I SA/Gl 371/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja organu odwoławczego, wskazana w komparycji niniejszego postanowienia, którą Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i określił J.S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł. W treść skargi z dnia 5 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącej wplótł między innymi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W jego motywach podkreślono, że kwota zaległości podatkowej wynikająca z powyższej decyzji organu odwoławczego wraz z odsetkami od zaległości wynosi co najmniej [...] zł. Uiszczenie tak znacznej kwoty, jeśli nawet będzie możliwe w pełnym zakresie, to i tak poważnie wpłynie na płynność finansową. Strona podniosła, że pomimo posiadania źródła dochodów w postaci najmu nieruchomości (o który toczy się spór), z którego dochody (netto) wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, oraz niewystarczającą gotówką, uiszczenie kwoty zaległości podatkowej znacznie przekracza jej możliwości finansowe. Na chwilę obecną, możliwość zdobycia wolnych środków finansowych sprowadzałoby się de facto do konieczności upłynnienia posiadanych przez skarżącą składników majątkowych (np. nieruchomości). W ocenie pełnomocnika skarżącej, jeśli nawet ich szybka i sprawna sprzedaż okaże się niemożliwa, prawdopodobnie uzyskane w zamian wynagrodzenie byłoby znacząco niższe od tego, jakie można by osiągnąć przeprowadzając ich sprzedaż nie działając pod presją czasu. W dalszej kolejności podkreślono, że w sytuacji, w której konieczna okaże się sprzedaż posiadanych nieruchomości, zrodzi się konieczność wypowiedzenia umów najmu, co skutkować będzie narażeniem skarżącej na kary umowne. Zaznaczono przy tym, że w małżeństwie skarżącej wyłączono ustrój wspólności majątkowej, co powoduje, że majątek małżonka skarżącej nie powiększa jej zasobów finansowych. Powyższe okoliczności - zdaniem strony skarżącej – uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zastosowanie tymczasowej ochrony jest nadto uzasadnione – w ocenie pełnomocnika skarżącej – niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tych ramach zaakcentowano, że akcentowana wyżej sprzedaż składników majątkowych, poprzez ograniczenie aktywności skarżącej w zakresie najmu, może w konsekwencji spowodować trudne do usunięcia skutki. Podobnie zaciągnięcie kredytu w celu uregulowania zaległości podatkowej wiązałoby się z poniesieniem przez skarżącą szkody majątkowej ze względu na konieczność poniesienia dodatkowych kosztów zewnętrznego finansowania. Końcowo pełnomocnik skarżącej podkreślił, że przybliżony wyżej rozmiar skutków wykonania zaskarżonej decyzji przy zastosowaniu środków egzekucyjnych, nawet w przypadku jej ewentualnego dalszego uchylenia przez Sąd, może doprowadzić do sytuacji, w której skarżąca nie uzyskałaby rekompensaty za utracone korzyści. Należy w tym miejscu zaakcentować, że skarżąca skierowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji również do organu odwoławczego. Ten zaś, mocą postanowienia z dnia [...], odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...]. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono przede wszystkim uwagę, że skarżąca nie ujawniła jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodobniłyby okoliczności podniesione we wniosku. Zdaniem organu nie wykazano jaka jest obecna sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej. Poza oznaczeniem aktualnej wysokości dochodów skarżącej nie ujawniono stanu jej oszczędności, ani kosztów utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), "po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...)." Z tych względów rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd zależy od spełnienia jednej z dwóch wskazanych wyżej przesłanek. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod kluczowymi pojęciami z treści art. 61 § 3 P.p.s.a., dlatego ocena wystąpienia tych przesłanek za każdym razem zależy od sądu. Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna. Zatem sąd rozpoznając wniosek o udzielenie tymczasowej ochrony ma obowiązek za każdym razem wskazać podstawę uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Podkreślenia wymaga, iż przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności zostały określone przy użyciu zwrotów nieostrych. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia w tym zakresie powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej, zmierzającymi do wykazania istnienia przesłanek. Wniosek nieuzasadniony w ten sposób uniemożliwia sądowi dokonania jego merytorycznej oceny (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 466/09, LEX nr 563508). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., I SA/Gl 7/13 (LEX nr 1278454), wskazał, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. To w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 marca 2011 r., II GSK 373/11, LEX nr 783884; z dnia 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11, LEX nr 741996; z dnia 18 marca 2010 r., II FSK 502/09, LEX nr 569795; z dnia 1 października 2009 r., I FSK 1312/08, LEX nr 573178; z dnia 30 lipca 2009 r., I OZ 754/09, LEX nr 552410; z dnia 19 czerwca 2009 r., II GSK 466/09, LEX nr 563508; z dnia 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, LEX nr 564208; z dnia 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09, LEX nr 575347). Naczelny Sąd Administracyjny szczególnie zwraca zatem uwagę na udokumentowanie podnoszonych we wniosku okoliczności. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie również w najnowszych jego orzeczeniach (przykładowo postanowienia: z dnia 28 stycznia 2014 r., II GZ 15/14; z dnia 16 stycznia 2014 r., II GZ 790/14 i II OZ 1233/13). Przenosząc przybliżone wyżej stanowisko doktryny i judykatury na grunt tej sprawy należało stwierdzić, że o ile sam wniosek tworzy spójną całość, akcentuje okoliczności, które mogłyby przemawiać za zastosowaniem ochrony tymczasowej, o tyle twierdzenia strony nie znajdują poparcia w materiale dowodowym. Skarżąca na potrzebę rozpoznania niniejszego wniosku nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów na poparcie podnoszonych przez nią okoliczności. Słusznie zatem zauważył organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...], że nie wykazano jaka jest obecna sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej. Poza wskazaniem aktualnej wysokości dochodów skarżącej nie ujawniono stanu jej oszczędności, ani kosztów utrzymania. Należy zauważyć, że dochody skarżącej są relatywnie wysokie i pozwalają na poczynienie oszczędności, których skarżąca w tym przypadku nie ujawniła. Podobnie akcentowana przez stronę rozdzielność majątkowa i jej rzeczywiste skutki nie została w tym przypadku udokumentowana. W tej sytuacji nie można wykluczyć hipotezy, że pomimo tej umowy małżeńskiej, skarżąca stale przebywa razem z mężem współpracując ze sobą w sprawach gospodarczych czy życiowych i pozostając w ekonomicznym związku. Rację ma wprawdzie wnioskująca twierdząc, że aktywa finansowe jej małżonka nie powiększają jej aktywów finansowych. Nie mniej jednak, o ile dochody małżonka nie mają bezpośredniego przełożenia na wzrost posiadanych przez skarżącą dóbr, o tyle rzeczone aktywa w sposób pośredni wpływają na sferę wzajemnych obowiązków pomiędzy małżonkami, w tym na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem, czy ewentualnym wychowaniem dzieci. W obliczu ujawnionych tutaj mankamentów wniosku nie sposób potwierdzić oświadczenia strony, że opisane przez nią potencjalne szkody majątkowe poniesione w wyniku postępowania egzekucyjnego byłyby dla skarżącej nieodwracalne. Z kolei akcentowane przez skarżącą ograniczenie płynności finansowej nie jest równoznaczne z wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w części dyspozytywnej.