócił m. in. tytuł wykonawczy z dnia [...], wraz z aktami sprawy - przesłane uprzednio za zleceniem rekwizycyjnym z dnia 23 maja 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. jako organ egzekucyjny, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2) oraz § 3 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że egzekwowana należność nie uległa przedawnieniu z uwagi na fakt, iż zastosowano środek egzekucyjny skutecznie przerywający bieg terminu przedawnienia. Organ I instancji stwierdził również, że w sprawie nie zaistniała żadna inna przesłanka warunkująca umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik zobowiązanego podniósł zarzut naruszenia:
- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, iż zobowiązanie w podatku dochodowym z papierów wartościowych i instrumentów finansowych w kwocie głównej [...] zł. za 2006 r. nie uległo przedawnieniu.
- art.77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez
niezebranie dowodów wskazujących na posiadanie przez skarżącego rachunków pieniężnych w A S.A. w dniu dokonania zajęcia oraz wadliwość uzasadnienia faktycznego dotyczącego tego zagadnienia. Pełnomocnik zobowiązanego zaznaczył, że nie chodzi o brak środków czy papierów wartościowych na danym rachunku, ale w ogóle o brak prowadzenia w chwili zajęcia przez daną instytucję jakiegokolwiek rachunku zobowiązanego.
- art 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie adresu organu, który wydał skarżone postanowienie. Zdaniem skarżącego prawidłowe oznaczenie organu administracji publicznej powinno zawierać nazwę oraz adres organu, co potwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 27 lipca 1999 r., sygn. akt. I SA 1509/98.
Nadto autor zażalenia podniósł, że organ egzekucyjny nie wskazał trybu i sposobu doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych z dnia 17 grudnia 2010 r., co ma (szczególnie w świetle uchwały NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. I FPS 6/12) istotne znaczenie dla kwestii przerwania biegu terminu przedawnienia.
Rozważania własne organ nadzoru rozpoczął od wskazania, że zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jednocześnie § 3 powołanego wyżej przepisu stanowi, że w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Pozostałe przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w zacytowanym przez organ art. 59 § 1 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ nadzoru podał, że stosownie do przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Termin płatności podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych upływa z dniem 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym (art. 45 ust. 4 ustawy podatkowej), a więc w przedmiotowej sprawie termin płatności podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2006 r. upłynął z dniem 30 kwietnia 2007 r., zaś okres przedawnienia zobowiązania za 2006 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2012 r.
Dalej organ nadzoru wskazał na wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FSK 1456/11, w którym stwierdzono, iż momentem przerwania biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego, a nie zawiadomienie podatnika o zastosowaniu tego środka.
Z kolei art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Stąd przerwanie biegu terminu przedawnienia należy wiązać z zastosowaniem środka egzekucyjnego.
Dalej organ nadzoru (za wspomnianym wyżej wyrokiem) stwierdził, że zajęcie praw z instrumentów finansowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego zobowiązanego ze względu na treść art. 93 § 3 u.p.e.a. jest dokonane z chwilą doręczenia prowadzącemu rachunki zawiadomienia o zajęciu tych praw, o którym mowa w § 1 tego przepisu i obejmuje również prawa i wierzytelności, które nie zostały zapisane lub nie znajdowały się na rachunkach zobowiązanego w chwili zajęcia. Z kolei art. 93 § 5 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1 tego przepisu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego praw z instrumentów finansowych i wierzytelności z rachunku pieniężnego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do prowadzącego rachunki o zajęciu praw z instrumentów finansowych i wierzytelności z rachunku pieniężnego, jak również zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętymi prawami rozporządzać. Sformułowanie "o którym podatnik został zawiadomiony" zawarte w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej uwzględnia więc jedynie postanowienia zawarte w art. 93 § 5 pkt 1 u.p.e.a.
Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ nadzoru stwierdził, że wobec zobowiązanego zastosowano skuteczny środek egzekucyjny, skutkujący przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Jak bowiem wskazano w opisie stanu faktycznego, organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunku pieniężnego M. C. w A S.A. w W. zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2010 r., które zostało doręczone do A S.A w W. w dniu 23 grudnia 2010 r., natomiast pełnomocnikowi zobowiązanego (waz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...]) w dniu 5 stycznia 2011 r. Doszło zatem do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia przed dniem 31 grudnia 2012 r., co oznacza, że biegnie on na nowo od dnia następnego, po dniu w którym zastosowano środek egzekucyjny. Tym samym wypełniona została przesłanka z art. 70 § 4 ustawy Ordynacji podatkowej, poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i zawiadomienie o tym zobowiązanego przed dniem upływu terminu przedawnienia tych zaległości. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zastosowany środek egzekucyjny skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 2063/09, w którym Sąd orzekł, iż z zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środka egzekucyjnego stanowi między innymi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nie wynika natomiast, że dla przerwania biegu terminu przedawnienia konieczne jest wyegzekwowanie dochodzonej kwoty (podobnie wypowiedział się WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/GI 466/12).
