I SA/Gl 333/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprawy budżetowej jednostek samorządu terytorialnego na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2012 r. A w B. (dalej w skrócie: A) wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 31 grudnia 2012 r. Wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, A podniosła, że w 2011 r. Urząd Miasta B. zajął należące do niej rachunki bankowe. Strata w 2011 r. wyniosła [...] zł. Skarżąca odnotowała dalej, że w dniu 9 listopada 2011 r. Prezydent Miasta B. wydał decyzję, mocą której zobowiązano A do zwrotu dotacji w kwocie [...] zł. Co znamienne, kwotę tę skarżąca zwróciła uprzednio w 2008 r. A zaakcentowała dalej, że posiada majątek, który nie wystarcza na zaspokojenie ww. zobowiązania. W ocenie skarżącej, likwidacja pozarządowej organizacji samorządu terytorialnego pozbawia środowisko możliwości reprezentacji i należytego funkcjonowania. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) A stanowi kwotę [...] zł. Wartość środków trwałych wyniosła [...] zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, których łączne saldo stanowi kwotę [...] zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie [...] zł. Przy opisanym wyżej wniosku A nadesłała m.in.: wariant porównawczy rachunku zysków i strat za lata 2010 -2011; bilans z tego okresu; rachunek zysków i strat z wynikiem wstępnym na dzień 31 grudnia 2012 r.; zawiadomienie z dnia 25 października 2011 r. o zajęciu prawa majątkowego z rachunku bankowego na łączną kwotę [...] zł; kopie wspomnianej wyżej decyzji z dnia 9 listopada 2011 r. Na wezwanie referendarza sądowego A nadesłała plik dokumentów, w tym: raporty kasowe za okres od października 2012 r. do stycznia 2013 r. ([...] zł – stan kasy na dzień 30 listopada 2012 r.); wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych (stan na dzień 30 listopada 2012 r. nie uwzględniając kwoty znajdującej się na rachunku Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych wyniósł [...] zł); zestawienie sald i obrotów za miesiące październik i listopad 2012 r.; dokumentację księgową kont kosztowych i przychodowych za grudzień 2012 r.; wstępny rachunek zysków i strat sporządzony na podstawie zaksięgowanych zdarzeń gospodarczych na dzień 7 lutego 2013 r. (strata netto w kwocie [...] zł). A nadesłała nadto dokumentację obrazującą przebieg zajęcia rachunków bankowych i przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego (z dokumentów tych wynika, że egzekucję zakończono w listopadzie 2011 r.). Postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że przedłożony przez stronę materiał dowodowy oraz podane przez niego okoliczności faktyczne nie były wystarczające do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca zarzuciła, referendarzowi sądowemu błędną ocenę okoliczności uzasadniających wniosek o przyznanie prawa pomocy. W szczególności fakt, iż dokonał on zsumowania kwot znajdujących się na trzech rachunkach bankowych uwzględniając kwotę znajdującą się na rachunku zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, którego zakład pracy jest tylko administratorem nie ma jednak prawa dowolnie dysponować środkami na nim zgromadzonymi. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. Zarzucił nadto, iż referendarz sądowy nie uwzględnił straty wykazanej przez skarżącą we wstępnym rachunku zysku i strat na dzień 31 grudnia 2012 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z kolei po myśli art. 245 § 4 P.p.s.a., częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Należy wytknąć A , iż deklarując w druku PPPr majątek i dochody, podała je w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. W druku tym zeznała, że posiada dwa rachunki bankowe, na których – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – łącznie zdeponowano kwotę [...] zł. Tymczasem z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że łączne saldo w omawianym okresie wyniosło [...] zł zł (zgodnie z wyciągiem z konta [...] na dzień 30 listopada saldo końcowe wynosiło [...] zł a nie jak zadeklarowała strona na druku PPPr [...] zł, zaś na koncie [...] saldo końcowe wynosiło [...] zł). Co więcej, na potrzebę rozpoznania wniosku nie zadeklarowano kwoty [...] zł, które to środki figurowały w kasie A w dniu 30 listopada 2012 r. Wysokość środków zgromadzonych na rachunkach bankowych A wielokrotnie przewyższa wartość należnych opłat sądowych. W tym stanie rzeczy krytycznie należy ocenić próbę przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na innych podatników. Nie bez znaczenie dla przyjętego rozstrzygnięcia wniosku pozostaje nadto fakt, iż w chwili obecnej, co wynika z wyciągów bankowych, w stosunku do skarżącej nie toczy się postępowanie egzekucyjne, a poprzednie, zakończyło się jeszcze w 2011 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Ponadto, przedsiębiorstwo prowadząc działalność gospodarczą powinno uwzględnić w jej ramach odpowiednie środki finansowe na pokrycie kosztów postępowań sądowych związanych z jego działalnością (por. post. NSA z dnia: 24 lutego 2012 r., II FZ 101/12; 24 listopada 2011 r., II FZ 511/11 – CBOSA; 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191). Nawiązując zaś do deklarowanej przez A straty należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FZ 260/08, postanowienie WSA z dnia 22 lipca 2008r., sygn. akt I SA/Kr 629/08, źródło:www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). Końcowo wypada podkreślić, że bez znaczenia dla rozpoznania wniosku pozostaje, deklarowana przez A , konieczność zapewnienia środków na spłatę zobowiązania na rzecz Prezydenta Miasta B. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę A , że przedmiotem obecnego wniosku są koszty sądowe związane z postępowaniem kasacyjnym od niekorzystnego dla skarżącej wyroku sądu I instancji. Co znamienne, zaskarżony obecnie wyrok rozstrzygał o zasadności decyzji organów administracyjnych o zwrocie dotacji do budżetu gminy. Zdaniem rozpoznającego wniosek w interesie A powinno leżeć w pierwszej kolejności zapewnienie środków na kontynuację kluczowego dla niej postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.