I SA/Gl 485/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy poprzednią decyzję własną z dnia [...], którą odmówiono skarżącej umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 56.221,26 zł, w tym: odsetek, opłaty dodatkowej i kosztów upomnienia. W skardze na wspomnianą wyżej decyzję organu, K.S. wniosła między innymi o "wstrzymanie wykonalności decyzji stwierdzającej jej zadłużenie w części dotyczącej odsetek już naliczonych oraz naliczanych bieżąco." Wniosku pozbawiono odrębnego uzasadnienia. Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach zobowiązał skarżącą do wyjaśnienia w terminie 7 dni, czy ww. wniosek dotyczy zaskarżonej decyzji, a więc został sformułowany na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), czy odnosi się do orzeczenia, o którym mowa w art. 152 tej ustawy. W wezwaniu Sądu pouczono skarżącą o treści ostatnio wymienionego przepisu i zwrócono jej uwagę, że wezwanie to obwarowane jest rygorem uznania, że wniosek zawarty w skardze stanowi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na przywołane wyżej zarządzenie, skarżąca oświadczyła (patrz pismo z dnia 17 maja 2013 r.), że jej "wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej zadłużenie w części dotyczącej odsetek już naliczonych sformułowałam w oparciu o ustawę z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Dodatkowo w piśmie tym skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze, jak również "przy okazji" odniosła się do treści odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy odnotować, że wniosek skarżącej o "wstrzymanie wykonalności decyzji stwierdzającej jej zadłużenie w części dotyczącej odsetek już naliczonych oraz naliczanych bieżąco" potraktowano jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uznanie takie jest konsekwencją rygoru przyjętego w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 kwietnia 2013 r. W piśmie z dnia 17 maja 2013 r. skarżąca powtórzyła bowiem treść wniosku zawartego w skardze, nie precyzując przy tym, czy dotyczy on zaskarżonej decyzji, czy orzeczenia, o którym mowa w art. 152 P.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy, jeżeli "zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków." Trzeba w tym miejscu podkreślić, że w przypadku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczne jest rozważenie w pierwszej kolejności, czy w konkretnej sytuacji decyzja administracyjna nadaje się i wymaga wykonania, przy czym przez pojęcie wykonania należy rozumieć spowodowanie takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji. Zarówno z praktyki sądowniczej jak i z piśmiennictwa wynika, że nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Przyjmuje się bowiem, że instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają (tak L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04 i z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 956/04 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1539/03, LEX nr 203327, patrz także T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s.217). W konsekwencji poczynienie ustaleń, co do wykonalności zaskarżonej obecnie decyzji może przesądzić niejako o tym, iż wniosek nie będzie mógł być uwzględniony, i to niezależnie od tego, czy istnieją inne argumenty mogące przemawiać na rzecz takiej konkluzji. W toku rzeczonych ustaleń przyjęto, że wykonaniu podlegają akty nakładające na adresata jakieś obowiązki, w szczególności zaś takie, które mogą stać się przedmiotem egzekucji (por. L. Klat-Wertlecka, Wykonalność..., s. 545 i 547-548; autorka zauważyła, iż większość "aktów odmownych" wydawanych w toku postępowania administracyjnego nie nadaje się do wykonania. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie może być uznana za taki akt. W przedmiotowej sprawie wniosek dotyczył wstrzymania wykonania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek. Jest to rodzaj aktu prawnego nie noszącego znamion wykonalności. Wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 136/08 (LEX nr 493692) i z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II GZ 33/13 (dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), podnosząc, iż decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Podobny pogląd wyrażono również z postanowieniu NSA z dnia 28 lutego 2008r. sygn. akt I FSK 431/07 (LEX nr 471074), wyjaśniając, że w żadnym przypadku nie mogą podlegać wykonaniu akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych, te bowiem niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony. Decyzja odmowna nie ma przymiotu wykonania, tj. węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008r. sygn. akt II OZ 325/08, LEX nr 493905). Skoro więc wniosek skarżącej dotyczy decyzji, która nie podlega wykonaniu, należało odmówić wstrzymania jej wykonania. Nie mniej istotna, chociaż z omawianego punktu widzenia w znaczeniu wtórnym, jest tutaj kwestia uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jest bowiem zasadą, iż Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona zobowiązana jest do wykazania okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w powołanym wyżej przepisie. A zatem warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej, twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (z tezy w postanowieniu NSA z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795). Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie naprowadziła wyraźnie na okoliczności, które miałaby uzasadniać zastosowanie tymczasowej ochrony. Co więcej, brak uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uniemożliwia sądowi uwzględnienie niniejszego wniosku. Na kanwie tego ostatniego wywodu należy stwierdzić, że nie jest możliwym ocena argumentacji skargi K.S. pod kątem omawianej tutaj instytucji, wszak odnosi się ona do zarzutów skierowanych pod adresem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który wydał zaskarżoną decyzję. Ocena taka byłaby na tym etapie postępowania przedwczesna i jako taka niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy, Sąd, mając na uwadze całość poczynionych wyżej wywodów i działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.