Dalej organ nadzoru przytoczył art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny nie naruszył tych przepisów. W zaskarżonym postanowieniu wskazano bowiem, że w dniu 23 grudnia 2010 r. doręczono do A S.A. w W. zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności, zaś w aktach sprawy znajduje się pismo dłużnika zajętej wierzytelności potwierdzające fakt posiadania rachunku.
Uznając zarzut naruszenia art. 124 § 1 k.p.a. za bezpodstawny organ nadzoru stwierdził w szczególności, że w osnowie postanowienia, jak i w treści uzasadnienia wskazano organ wydający skarżone postanowienie tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., a postanowienie zostało podpisane i sygnowane pieczęcią z up. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.. Zauważył także, iż na terenie kraju występuje tylko jeden organ o tej nazwie.
W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 i art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 40 § 1 k.p.a. poprzez odmowę zastosowania ww. przepisu prawa w okolicznościach wskazujących na konieczność jego zastosowania.
Wobec tak sformułowanego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na przedawnienie, gdyż – wbrew twierdzeniom organów - nie doszło do przerwania biegu przedawnienia w oparciu o art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.
Powołał się na uchwałę składu siedmiu Sędziów NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, zgodnie z którą zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia".
Dalej podał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego winno nastąpić do 31 grudnia 2012 r. i podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu organ wskazuje na doręczenie tego zawiadomienia w dniu 5 stycznia 2011 r. i stwierdza jednocześnie, iż zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczone zostało pełnomocnikowi podatnika.
Kontynuując autor skargi przywołał treść art. 40 § 1 i § 2 k.p.a. i stwierdził, że doręczenie skarżącemu zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego było wadliwe i nie może wywoływać skutków prawnych. W ugruntowanym orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że pełnomocnik musi być każdorazowo ustanowiony w konkretnej sprawie, a więc może zgłosić udział w danym postępowaniu dopiero po jego wszczęciu. W związku z tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania (także egzekucyjnego, które wszczyna się poprzez doręczenie tytułu wykonawczego – por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 491/11) musi być doręczone bezpośrednio stronie.
Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnik nie został ustanowiony przed dniem 5 stycznia 2011 r., jak również przed dniem 31 grudnia 2012 r. Doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego rzekomemu pełnomocnikowi skarżącego jako wadliwe nie mogło więc wywołać jakiegokolwiek skutku prawnego, a zatem przesłanka określona w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej skutkująca przerwaniem biegu przedawnienia nie została spełniona. Do dnia 31 grudnia 2012 r. nie doszło bowiem do doręczenia skarżącemu jakiegokolwiek zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym.
Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego stwierdził, że egzekwowany obowiązek uległ przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r., a organ egzekucyjny miał obowiązek umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Nawiązując do argumentacji skargi podniósł w szczególności, że w zaskarżonym postanowieniu nie stwierdził, jakoby w przedmiotowym postępowaniu ustanowiono pełnomocnika, jak też, że pełnomocnikiem tym był doradca podatkowy A. K.. Podkreślił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki wynika, że skierowano ją do adresata: M. C. zam. [...] B., ul. [...], a zatem mógł ją podjąć albo adresat albo osoba upoważniona przez niego do odbioru korespondencji. Organ wskazał nadto, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przedmiotowa przesyłka została nadana przez organ egzekucyjny na poczcie B. w dniu 20 grudnia 2010 r., następnie awizowana w dniu 27 grudnia 2010 r. z powodu niemożności doręczenia jej adresatowi, a następnie w dniu 5 stycznia 2011 r. odebrana na poczcie przez pełnomocnika adresata w jego imieniu. Przytoczył także art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo pocztowe, zgodnie z którym, przesyłka może być także doręczona ze skutkiem doręczenia przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata ustanowionemu na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. W tym stanie rzeczy organ nadzoru stwierdził, że omawiana przesyłka została prawidłowo adresowana, skierowana i doręczona zobowiązanemu M. C., co wypełniło przesłankę określoną w art. 26 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż postanowienie to nie narusza prawa.
Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2006 r.
Wnioskując w piśmie z dnia 21 czerwca 2013 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący (zastępowany przez pełnomocnika) powołał się na art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Wskazał, że egzekwowany obowiązek wygasł z dniem 31 grudnia 2012 r. na skutek przedawnienia, gdyż nie zaszło żadne zdarzenie (w tym zawiadomienie podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym), skutkujące przerwaniem ani zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania.
Bezsporne jest, że w dniu [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]obejmujący podatek dochodowy z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2006 r. wynikający z decyzji z [...]r.
Nie budzi też wątpliwości, że w świetle art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) termin płatności podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych upływał z dniem 30 kwietnia 2007 r., zaś okres przedawnienia tego zobowiązania z dniem 31 grudnia 2012 r.
Zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. dokonał zajęcia praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności tj. w A S.A. w W.. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia 24 grudnia 2010 r. (k. 4 a) A S.A. w W. odpowiadając na zajęcie oświadczył, że M. C. posiada w tymże A rachunek bankowy, na którym na dzień 24 grudnia 2010 r. nie było żadnych środków pieniężnych. Odpowiedź tą przesłano do wiadomości M. C., a w zażaleniu, w którym poddano w wątpliwość prowadzenie przez ten podmiot rachunku M. C.nie wskazywano ani na niedoręczenie tego pisma, ani też na kwestionowanie jego treści wobec A S.A. Zajęcie praw z instrumentów finansowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego (wymienione w katalogu środków egzekucyjnych zawartym w art. 1 a pkt 12 lit. a u.p.e.a.) jest, zgodnie z art. 93 § 3 u.p.e.a. dokonane z chwilą doręczenia prowadzącemu rachunki zawiadomienia o zajęciu tych praw i obejmuje również prawa i wierzytelności, które nie zostały zapisane lub nie znajdowały się na rachunkach zobowiązanego w chwili zajęcia.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa, w którym przyjmuje się, że "wystarczy zastosowanie środka egzekucyjnego bez względu na skuteczność tego środka i dalszy jego byt prawny, aby doszło do przerwania biegu przedawnienia" (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 1911/09, LEX nr 744484) za bezsporne uznać należy, że wobec skarżącego zastosowano jeden ze środków egzekucyjnych wymieniony w art. 1 a pkt 12 lit. a u.p.e.a. przed upływem terminu przedawnienia (w skardze strona nie podnosiła już wątpliwości co do prowadzenia rachunku skarżącego przez A S.A.).
Zasadniczy spór koncentruje się natomiast wokół tego, czy podatnik został zawiadomiony o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia. Jak bowiem stwierdzono w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, LEX nr 1315793 zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia.
Ze znajdującego się w aktach sprawy (k.3.) zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym te rachunki z dnia 17 grudnia 2012 r. nr [...] wynika, że przesłano je za pośrednictwem Poczty Polskiej wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] na adres M. C. – [...] B., ul, [...]. Przesyłka była awizowana w dniu 27 grudnia 2011 r. i została odebrana przez pełnomocnika (adnotacja "pełnomoc".) w dniu 5 stycznia 2011 r. W aktach sprawy znajduje się także pełnomocnictwo pocztowe udzielone w dniu 29 lutego 2008 r. i obowiązujące do odwołania, którym M. C. upoważnił K. K. zamieszkałego w B. przy ul. [...] do odbioru i kwitowania m.in. poleconych przesyłek listowych z sądów i organów administracji. Doręczenie przesyłki zawierającej zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego nastąpiło zatem zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529), który stanowi, że przesyłka pocztowa może być wydana ze skutkiem doręczenia pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Wbrew zarzutom skargi doręczenia nie dokonano do rąk pełnomocnika legitymującego się pełnomocnictwem procesowym udzielonym przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (np. w trakcie postępowania podatkowego), co w utrwalonym orzecznictwie sądowym uznawane jest za niedopuszczalne. Zauważyć warto, że to skarżący, korzystając z uprawnień wynikających ze wspomnianego art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo pocztowe, zrezygnował z osobistego odbierania kierowanej do niego korespondencji i powierzył odbieranie jej innej osobie. W tym stanie rzeczy nie może wywodzić korzystnych skutków prawnych z ewentualnego zaniedbania obowiązków pełnomocnika pocztowego w zakresie przekazywania przesyłek adresatowi.
Z powyższego wynika, że wraz z prawidłowym doręczeniem w dniu 5 stycznia 2011 r. pełnomocnikowi pocztowemu zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym te rachunki podatnik został powiadomiony o zastosowaniu jednego ze środków egzekucyjnych wymienionych w u.p.e.a. "Doręczenie zobowiązanemu jednego z protokołów wymienionych w art. 67 ust. 1 u.p.e.a. oznacza zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a zatem spełnienie przesłanki, od której art. 70 § 4 o.p. uzależnia przerwanie biegu przedawnienia. Natomiast fakt, że nie dokonano żadnej egzekucji z rachunku bankowego z uwagi na brak środków na koncie zobowiązanego nie może być utożsamiany z naruszeniem art. 70 § 4 o.p. poprzez brak wystąpienia okoliczności powodującej przerwanie biegu przedawnienia" (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 1012 r., sygn. akt II FSK 2337/10, LEX nr 1216598). Z dniem 5 stycznia 2011 r. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i rozpoczął on biec na nowo. Bezpodstawnie zatem strona domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Stwierdzając zatem legalność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło