I SA/Gl 46/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewódzkiego Urzędu Pracy w . na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwestii sformułowanego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]r., nr [...] postanawia odmówić wstrzymania wykonania wskazanych postanowień. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]r., nr [...] o obciążeniu skarżącego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec A w P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r., nr [...] i tytułu wykonawczego z dnia [...]r., nr [...]w kwocie [...] zł. W skardze pełnomocnik skarżącego sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący jest samorządową jednostką organizacyjną i działa w oparciu o budżet przewidujący środki na realizację ustawowych zadań. Budżet ten, jak zaznaczył, jest przyjmowany i zmieniany każdorazowo przez Zarząd Województwa. Dalej wyjaśnił, że skarżący zwolnił niewykorzystane środki w związku z upływającym rokiem oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uchylającym poprzednie, wydane w niniejszej sprawie, postanowienie organu nadzoru (zob. wyrok z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 468/17). Mając to na względzie, autor wniosku podniósł, że pozyskanie nowych środków wymagałoby przeprowadzenia czasochłonnych procedur, a zajęcie rachunków bankowych skarżącego stanowiłoby zagrożenie dla prawidłowej realizacji nałożonych na niego zadań. Na koniec zapewnił, że nie istnieje niebezpieczeństwo braku możliwości wyegzekwowania spornych kosztów egzekucyjnych w razie niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Rozpatrywane żądanie nie może zostać uwzględnione. Inne są jednak powody tej kwalifikacji względem zaskarżonego postanowienia aniżeli w przypadku postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. Odnośnie postanowienia organu pierwszoinstancyjnego, które następnie (w wyniku wniesionego przez skarżącego zażalenia) zostało utrzymane w mocy przez postanowienie zaskarżone wskazać trzeba, że wykonaniu podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne i tylko one mogą stanowić podstawę prawną egzekucji wynikających z nich obowiązków. Przymiot ostateczności posiadają przede wszystkim rozstrzygnięcia, od których nie służy zwyczajny środek zaskarżenia w administracyjnym (podatkowym) toku instancji. Mowa tu o rozstrzygnięciach drugoinstancyjnych. Natomiast rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne co do zasady z chwilą ich wydania przymiotu tego nie posiadają, a uzyskują go dopiero w razie bezskutecznego upływu terminu do wniesienia od nich wspomnianego zwyczajnego środka zaskarżenia albo w przypadku nadania im rygoru natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie z akt sprawy nie wynika, by postanowieniu organu pierwszej instancji nadano wskazany rygor. Niewątpliwe jest również to, że w przepisanym terminie skarżący wniósł od tego rozstrzygnięcia zażalenie, skutecznie uruchamiając tym samym postępowanie przed organem drugiej instancji. W konsekwencji stwierdzić należało, że postanowienie to nie korzysta z przymiotu ostateczności, co wyeliminowało możliwość uznania, by mogło ono podlegać wykonaniu. Stąd wniosek o wstrzymanie jego wykonania nie zasługiwał na uwzględnienie. Wszak nie ulega wątpliwości, że nie można wstrzymać wykonania aktu, który nie podlega wykonaniu. U podstaw odmownego załatwienia żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia legło z kolei stwierdzenie braku zaistnienia przesłanek, od których ustawodawca uzależnił podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Dostrzeżenia bowiem wymaga, że w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania postanowienia organu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie poglądem w kwestii tej sąd orzeka przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony, gdyż to w jej interesie leży takie sformułowanie żądania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie co najmniej jednej z przesłanek wstrzymania wykonania. Jednocześnie konieczne jest, by twierdzenia te zostały poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych wystarczająco obrazujących sytuację strony, ponieważ brak takiego odniesienia czyni niemożliwym pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (por. m. in. następujące postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1124/14, z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt II FZ 683/13, z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 74/11, z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 czy z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z powyższego samo sygnalizowanie groźby wystąpienia negatywnych dla sfery majątkowej skarżącego konsekwencji wykonania postanowienia zobowiązującego do uiszczenia określonej należności uznać należy za niewystarczające. Do oceny słuszności tych obaw niezbędne byłoby bowiem poznanie sytuacji, w jakiej skarżący aktualnie się znajduje, a zwłaszcza jego zdolności płatniczej. Dopiero ono pozwalałoby stwierdzić, czy powinność zapłaty określonej kwoty pieniężnej może spowodować wskazane dolegliwości. Ustalenie tej okoliczności nie jest jednak możliwe bez zrekonstruowania sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Tymczasem niezbędnych w tym zakresie dokumentów w aktach sprawy brak, przede wszystkim nie zostały one załączone do rozpoznawanego wniosku. Twierdzenie o negatywnych dla sfery majątkowej skarżącego konsekwencjach wykonania zaskarżonego postanowienia uznać zatem należy za gołosłowne. Brak poparcia go odwołaniem się do niezbędnego materiału źródłowego uniemożliwia bowiem weryfikację jego wiarygodności i tym samym uznanie, by wystąpienie sygnalizowanego zagrożenia po pierwsze było realne, a po drugie – wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takim przypadku nie jest zatem możliwe uznanie, by w sprawie została spełniona którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Konkludując, rozpatrywany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania postanowienia organu pierwszej instancji nie mogło nastąpić, gdyż akt ten nie podlega wykonaniu. Natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie było możliwe wobec braku zaistnienia przesłanek, od których ustawodawca uzależnił podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Z tych względów wydanie niniejszego postanowienia stało się konieczne. Dla porządku przypomnienia wymaga, że rozstrzygnięcie to podjęto na podstawie wyżej powołanego art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.