I SA/Gl 577/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędzia NSA Przemysław Dumana,, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 20 października 2006 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 21 października 2006 r.) M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...], wydane w oparciu o art. 38 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) o odmowie wyłączenia spod egzekucji administracyjnej ruchomości – linii do produkcji gilz oraz bobiniarki, zajętych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do "A" s.c. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę inicjującą postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, wskazując na treść art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi i stwierdzając, że wpływ skargi do organu pierwszej instancji skutkuje koniecznością przekazania jej właściwemu organowi, wskutek czego za datę wniesienia skargi uważa się dzień przekazania jej organowi odwoławczemu. Sąd skonstatował zatem, że skarga przesłana na adres Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. przekazana organowi II instancji w dniu 27 października 2006 r. została wniesiona po upływie ustawowego terminu, a zatem podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę kasacyjną od tego postanowienia została uwzględniona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r. (sygn. akt II FSK 530/07), którym uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2007 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia sąd II instancji zanegował twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że podatnik został prawidłowo pouczony o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wskazał, że pouczenie to zostało sformułowane w sposób dwuznaczny. Niejasne jest bowiem oznaczenie organu, do którego należało przesłać skargę, gdyż określenie "tutejszy" w sytuacji, gdy postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało sporządzone w C. i widnieje na nim adres do korespondencji: Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy ul. [...],[...] C., uznać należy za nieprecyzyjne, budzące wątpliwości strony, co do adresu, na który powinna w zakreślonym terminie przesłać skargę. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na pismo skarżącego z dnia 12 grudnia 2006 r. zawierające wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W konkluzji sąd II instancji wskazał, że sąd I instancji naruszył art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy, gdyż przedwcześnie odrzucił skargę, mimo, iż podatnik w ustawowym terminie wniósł o przywrócenie terminu do zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uwzględnił go postanowieniem z dnia 7 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. wydane w oparciu o art. 38 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), którym odmówiono uwzględniania wniosku M. W. o wyłączenie spod egzekucji administracyjnej ruchomości – linii do produkcji gilz oraz bobiniarki, zajętych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec "A" s.c. Wspomniany art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Zgodnie z art. 38 § 2 powołanej ustawy organ egzekucyjny rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie czternastu dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalsze czternaście dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe. Art. 40 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zaskarżalność postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego, przyznając uprawnienie do wniesienia zażalenia osobie, o której mowa w art. 38 § 1 tej ustawy. W art. 40 § 2 tej ustawy zawarte jest natomiast zastrzeżenie, zgodnie z którym na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje natomiast prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (osoba ta odpis pozwu o zwolnienie kieruje równocześnie do organu egzekucyjnego). Powyższa regulacja, która (począwszy od 30 listopada 2001 r. wyłączyła dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznego postanowienia w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) stanowi lex specialis w odniesieniu do normy ogólnej wynikającej z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który kontrolą działalności administracji publicznej sprawowaną przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 listopada 2007 r. (sygn. akt II FSK 1388/06, niepubl.) Mając zatem na uwadze zasadę, zgodnie z którą lex specialis derogat legi generali, stwierdzić należy, iż skarga inicjująca postępowanie sądowe w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nadmienić trzeba także, iż "błędne pouczenie o środkach odwoławczych nie może kształtować właściwości sądu administracyjnego" (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 527/07, LEX nr 345974). Na marginesie zauważyć również warto, że "rozprawa służy merytorycznemu załatwieniu sprawy. Natomiast odrzucenie skargi jest w istocie stwierdzeniem jej niedopuszczalności, a wręcz odmową merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która może nastąpić na każdym etapie postępowania, zarówno na rozprawie, jak i na posiedzeniu niejawnym, jeśli tylko wystąpi jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Z kolei jednoznaczne brzmienie art. 58 § 3 zd. 2 pozostawia do uznania sądu, czy odrzucenie skargi nastąpi na posiedzeniu jawnym" (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OSK 747/06, LEX nr 290151). Wobec powyższego Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę.