I SA/Gl 562/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę I. P.(dalej: skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. W motywach rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że decyzja organu administracji publicznej została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 23 marca 2015 r. Termin do wniesienia skargi upływał w związku z tym z dniem 22 kwietnia 2015 r. Skarżąca wniosła skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 16 kwietnia 2015 r. (data nadania skargi), która wpłynęła do Sądu w dniu 17 kwietnia 2015 r. Skarga ta przekazana została organowi według właściwości w dniu 23 kwietnia 2015 r. (data nadania przez Sąd pod adresem organu). Z porównania zatem dat: doręczenia stronie zaskarżonej decyzji (23 marca 2015 r.) oraz przekazania przez Sąd skargi według właściwości organowi (23 kwietnia 2015 r.) wynika, iż trzydziestodniowy termin przewidziany dla wniesienia skargi nie został zachowany. Odpis powyższego postanowienia z uzasadnieniem i pouczeniem o skardze kasacyjnej doręczony został skarżącej w dniu 3 lipca 2015 r. W piśmie z dnia 21 lipca 2015 r. (data wpływu) skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie skarżąca sprecyzowała zakres wniosku, wskazując, iż domaga się jedynie ustanowienia dla niej pełnomocnika z uwagi na fakt, iż jest z mocy ustawy zwolniona od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej radcę prawnego. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia, w piśmie z dnia 29 września 2015 r. Sąd zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wyznaczenie dla skarżącej radcy prawnego. W piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącej radcę prawnego H. G.. Pełnomocnik ten przedstawił opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej datowaną na 2 stycznia 2016 r., wskazując, iż pismo informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem otrzymał w dniu 2 grudnia 2015 r. Opinia ta nadana została na adres Sądu w dniu 4 stycznia 2016 r. W tym samym dniu pełnomocnik skarżącej wniósł – za pośrednictwem organu – skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik zaznaczył, że stan zdrowia skarżącej i towarzyszący temu stres uniemożliwiał jej należytą koncentrację przy czytaniu pism, co spowodowało przeoczenie zawartej w pouczeniu informacji dotyczącej trybu wniesienia skargi za pośrednictwem organu. Z tego powodu skarga wniesiona została w przewidzianym terminie bezpośrednio do właściwego Sądu, a nie organu. Zaznaczył przy tym, iż skarga przekazana została według właściwości organowi już po upływie terminu do jej wniesienia, na co skarżąca nie miała żadnego wpływu. Pełnomocnik podkreślił, że zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej otrzymał w dniu 2 grudnia 2015 r. Czas niezbędny do analizy akt sprawy, koniecznego kontaktu ze skarżącą dla weryfikacji informacji zawartych w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, analiza stanu faktycznego i prawnego z uwzględnieniem orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego oraz opracowanie opinii w przedmiocie podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi jak również opracowanie załączonej do wniosku o przywrócenie terminu skargi pozwalają w jego ocenie przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony, dodatkowo mając na względzie dni wolne w okresie świątecznym. W załączeniu pełnomocnik nadesłał między innymi zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia skarżącej. Odpowiadając na wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie a w przypadku przywrócenia terminu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. Należy też wskazać, że zgodnie z art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W rozpatrywanym przypadku przyjąć należy, iż przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej z dniem faktycznej możliwości sporządzenia przez pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu wniosku o przywrócenie terminu. W tych ramach Sąd wskazuje, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09; z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980; z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743) jak i w piśmiennictwie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011r., s. 286 – 287) dominuje pogląd, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Zaznaczyć należy, że w terminie przewidzianym na wniesienie skargi kasacyjnej pełnomocnik, stwierdzając brak podstaw do jej wniesienia, może również sporządzić opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszym postępowaniu, gdyż wyznaczony z urzędu pełnomocnik, który dowiedział się o tym wyznaczeniu w dniu 2 grudnia 2015 r., sporządził i wniósł w dniu 4 stycznia 2016 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (datowaną na 2 stycznia 2016 r.). Uczynił to zatem mieszcząc się w terminie, gdyż ostatni trzydziesty dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy, tj. Nowy Rok (piątek 1 stycznia 2016 r.); najbliższym dniem po dniach wolnych od pracy był poniedziałek 4 stycznia 2016 r. W ocenie Sądu, usprawiedliwione było zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi również w dniu 4 stycznia 2016 r. (data nadania wniosku za pośrednictwem organu), bowiem o konieczności złożenia takiego wniosku pełnomocnik skarżącej uzyskał przekonanie dopiero z chwilą opracowania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Uznając zatem, że wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został z zachowaniem terminu i mając przy tym na względzie, że złożono go z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 87 § 3 P.p.s.a., Sąd dokonał merytorycznej oceny zasadności wniosku. W tym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności, umożliwiające uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej. Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, skarżąca jest osobą nieuleczalnie chorą, korzystającą na co dzień z koncentratora tlenu, który ze względu na zaawansowaną niewydolność oddechową jest jej niezbędny dla życia. Objęta jest opieką paliatywną hospicjum i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Zdaniem Sądu, schorzenia skarżącej i stan w jakim się znajduje (istniejące również w okresie składania przez nią skargi) usprawiedliwiają możliwość uznania, że mogła ona należycie zadbać o swoje interesy dopiero działając przy pomocy fachowego pełnomocnika. Mając to na względzie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.