I SA/Gl 566/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-01-20

Skład orzekający: Piotr Pyszny, Anna Rotter, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, wydane z powodu nieczytelnego podpisu na odwołaniu, jest zgodne z prawem, jeśli podpis ten, choć nieczytelny dla organu, jest powtarzalny i zwyczajowo używany przez reprezentanta spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odwołanie zostało opatrzone podpisem własnoręcznym Prezesa Zarządu spółki, który nosił cechy powtarzalne i pozwalał na identyfikację autora. Organ podatkowy nie miał podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia z powodu nieczytelności podpisu, gdyż nie istnieje przepis nakazujący podpisywanie się czytelnym podpisem, a jedynie własnoręcznym. Stwierdzenie braku podpisu było nadmiernym formalizmem i naruszało zasadę zaufania do organów podatkowych.
Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Organ wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych odwołania, wskazując na nieczytelny podpis. Spółka odpowiedziała, że podpis złożył Prezes Zarządu, który jest uprawniony do reprezentacji, a podpis ten jest jego zwyczajowym podpisem. Organ pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, a następnie utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 lutego 2025 r. nr 2401-IOD-2.4100.4.2024 UNP: 2401-25-055486 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lutego 2025r. nr 2401-IOD-2.4100.4.2024 UNP: 2401-25-055486 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 października 2024r. nr 2401-IOD-1.4100.6.2024.14/GK UNP: 2401-24-264557 o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania H. Sp. z o.o. w P. (dalej skarżąca, spółka) z dnia 19 grudnia 2022r. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 111 ze zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 239 o.p. Stan sprawy. Decyzją z 30 listopada 2022 r., znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. w kwocie 307.017,00 zł oraz wysokość odsetek od niewpłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2017r. w kwocie 10.816,00 zł. Decyzja ta została doręczona spółce za pośrednictwem operatora pocztowego 5 grudnia 2022r. Pismem z 19 grudnia 2022 r. wniesione zostało odwołanie od przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Następnie pismem z 8 lutego 2023 r., nr 2401-IOD-1.4100.1.2023.2/GK spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych odwołania z 19 grudnia 2022r. - poprzez jego uzupełnienie o podpis osoby wnoszącej odwołanie w imieniu skarżącej, umożliwiający identyfikację tej osoby. Jak wyjaśniono w treści wezwania, brak czytelnego podpisu osoby wnoszącej odwołanie w imieniu spółki nie pozwolił na ocenę, czy zostało ono złożone przez osobę upoważnioną do reprezentowania skarżącej w postępowaniu odwoławczym. Jednocześnie pouczono, że niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, skutkować będzie pozostawieniem podania (odwołania) bez rozpatrzenia, na podstawie art. 169 § 4 o.p. Wskazane wezwanie zostało doręczone skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego 10 lutego 2023 r. Dnia 18 lutego 2023 r. Prezes Zarządu skarżącej spółki – R. W. skierował do organu pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie z 8 lutego 2023 r. W piśmie wskazano, iż odwołanie zostało podpisane przez niego oraz, że jest on Prezesem Zarządu spółki, który to fakt wynika z dostępnych publicznie danych, m.in. KRS. Jednocześnie Prezes zaznaczył, że przekroczył termin do uzupełnienia odwołania (termin upłynął 17 lutego 2023 r. podczas gdy pismo nadane zostało 18 lutego 2023 r.), co, jak wyjaśnił, spowodowane to było przyczynami niezależnymi od niego, sprawować miał bowiem opiekę nad małoletnim chorym synem, którego biologiczna matka po poważnej operacji znajdowała się w szpitalu. Dalej Prezes Zarządu podniósł, że nie miał możliwości zapewnienia opieki zastępczej nad dzieckiem nie tylko celem stawiennictwa w organie w K., ale nawet celem udania się do urzędu pocztowego i nadania pisma. R. W. zwrócił się o potraktowanie przedmiotowego pisma "jako pisma uzupełniającego braki formalne (brak czytelnego podpisu) oraz wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku z uzasadnieniem przyczyn incydentalnego, jednodniowego opóźnienia w uzupełnieniu braku". Zaznaczył także, że ze względu na niemożliwość osobistego stawiennictwa przesyła w załączeniu ponownie czytelnie podpisane odwołanie (w załączniku), tej samej treści, jak wniesione w dniu 19 grudnia 2022 r. DIAS postanowieniem z 6 marca 2023 r., nr 2401-IOD-1.4100.1.2023.6/GK UNP: 2401-23-052308, w trybie art. 165a o.p., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Natomiast postanowieniem z 6 marca 2023r., nr 2401-IOD-1.4100.1.2023.5/GK UNP; 2401-23-052305 DIAS pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z 19 grudnia 2022r. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie DIAS w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania z dnia 19 grudnia 2022r. organ postanowieniem z dnia 19 lutego 2024r. uchylił w całości postanowienie z dnia 6 marca 2023r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. nr 2401-IOD-1.4100.11.2024.6/GK UNP: 2401-24-264552, po ponownym rozpoznaniu wniosku, DIAS odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego (tj. braku podpisu) podania - odwołania wniesionego pismem z 19 grudnia 2022 r. od wydanej wobec Spółki decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 30 listopada 2022 r. Ponadto postanowieniem z 21 października 2024r. nr 2401-IOD-1.4100.6.2024.14/GK UNP: 2401-24-264557, po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pozostawił bez rozpatrzenia podanie spółki z dnia 19 grudnia 2022 r. zatytułowane - odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 30 listopada 2022 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia DIAS wyjaśnił, iż odwołanie z 19 grudnia 2022 r. nie zwierało czytelnego podpisu, aby możliwe było odczytanie z jego treści danych osoby, która je sygnowała. Organ wyjaśnił, iż ze znajdującego się na podaniu jednoliterowego znaku graficznego nie można było zidentyfikować, kto wniósł pismo odwoławcze oraz, czy zostało ono złożone przez osobę upoważnioną do reprezentowania spółki. W konsekwencji organ pismem z 8 lutego 2023 r. nr 2401- IOD-1.4100.1.2023.2/GK wezwał spółkę do usunięcia braków formalnych podania (przez uzupełnienie podania o podpis osoby je wnoszącej w imieniu spółki, umożliwiający identyfikacją osoby wnoszącej), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (w sprawie termin ten upływał 17 lutego 2023r.). Organ podkreślił, iż skarżąca nie uzupełniła podania w terminie. Spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu wniosła zażalenie na postanowienie DIAS z dnia 27 lutego 2025r. Wnoszący, w szczególności wskazał, że odwołanie zaopatrzył w swój podpis, którym podpisuje się "erga omnes", a nie parafkę podpisu. Następnie Prezes podkreślił, iż nie zna przepisu prawa, który nakazywałby mu podpisywanie się czytelnym podpisem. Według Prezesa Zarządu Spółki podpis jest zawsze i w każdym przypadku indywidualnym wzorem podpisu wnoszącego dany dokument - dlatego odwołanie z 19 grudnia 2022 r. nie zawierało braków formalnych, tj. braku jego podpisu, zwłaszcza wobec jego późniejszych wyjaśnień, że podpis złożony na piśmie z 19 grudnia 2022 r. jest podpisem Prezesa. Prezes Zarządu skarżącej stwierdził dalej, że w zakreślonym terminie (i kolejnych dniach) nie był w stanie stawić się w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach celem osobistego podpisania odwołania ze względu na specyficzną sytuację osobistą, w której się znalazł - co spowodowane było przyczynami obiektywnymi, niezależnymi od niego. Jak stwierdził, w terminie tym sprawował opiekę nad małoletnim, chorym synem, nie miał możliwości zapewnienia opieki zastępczej nad dzieckiem nie tylko celem stawiennictwa w siedzibie organu ale nawet celem udania się do urzędu pocztowego dla nadania pisma. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2025r. DIAS utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 października 2024r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania spółki od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 30 listopada 2022r. W postanowieniu wskazano, iż na odwołaniu z dnia 19 grudnia 2022r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.11.2022 roku został złożony nieczytelny podpis, przy jednoczesnym braku wskazania czy podpis złożyła osoba uprawniona do reprezentowania spółki (np. poprzez zamieszczenie opisu bądź stosownej pieczęci oraz podania imienia i nazwiska). Według DIAS podpis znajdujący się pod odwołaniem jest nieczytelny i nie pozwala na zidentyfikowanie osoby, od której pochodzi. Według organu ten nieczytelny podpis nie wskazywał na osobę uprawnioną do działania w imieniu spółki, a powyższa okoliczność obligowała do zastosowania trybu przewidzianego w art. 169 § 1 o.p. Wystosowane wezwanie do spółki zawierało rygor pozostawienia podania bez rozpatrzenia, gdy brak nie zostanie uzupełniony w terminie 7 dnia od daty otrzymania wezwania. W postanowieniu wyjaśniono, iż podpis powinien odzwierciedlać cechy charakterystyczne dla osoby, która go składa, i tym samym wystarczająco identyfikować osobę składającą wniosek. Organ musi mieć możliwość na podstawie tegoż podpisu zweryfikować legitymację procesową sygnującego pismo do jego wniesienia. Takie stanowisko znajduje też potwierdzenie w orzecznictwie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 marca 2021 r., sygn. akt II FSK 2820/18 i z 11 września 2018 r., sygn. akt ii FSK 389/18). Jak zaznaczono, w sprawie nie doszło do usunięcia braków formalnych w terminie wyznaczonym w wezwaniu. Wezwanie doręczone zostało dnia 10 lutego 2023r., zaś pismo pozostające w związku z wezwaniem (w reakcji na wezwanie) nadane zostało 18 lutego 2023 r. Dodatkowo, podniesiono, iż wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, do złożonego po terminie pisma nie zostało dołączone (w załączniku) czytelnie podpisane odwołanie, co potwierdza prezentata zamieszczona na piśmie. Na postanowienie DIAS z dnia 27 lutego 2025r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia podania z dnia 19 grudnia 2022r. Spółka wniosła skargę do tut. Sądu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż odwołanie zostało zaopatrzone w podpis Prezesa Zarządu a nie parafkę podpisu, jak to twierdzi organ podatkowy. Jak podano, brak jest przepisu prawa, który nakazywałby podpisywanie się czytelnym podpisem. Zdaniem Prezesa Zarządu wniesione w terminie odwołanie z dnia 19.12.2022r zaopatrzone było w jego podpis, gdyż na pismach kierowanych do organów podatkowych, sądów i innych podmiotów Prezes Zarządu spółki podpisuje się właśnie takim podpisem. Prezes dodatkowo podał, że w zakreślonym terminie nie był w stanie stawić się w organie podatkowym celem osobistego podpisania odwołania ze względu na specyficzną sytuację osobistą w której się znalazł. Jak wyjaśnił, brak możliwości stawiennictwa spowodowany był niezależnymi od niego przyczynami obiektywnymi - na dzień złożenia pisma tj. na 18.02.2023r osobiście sprawował opiekę nad małoletnim synem F. który jest chory. Jego biologiczna matka nie mogła się nim opiekować ponieważ sama wymagała opieki po poważnej operacji [...]. Dalej podano, iż w tygodniu w którym wniesiono spóźnione o jeden dzień odwołanie, Prezes Zarządu nie miał możliwości zapewnienia opieki zastępczej nad dzieckiem nie tylko celem stawiennictwa w organie podatkowym, ale nawet celem udania się do urzędu pocztowego dla nadania pisma. W odniesieniu do podpisu złożonego na odwołaniu od decyzji DIAS, Prezes Zarządu wskazał, iż w sposób w jaki podpisał się na odwołaniu, podpisuje się erga omnes i nie ma podstaw do twierdzenia, że nie jest to jego podpis. Ponownie wskazał, iż nie istnieje przepis prawa zobowiązujący do czytelnego podpisywania pism kierowanych do innych organów. W skardze zaznaczono, iż organ powinien dopuścić każdy dowód który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (zasada gromadzenia materiału dowodowego), a organ otrzymał pisemne wyjaśnienia z których wynikało, że podpis złożony na piśmie z dnia 19.12.2022r to podpis Prezesa Zarządu. Skarżąca podała także, iż przesłane przez niego 2 egzemplarze pisma z dnia 19.12.2022r - zaopatrzone zarówno w podpis Prezesa Zarządu jak i podpisanego czytelnie "R. W.". Zdaniem spółki pismo wniesione w dniu 19.12.2022r zostało wniesione prawidłowo i posiadało podpis Prezesa Zarządu. Prezes Zarządu zauważył, iż w posiadaniu organu znajdują się inne podpisane przez niego pisma kierowane do organu, których ten nie kwestionuje. W skardze powołano się na zasadę gromadzenia materiału dowodowego i obowiązek dążenia organu rozpoznającego sprawę do ustalenia prawdy obiektywnej. W razie wątpliwości, co do tożsamości składającego podpis, organ mógł porównać wzór podpisu z podpisami Prezesa Zarządu złożonymi w innych, niekwestionowanymi przez organ podatkowy sprawach. Końcowo stwierdzono, iż opisane w skardze, nacechowane złą wiarą działanie organu nie powinno mieć miejsca, a skarżąca ma prawo oczekiwać, aby organ rozpoznał przedmiotową skargę w oparciu o złożony materiał dowodowy i merytorycznie odniósł się do zgłaszanych twierdzeń i dowodów przedstawionych w sprawie. Tymczasem organ koncentruje się na kruczkach formalnych za wszelką cenę unikając rozpoznania odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Z kolei, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji niniejszą skargę Sąd ocenił, że organ naruszył przepisy postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ odwoławczy badając we wstępnej fazie dopuszczalność odwołania spółki z dnia 19 grudnia 2022r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 30 listopada 2022r. trafnie ocenił, że odwołanie nie zostało zaopatrzone w czytelny podpis osoby wnoszącej odwołanie w imieniu spółki, co uprawniało do wezwania strony, na podstawie art. 169 § 1 o.p., do podpisania odwołania. A wobec ustalenia organu, że strona nie usunęła w terminie opisanego w wezwaniu braku formalnego odwołania, organ uprawniony był pozostawić odwołanie strony skarżącej bez rozpatrzenia. Sąd zwraca uwagę, iż elementy składowe podania (którego kwalifikowaną formą jest odwołanie) ustawodawca określił w przepisie art. 168 § 2 i 3 o.p. Są to jednocześnie wymogi minimalne, które powinno spełniać każde podanie. Podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 168 § 2 o.p.). Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (art. 168 § 3 o.p.). Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno dodatkowo zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 o.p.). Przywołane zapisy i wypracowane na ich tle stanowisko judykatury nie pozostawia wątpliwości, że wskazanie osoby, od której pochodzi podanie oraz złożenie podpisu pozwalają organowi podatkowemu na zidentyfikowanie podmiotu, od którego pochodzi takie podanie. Dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli, bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis. Podpis jako wymóg natury podmiotowej ma zasadnicze znaczenie i potwierdza pochodzenie podania od danej osoby. Żaden z przepisów prawa nie pozwala organowi podatkowemu przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w warunkach, kiedy wniosek nie został złożony przez stronę lub osobę przez nią do tego umocowaną (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1617/09; wyrok NSA z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt I FSK 996/14; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 430/17 - dostępne, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest przy tym pogląd, że uznanie za odwołanie pisma niepodpisanego przez wnioskodawcę powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu podatkowego. Naruszenie takie stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2010 r., I SA/Po 759/09 i z dnia 7 kwietnia 2011 r., IV SA/Po 1005/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 marca 2010 r., II SA/lu 818/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2014 r., I SA/Kr 1685/13). Z kolei stosownie do treści art. 169 § 1 o.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Natomiast, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 3 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. W sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art. 235 o.p.). Uwypuklić należy, co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że ustawodawca w omawianych przepisach nie zawarł zapisów, które wskazywałyby na szczególne wymagania względem podpisu strony. Z przepisu art. 168 § 3 o.p. wynika, że podanie ma być podpisane przez wnoszącego, nie może być to zatem faksymile, kserograficzna odbitka własnoręcznego podpisu lub w inny sposób mechanicznie odtworzony podpis. Podpisem strony jest bowiem podpis w rozumieniu art. 78 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który operuje pojęciem "własnoręcznego podpisu". Nie musi to być jednak podpis czytelny (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 118). W uchwale z dnia 28 kwietnia 1973 r., sygn. akt III CZP 78/72 (OSN 1973, nr 12, poz. 207) SN uznał (na użytek przepisów prawa spadkowego), że w utrwalonej praktyce obrotu za ważny podpis uważa się nie tylko podpis imieniem i nazwiskiem lub podpis samym nazwiskiem, lecz także - i najczęściej - skrót podpisu ("podpis nieczytelny"), którego wystawca zwykle używa przy podpisywaniu dokumentów i który jest "godłem" jego podpisu. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. IV CSK 78/09, wskazano, że zasadniczo podpis powinien wyrażać co najmniej nazwisko. Nie jest konieczne, aby było to nazwisko w pełnym brzmieniu, gdyż dopuszczalne jest jego skrócenie, nie musi ono być także w pełni czytelne. Podpis powinien jednak składać się z liter i umożliwiać identyfikację autora, a także stwarzać możliwość porównania oraz ustalenia, czy został złożony w formie zwykle przezeń używanej. Innymi słowy podpis powinien wykazywać cechy indywidualne i powtarzalne danej osoby od której pochodzi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w jednym z orzeczeń podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (postanowienie NSA z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 368/11). Podobne oceny odnośnie do podpisu czynione są tak na gruncie przepisów prawa administracyjnego i jego procedury oraz prawa cywilnego. Sąd Apelacyjny w Białymstoku Wydział I Cywilny w wyroku z 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I ACa 684/19 orzekł, że "podpis może być skrócony, nie musi być czytelny, może nawet pomijać pewne litery – np. samą końcówkę nazwiska. Dla zachowania formy pisemnej wymaga się by napisany znak ręczny stwarzał dla osób trzecich pewność, że podpisujący chciał podpisać się pełnym swoim nazwiskiem oraz, że uczynił to w formie, jakiej przy podpisywaniu dokumentów stale używa". Uwzględniając powyższe nie budzi wątpliwości Sądu, że odwołanie skarżącej z dnia 19 grudnia 2022r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 30 listopada 2020r. jest opatrzone podpisem Prezesa Zarządu spółki – R. W.. Podpis, jakim opatrzone jest odwołanie jest niewątpliwie podpisem własnoręcznym R. W., którego uprawnienie do reprezentowana spółki nie było kwestionowane. Podpis R. W. nosi cechy powtarzalne pozwalające odróżnić go od innych. Sąd zwraca uwagę, iż tożsamego podpisu jaki został umieszczony na odwołaniu z dnia 19 grudnia 2022r. R. W. używał w nie tylko w dotychczasowej korespondencji z organem podatkowym, ale podpis ten pojawia się w innej korespondencji prowadzonej przez skarżącą spółkę, która to korespondencja stanowi część materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym. Co istotne podpis R. W. nie był przez organy podatkowe dotychczas kwestionowany. Tożsamy podpis R. W. został umieszczony m. in. na zastrzeżeniach do ustaleń protokołu kontroli z dnia 7 lipca 2020r., na fakturach wystawianych przez skarżącą spółkę, na piśmie z dnia 14 sierpnia 2019r. skierowanym przez spółkę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, iż podpis złożony na odwołaniu z dnia 19 grudnia 2019r. u w imieniu spółki (umocowanie R. W. do reprezentowania skarżącej nie było nigdy przez organ kwestionowane) umożliwiał identyfikację R. W. jako podpisującego odwołanie. Jak wykazano powyżej, analiza znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zarówno tych adresowanych do organów administracji publicznej, jak i innych dokumentów sporządzonych przez skarżącą spółkę potwierdza, że jest to podpis złożony w formie zazwyczaj używanej przez reprezentującego spółkę w postępowaniu podatkowym Prezesa Zarządu – R. W.. Zdaniem Sądu wątpliwości organu, co do umieszczonego na odwołaniu podpisu R. W. powstały na skutek braku umieszczenia na tym piśmie pieczątki Prezesa Zarządu. Jednak brak taki nie został objęty dyspozycją art. 168 o.p. i winien zostać wyjaśniony przy zastosowaniu np. art. 155 § 1 o.p. W konsekwencji organ w sposób nieuprawniony zastosował art. 169 § 1 o.p. na skutek przyjęcia, iż odwołanie z dnia 19 grudnia 2022r. nie zawiera wymaganego podpisu osoby uprawnionej do reprezentowania skarżącej. Jedynie na marginesie Sąd zwraca uwagę, iż w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braku formalnego odwołania R. W. potwierdził, iż to jego podpis widnieje na odwołaniu z dnia 19 grudnia 2022r. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż podpis R. W. posiada za każdym razem cechy powtarzalne pozwalające odróżnić go od innych. Z tych wszystkich względów, zdaniem Sądu odmienna ocena i przyznanie racji organowi, który stwierdził, że odwołanie nie zostało podpisane przez osobę reprezentującą skarżącą byłoby przejawem nadmiernego formalizmu i prowadziłoby do naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nadto jak akcentowała strona skarżąca, dotychczas organy, w żaden sposób nie kwestionowały podpisu strony złożonego w formie jak na odwołaniu. Należy uznać, że odwołanie strony jest podpisane, co oznacza, że organ niezasadnie wzywał stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie. Co za tym organ nie był uprawniony, w przypadku nieusunięcia braku odwołania, do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie odwołanie spełniało wymogi przepisu art. 168 § 3 o.p. jeżeli chodzi o wymóg podpisania przez wnoszącą. W ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu przyjmując, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nie zawierało braków formalnych. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą koszty w łącznej kwocie 100 zł, na które składają się wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło