I SA/Gl 503/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-12
Skład orzekający: Bożena Pindel, Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest prawidłowa, jeśli okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia (nieobjęcie linii kablowych umową sprzedaży) była znana organowi w postępowaniu zwykłym, choć nie została w nim w pełni oceniona?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalne, jeśli okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia była znana organowi w postępowaniu zwykłym, nawet jeśli organ ten nie dokonał jej pełnej oceny lub nie wyciągnął z niej właściwych wniosków. Instytucja wznowienia postępowania nie służy naprawianiu błędów popełnionych w postępowaniu zwykłym, lecz jedynie sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które nie były znane organowi wydającemu decyzję ostateczną. W niniejszej sprawie fakt zawarcia umowy sprzedaży z dnia 31 stycznia 2009 r. był znany organowi w postępowaniu zwykłym, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła korektę zeznania podatkowego od nieruchomości za 2009 r. w związku ze sprzedażą budowli. Organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe, uwzględniając częściowo sprzedaż budowli. Następnie organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., powołując się na wynik kontroli skarbowej wskazujący, że linie kablowe w kanalizacji kablowej nie zostały sprzedane i nadal stanowią własność Spółki. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji określił nowe, wyższe zobowiązanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania, przedawnienie zobowiązania oraz nieprawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. po wznowieniu postępowania podatkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) – po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez podatnika A SA z siedzibą w W. (poprzednio: A1 SA; dalej: Spółka lub skarżąca) od decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] nr [...], w której w pkt 1 stwierdzono istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a w pkt 2 uchylono decyzję z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. i określono nową wysokość tego zobowiązania w kwocie [...]zł – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W 2009 r. Spółka zadeklarowała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości na terenie gminy J.: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 0,90 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 17,45 m2, budowle o wartości 2.879.944 zł (za okres styczeń) i wartości 354.784 zł (za okres luty-grudzień). Składając korektę zeznania podatkowego (w piśmie z dnia 3 lutego 2009 r.) wyjaśniła, że jej przyczyną jest zmiana wartości budowli podlegających podatkowi od nieruchomości, z uwagi na ich sprzedaż w dniu 31 stycznia 2009 r. na rzecz B Sp. z o.o., która będzie podatnikiem z tego tytułu.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. zważywszy na wyłączenie przez podatnika z podstawy opodatkowania wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Ostateczną decyzją z dnia [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...]zł. Do podstawy opodatkowania organ przyjął m.in. budowle o wartości 3.997.016 zł (za styczeń) i 354.784 zł (za okres od lutego do grudnia). Spółka deklarowała 2.879.944 zł (za styczeń) i 354.784 zł (za pozostałą część roku). Za okres styczeń 2009 r. organ I instancji wartość deklarowaną przez podatnika powiększył o wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej w kwocie 1.117.072 zł. Natomiast do podstawy opodatkowania w pozostałym okresie organ przyjął wartość deklarowaną przez podatnika, uznając, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej były przedmiotem umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy A1 SA a B sp. z o.o. (nabywcą).
Postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu podał, że w dniu 14 kwietnia 2014 r. otrzymał pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie wyniku kontroli przeprowadzonej u podatnika, z którego wynika, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy A1 SA a B sp. z o.o.
Wydana po przeprowadzeniu postępowania decyzja z dnia [...] r. została uchylona w całości na decyzją SKO z dnia [...] które przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Organ I instancji w kolejnej decyzji z dnia [...]., uzasadniając pkt 1 rozstrzygnięcia wskazał, że po otrzymaniu pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. informującym, iż transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawarta pomiędzy A1 SA a B Sp. z o.o. nie objęła linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, które pozostały własnością podatnika, zasadnym było wznowienie postępowania. W pkt 2 określił nową wysokość zobowiązania w kwocie [...]zł, przyjmując dodatkowo do podstawy opodatkowania wartość budowli w wysokości 1.117.072 zł za okres od lutego do grudnia 2009 r.
W odwołaniu Spółka wskazała na naruszenie:
- art. 210 § 4 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., bowiem w uzasadnieniu decyzji nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, że wyszły na jaw "nowe" dowody lub okoliczności oraz, że miały one wpływ na wynik sprawy; takim dowodem nie jest powołany przez organ wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., ponieważ nie był dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej;
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 193 § 1 O.p. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 1 art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych Spółki w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu;
- art. 210 § 4 w zw. z art. 121 *§1 oraz art. 122 O.p., z uwagi na szczątkowe uzasadnienie decyzji wynikające z braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania; organ nie wskazał w decyzji jakich obiektów Spółka nie wykazała do opodatkowania w 2009 r., choć winna była to uczynić, w tej sytuacji Strona uważa, że uzasadnienie faktyczne nie pozwała na ocenę, czy podstawa opodatkowania została ustalona prawidłowo, tj. czy uwzględnione w niej wartości dotyczą obiektów podlegających podatkowi od nieruchomości;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - organ wskazując linie kablowe położone w kanalizacji kablowej jako przedmiot opodatkowania nie uwzględnił tego, że od lutego 2009 r. inny podmiot jest właścicielem kanalizacji a inny linii kablowych, wskutek czego brak jest podatnika - właściciela całości techniczno-użytkowej w postaci kanalizacji i umieszczonych w niej kabli.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności ustaliło, że w sprawie nastąpiła przerwa biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., bowiem bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Jako dowód wskazało zawiadomienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 12 grudnia 2014 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (z potwierdzeniem doręczenia zawiadomienia).
W dalszej części powołało przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 232, poz. 844 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) oraz art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) a także odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stwierdziło, że ujawnienie okoliczności objęcia umową sprzedaży z dnia 31 stycznia 2009 r. infrastruktury telekomunikacyjnej z wyłączeniem linii kablowych w kanalizacji kablowej stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Okoliczność ta ujawniona została po wydaniu decyzji ostatecznej i istniała ona w dniu wydania decyzji ostatecznej. Nie ma znaczenia to, że dowód w postaci wyniku kontroli skarbowej, na podstawie którego organ I instancji powziął wiedzę o tej okoliczności został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej. Wynikająca z tego dowodu okoliczność istniała bowiem już w dniu 30 czerwca 2011 r. i jako okoliczność istotna dla sprawy uzasadniała wznowienie postępowania. Ustalenie, że Spółka nie przeniosła w dniu 31 stycznia 2009 r. własności linii kablowych oznacza bowiem, że z tego tytułu dalej ciążył na niej obowiązek podatkowy, zatem podatek od linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej winien być naliczony za cały 2009 r., a nie tylko proporcjonalnie za styczeń. Okoliczność ta niewątpliwie była nowa w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania podatkowego i nie była znana organowi I instancji.
Kolegium odnosząc się do ustalonej w decyzji podstawy opodatkowania dla budowli za prawidłowe uznało przyjęcie wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, jako różnicę pomiędzy wartością zadeklarowaną za 2007 r., a wartością zadeklarowaną za 2008 r. Uznało, że przekazane przez Spółkę dane na nośniku CD obejmują obszar kilkudziesięciu gmin, a opis środków trwałych nie pozwala na ustalenie miejsca usytuowania obiektu. Wyciąg nie określa również procentowego udziału dla danej gminy w przypadku, gdy dane wskazują na lokalizację obiektu na terenie dwóch lub więcej gmin. Powołując się orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziło, że organ był uprawniony do przyjęcia wartości linii kablowych wynikających z deklaracji za 2007 r. Przypomniało, że w rozpatrywanej sprawie podatnik zmniejszając podstawę opodatkowania w 2007 r. o 1.117.072 zł wskazał jedynie na okoliczność wyłączenia z opodatkowania spornych linii kablowych a pomimo wezwania organu podatkowego, o podanie stanu tych linii w 2009 r., nie przedłożył żadnych informacji. Zwróciło uwagę, że podatnik wnioskował o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych (pismo z dnia 4 lipca 2014 r.), co w sytuacji nieprzedłożenia organowi żądanych wyjaśnień potraktowano, jako działanie zmierzające do przedłużenia postępowania podatkowego. Zatem zasadnym było przyjęcie wartości budowli w oparciu o dotychczas składane deklaracje. Za niezasadne uznało także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.
W skardze pełnomocnik Spółki (doradca podatkowy) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...]., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podniósł zarzut naruszenia:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1 oraz art. 70 § 1 O.p. przez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009, w związku z czym należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie,
2) art. 240 § 1 pkt 5 O.p poprzez dokonanie błędnego ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie informacja o własności linii kablowych była informacją nową,
3) art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz 193 O.p. przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza zaniechania wnioskowanego dowodu z ewidencji środków trwałych.
4) art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż w okresie luty-grudzień 2009 r. - ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one dla Spółki budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Odnośnie pierwszego z zarzutów, zdaniem Spółki, SKO nie uwzględniło, że orzekło w sprawie zobowiązania przedawnionego, gdyż takim już było w momencie wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009. W sprawie nie wystąpiły ani okoliczności skutkujące przerwaniem, ani zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Zastosowany zaś środek egzekucyjny nie wywołał skutku przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż egzekwowano decyzję niedoręczoną, a ponadto następnie uchyloną przez organ odwoławczy.
W zakresie drugiego z zarzutów zarzuciła, że organy podatkowe obu instancji nie wykazały elementu "nowości" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co oznacza, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań stawianych decyzjom wydanym w wyniku wznowienia postępowania. Podniosła, że skoro w pierwotnej decyzji z dnia [...] organ I instancji wyraźnie powołał się na sprzedaż części budowli firmie B, to znał treść tej umowy. Zatem informacja o niesprzedaniu linii kablowych nie mogła być uznana za "nową", a wynik kontroli skarbowej nie spowodował ujawnienia okoliczności nieznanej organowi;
Co do trzeciego z zarzutów podniosła, że niewskazanie których konkretnie obiektów Spółka nie zadeklarowała choć winna to uczynić powoduje, że nie można zweryfikować czy objęte opodatkowaniem obiekty w istocie są budowlami i jaka jest ich prawidłowa wartość. Zarzucono, że zaniechanie przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu jest szczególnie istotne, w sytuacji w której Spółka przekazała wyciąg z tej ewidencji w postaci elektronicznej;
Uzasadniając czwarty zarzut wskazała, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel budowli, zatem opodatkowanie Spółki jest niewłaściwe.
SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie pełnomocnik Spółki wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie rozstrzygniętej przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 850/15, w której Spółka wniosła skargę kasacyjną.
Pełnomocnik wnosząc i wywodząc jak w skardze ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 144 § 5 O.p. stwierdzając, że zaskarżona decyzja winna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym i doręczona za pomocą elektronicznych środków komunikacji albo w siedzibie organu. Spółce natomiast doręczono decyzję w sposób tradycyjny (pocztą). Wskazał także na nieprawidłowy sposób prowadzenia postępowania dowodowego, w którym nieuwzględniono danych Spółki dotyczących podstawy opodatkowania. Powołał się na wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 683/14. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. odwołał się do wyroku tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1422/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna z przyczyny wskazanej w pkt 2 zarzutów.
Kontroli Sądu – w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną w wyniku wznowienia postępowania, którą organ ten uchylił własną decyzję z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...]zł i określił wysokość tego zobowiązania na kwotę [...]zł. Bezsporne jest, że decyzja organu I instancji z dnia [...] była decyzją ostateczną.
W związku ze złożonym na rozprawie zarzutem naruszenia art. 144 § 5 O.p. spór dotyczy ustalenia, czy decyzja organu II instancji z dnia [...] weszła do obrotu prawnego (w związku z brakiem prawidłowego jej doręczenia) oraz czy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Niezależnie od tych zarzutów Spółka podniosła także zarzut przedawnienia oraz kwestionowała wysokość określonego zobowiązania podatkowego, twierdząc, że opodatkowanie linii kablowych stanowiących własność jednego podmiotu przebiegających przez kanalizację kablową, których własność przysługuje innej Spółce narusza art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Sądowi wiadomo z urzędu (sygnalizował to także organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę), że przedmiotem rozpoznania przed tut. Sądem były również sprawy ze skargi Spółki dotyczące rozstrzygnięć organu odwoławczego na:
- postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] zawierającego stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela z dnia [...] obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości – zakończonej nieprawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 850/15;
- postanowienie ww. organu I instancji w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej tego organu z dnia [...] orzekającej o uchyleniu – w trybie wznowienia postępowania – dotychczasowej decyzji z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. i o określeniu nowej wysokości tego zobowiązania w kwocie [...]zł – zakończonej nieprawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 685/15.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej pod sygn. akt I SA/Gl 850/15 (zgłoszone zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym), uznając za niezbędne w pierwszej kolejności, zbadanie zasadności przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., na podstawie której organy podatkowe wznowiły postępowanie i orzekły co do istoty sprawy (wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r.).
Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej; jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p. Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjęto, że granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia można rozstrzygać wyłącznie sprawę tożsamą, pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co sprawa zakończona uprzednią decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest także wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. S. Presnarowicz Komentarz do art. 240 Ordynacji podatkowej, Lex i przywołany tam wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r., I FSK 1848/08, Lex nr 558849).
Zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak przyjmuje się w orzecznictwie "nowe okoliczności faktyczne to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym" (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 3684/14, LEX nr 1783694). Ponadto "nowe okoliczności faktyczne" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody są istotne dla sprawy wtedy, gdy można stwierdzić, że gdyby były znane organowi orzekającemu, to miałyby wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a więc "zmianę treści decyzji w kwestiach ostatecznych" (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 602/15, LEX nr 1772869 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 272/15, LEX nr 1932560).
W świetle omawianej regulacji, w sytuacji, gdy "dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż powstał w późniejszym okresie, to wynikająca z tego dowodu nowa okoliczność mogła istnieć w tym dniu i teoretycznie może uzasadniać wznowienie postępowania" (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SA/Op. 446/15, LEX nr 1932387). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że sporządzenie wyniku kontroli UKS w W. z dnia [...] nr [...] (załącznik do pisma tego organu z dnia 3 kwietnia 2014 r.) po wydaniu decyzji I instancji, co do zasady, nie wyklucza, wbrew sugestiom strony skarżącej, uznania stwierdzonych w nim faktów za "nowe okoliczności faktyczne" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podkreślenia jednak wymaga, że – jak słusznie wskazano w cytowanym wyżej wyroku WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 446/15 – "ewentualna błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje. Tylko jedna z nich - ta druga - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.".
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wydając postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia [...] oraz decyzję z dnia [...] organ I instancji przyjął, że przyczyną wznowienia było wyjście na jaw nowej okoliczności mającej swoje źródło w "Wyniku kontroli" Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...]., z którego wynika, że na podstawie umowy z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej między skarżącą Spółką i B Sp. z o.o. sprzedano jedynie kable umieszczone bezpośrednio w ziemi, ale transakcją tą nie objęto kabli umieszczonych w kanalizacji kablowej. Organ odwoławczy natomiast w zaskarżonej decyzji przyjął, że przesłankę wznowienia postępowania stanowi ujawnienie okoliczności objęcia umową sprzedaży z dnia 31 stycznia 2009 r. infrastruktury telekomunikacyjnej z wyłączeniem linii kablowych w kanalizacji kablowej. Okoliczność ta ujawniona została po wydaniu decyzji ostatecznej i istniała ona w dniu wydania decyzji ostatecznej. Nie ma znaczenia to, że dowód w postaci wyniku kontroli skarbowej, na podstawie którego organ I instancji powziął wiedzę o tej okoliczności został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej. Wynikająca z tego dowodu okoliczność istniała bowiem już w dniu 30 czerwca 2011 r. i jako okoliczność istotna dla sprawy uzasadniała wznowienie postępowania. Ustalenie, że Spółka nie przeniosła w dniu 31 stycznia 2009 r. własności linii kablowych oznacza bowiem, że z tego tytułu dalej ciążył na niej obowiązek podatkowy, zatem podatek od linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej winien być naliczony za cały 2009 r. Okoliczność ta była nowa w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania podatkowego i nie była znana organowi I instancji.
Nie kwestionując, że zakres transakcji zawartej w styczniu 2009 r. był niewątpliwie istotny dla rozstrzygnięcia, gdyż wskazywał czasokres, w którym skarżąca była podatnikiem z tytułu kabli położonych w kanalizacji kablowej, zanegować należy twierdzenie organów obu instancji, że była to okoliczność nowa. Organ I instancji miał bowiem wiedzę o zawarciu umowy sprzedaży z dnia 31 stycznia 2009 r. przed wydaniem decyzji z dnia [...] w której zresztą uwzględniono skutki, jakie, zdaniem organu I instancji, wywołała ta transakcja i począwszy od lutego 2009 r. obniżono znacząco wartość podstawy opodatkowania z tytułu budowli, przyjmując wartość podaną przez skarżącą Spółkę.
Z powyższego wynika, że organ I instancji w postępowaniu zwykłym nie ustalił przedmiotu sprzedaży wynikającego z umowy 31 stycznia 2009 r., a zatem i rzeczywistych prawnopodatkowych konsekwencji tej transakcji w zakresie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli. Jest to niewątpliwie zasadnicze uchybienie przeprowadzonego postępowania wymiarowego, które nie może być sanowane poprzez wznawianie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przypomnieć bowiem należy, że - jak już wyżej akcentowano - pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 994/11, dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze orzeczenia powołane w uzasadnieniu). Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi ani też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią. Czym innym jest wiedza o faktach, a czym innym wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych (por. wyrok WSA dnia 24 września 2015, sygn. akt I SA/Kr 1072/15).
Wobec powyższego skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko tut. Sądu, wyrażone w podanym przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1422/15 i przywołanym tam wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 157/15, dotyczących wznowienia na podstawie wymienionego "Wyniku kontroli" UKS postępowania podatkowego obejmującego opodatkowanie infrastruktury tej samej skarżącej. Jak zasadnie wskazano w wymienionych wyrokach "wznowienie postępowania jest procedurą szczególną, mającą zastosowanie wyłącznie wówczas gdy postępowanie przeprowadzone w zwykłym trybie było dotknięte wadą określoną w art. 240 § 1 O.p. W ramach wznowienia postępowania nie można natomiast naprawiać wszelkich innych uchybień popełnionych w toku postępowania wymiarowego. Nie może być bowiem akceptowana sytuacja, w której nieprawidłowe zebranie i wadliwa ocena materiału dowodowego zaistniałe w ramach postępowania wymiarowego są sanowane w ramach wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Byłoby to zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz przekroczenie wyjątkowego charakteru instytucji wznowienia postępowania. Ponieważ fakt zawarcia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r. był znany organowi podatkowemu, nie można zatem uznać, że dowód ten wyszedł na jaw po wydaniu decyzji wymiarowej. W rezultacie należy stwierdzić, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dające podstawę do wznowienia postępowania".
Nie dość wnikliwa analiza znanej organowi umowy zawartej przez skarżącą i niedostatecznie szeroki zakres przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, wskutek czego począwszy od lutego 2009 r. pomniejszono podstawę opodatkowania o kwotę 1.117.072 zł nie uzasadnia zawartego w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę twierdzenia, że w 2014 r. ujawniona została nowa okoliczność, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były objęte sprzedażą. Skoro fakt zawarcia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r. był znany organowi podatkowemu, to nie można uznać, że dowód ten wyszedł na jaw po wydaniu decyzji wymiarowej. W rezultacie należy stwierdzić, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. dające podstawę do wznowienia postępowania.
Kolejnym zarzutem Spółki, podniesionym na etapie postępowania sądowego (na rozprawie), było wadliwe doręczenie decyzji organu II instancji, z pominięciem przepisu art. 144 § 5 O.p.
Ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1649) wprowadzono zmiany przepisów dotyczące pełnomocników, które w zakresie dotyczącym pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zgodnie z przepisem art. 144 ww. ustawy organ podatkowy doręcza pisma:
1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub
2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (§ 1).
Jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą (§ 2). W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1 (§ 3). W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys, za pokwitowaniem (§ 4). Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego (§ 5).
Organ odwoławczy, w końcowym fragmencie uzasadnienia skarżonej decyzji, powołał przepis art. 144 § 3 O.p. wskazując na konieczność doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego. Zatem skoro organ miał problemy techniczne uniemożliwiające mu doręczenie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, to uzasadnione było doręczenie decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego, zgodnie z art. 144 § 1 pkt 1 O.p. W ocenie Sądu nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca Spółka nie została pozbawiona możliwości podjęcia działań w celu zrealizowania przysługującego jej prawa, czemu dała wyraz w złożonej skardze, po uprzednim otrzymaniu decyzji w formie tradycyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną.
Sąd odstąpił od oceny pozostałych zarzutów skargi, jako przedwczesnej, uznając zarazem za wiodące rozstrzygnięcie w przedmiocie oceny zasadności wznowienia postępowania. Uwzględniając zarzut skargi sformułowany w pkt 2 uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Tym samym decyzja organu odwoławczego musiała zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., a w konsekwencji uchylona została także decyzja organu I instancji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło