I SA/Gl 344/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2010 r. i 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] określającą A. C. wysokość dotacji podlegającej zwrotowi jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2010 r. w kwocie [...] zł oraz w 2011 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten skierował na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołał się również na art. 61 § 3 wspomnianej ustawy. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że nieuwzględnienie wniosku spowoduje poniesienie przez skarżącą znacznej szkody. Wyegzekwowanie bowiem kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji, jak również z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...]w łącznej wysokości [...] zł spowoduje konieczność natychmiastowego zamknięcia dwóch szkół prowadzonych przez skarżącą w R.. Dalej pełnomocnik skarżącej podkreślił, że organ prowadzący szkoły nie pobiera od słuchaczy jakichkolwiek opłat, zapewniając im bezpłatną naukę. Szkoły prowadzone są wyłącznie w oparciu o uzyskane z tytułu dotacji środki, przyznawane zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a także w oparciu o własne środki finansowe. Prowadzenie szkół niepublicznych wiąże się z ponoszeniem szeregu wydatków, które stanowią m.in. opłaty z tytułu czynszu najmu pomieszczeń, wynagrodzenia pracowników i kadry nauczycielskiej, opłaty telefoniczne, zakup materiałów dydaktycznych. Wskazane opłaty znacznie przekraczają kwotę uzyskanej z budżetu miasta R. miesięcznej dotacji i rodzą konieczność ponoszenia dużych nakładów finansowych ze strony skarżącej. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że egzekucja kwoty [...] zł spowoduje, że skarżąca nie będzie w stanie utrzymać prowadzonych w R. szkół, gdyż nie znajdzie środków na ich bieżące utrzymanie. Nadto zdaniem pełnomocnika skarżącej nie bez znaczenia pozostaje fakt, że cała przekazana w latach 2010-2011 wysokość dotacji, która stanowi znaczną część należności objętej decyzją, została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących szkół i wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, czego organ I instancji wówczas nie kwestionował. Zaznaczył, że zamknięcie szkół uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdyż konsekwencje finansowe wykonania decyzji na obecnym etapie postępowania skarżąca będzie ponosiła jeszcze przez wiele lat. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżącej zaakcentował, że na trudną sytuację finansową skarżącej wpływa również konieczność spłaty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powstałych z przyczyn niezawinionych przez skarżącą, które są regulowane w oparciu o układy ratalne. Dodatkowo zdaniem pełnomocnika skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby także trudne do odwrócenia skutki, tj. utratę możliwości ukończenia kształcenia przez słuchaczy szkół prowadzonych przez skarżącą, co mając na względzie słuszny interes społeczny należy wziąć pod uwagę. Wskazując następnie na orzecznictwo sądowe pełnomocnik skarżącej podniósł, że przepisy dotyczące wstrzymania wykonania nie łączą niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z osobą skarżącego. Nie nakładają również na skarżącego bezwzględnego obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek. Podkreślił przy tym, że nie można także utożsamiać uprawdopodobnienia z udowodnieniem, a pomimo tego skarżąca uprawdopodobniła i udowodniła fakt zajścia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Końcowo pełnomocnik skarżącej wskazał na postanowienie tutejszego Sądu wydane w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1073/16, którym wstrzymano wykonanie zaskarżonej w niej decyzji, zaznaczając przy tym, że od czasu złożenia wniosku w tej sprawie sytuacja skarżącej nie uległa zmianie, a co więcej - pogorszyła się. Do wniosku pełnomocnik skarżącej załączył m.in. zestawienie przychodów i kosztów funkcjonowania w 2016 r. Liceum Ogólnokształcącego w R. (przychody: [...]; koszty: [...] zł) oraz Prywatnej Szkoły Policealnej w R. (przychody: [...] zł; koszty: 58.670,15 zł), kopie umów zawartych pomiędzy skarżącą a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczących rozłożenia na raty należności z tytułu składek z dnia 9 sierpnia 2016 r. w kwocie [...] zł oraz z dnia 1 grudnia 2016 r. w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "ppsa"), w razie wniesienia skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie, może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części. Stosownie jednak do art. 61 § 3 ppsa odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w myśl art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści przywołanego już art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że egzekucja kwoty wynikającej z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji oraz decyzji równocześnie zaskarżonej w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 345/17 spowoduje konieczność natychmiastowego zamknięcia szkół. Zdaniem Sądu nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje automatycznie taki skutek. Wnioskowanie takie uznać należy za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości sytuacji finansowej skarżącej. Zaznaczyć należy, że załączone do wniosku wydruki wpływów i wydatków dotyczących szkół prowadzonych przez skarżącą w R., jak również umowy ratalne wskazujące na fakt zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie są wystarczające do oceny rzeczywistego stanu finansowego i majątkowego skarżącej. Wskazać należy na jednolity pogląd w orzecznictwie, zgodnie z którym dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa nie jest wystarczający sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14). Tymczasem pełnomocnik skarżącej nie przedłożył innej dokumentacji, która pozwoliłaby ocenić sytuację majątkową skarżącej co z kolei powoduje, że Sąd nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, wzywać stronę do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13). Nie sposób więc ocenić słuszności twierdzeń pełnomocnika strony skarżącej w tym zakresie. Warto zarazem zwrócić uwagę, że właśnie wspomniany mankament wniosku wytknął już stronie skarżącej organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...]. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (zob. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Dodatkowo zaakcentować przyjdzie, że zarówno niniejsza sprawa, jak i sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 345/17 są kolejnymi sprawami skarżącej w przedmiocie zwrotu dotacji, w których używa podobnej argumentacji wnioskując o wstrzymanie wykonania, nie przedkładając przy tym żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami: z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II GZ 272/16 oraz z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 142/17 i II GZ 143/17 oddalił natomiast zażalenia strony skarżącej wniesione na postanowienia tutejszego Sądu o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, wskazując na konieczność przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej. Uchylając się zatem od przedstawienia tych dokumentów, strona powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym za uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.