I SA/Gl 592/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-12-03

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Paweł Kornacki, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości, która nie stanowi własności zobowiązanego, obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zachodzi, gdy środek ten jest obiektywnie niedopuszczalny ze względu na jego bezprawność (podmiotową lub przedmiotową). Wadliwe zastosowanie środka egzekucyjnego, np. zajęcie nieruchomości niebędącej własnością zobowiązanego, nie stanowi o jego niedopuszczalności w ogóle, lecz o niewłaściwym skierowaniu egzekucji. Taka wadliwość nie obliguje do umorzenia całego postępowania egzekucyjnego, a jedynie może skutkować uchyleniem czynności egzekucyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że zajęte nieruchomości nie stanowią jego własności, co czyni zastosowany środek egzekucyjny niedopuszczalnym. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując, że nie zachodzą przesłanki z art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że wadliwy wybór środka egzekucyjnego (zajęcie nieruchomości niebędącej własnością zobowiązanego) nie oznacza jego niedopuszczalności w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, lecz skutkuje uchyleniem czynności egzekucyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013. 267 ze zm.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 1 pkt 7 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2014. 1619 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia Pana J. G., dalej zobowiązanego, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., dalej organ egzekucyjny, z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Prezydenta Miasta B., dalej wierzyciel, nr [...] z dnia [...], [...] z dnia [...], [...] do [...] z dnia [...], [...] do [...] z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o wymienione w postanowieniu tytuły wykonawcze wierzyciela, obejmujące zaległości zobowiązanego w podatku od nieruchomości za 2 kwartały 2011 r., oraz 4 kwartały 2012 r. i na jego wniosek z dnia 20 lutego 2013r. o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości zobowiązanego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 17 października 2014r. nr [...] doręczonym 6 listopada 2014r. dokonał zajęcia nieruchomości położonej w miejscowości S., dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], a zawiadomieniem również z 17 października 2014r. nr [...] zajął nieruchomość położoną w Ś., dla której SR V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr [...], wzywając jednocześnie dłużnika do zapłaty długu. W dniu 27 listopada 2014r. wpłynął do organu egzekucyjnego wniosek zobowiązanego z 26 listopada 2014r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego. Zobowiązany wyjaśnił, że nieruchomości objęte księgami wieczystymi nr [...],[...] nie stanowią jego własności, czego potwierdzeniem jest treść tych ksiąg wieczystych. W sytuacji zaś niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, postępowanie egzekucyjne winno być umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwaną dalej ustawą egzekucyjną. Skarżonym postanowieniem organ egzekucyjny odmówił zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela, z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości, zajętych zawiadomieniami z dnia 17 października 2014r. nr [...] i [...]. Motywując swoje rozstrzygnięcie organ egzekucyjny podkreślił, iż zgodnie z art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, przy czym nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego (art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej). Cytując brzmienie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez wymienienie 9 przypadków, w których następuje obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny stwierdził, że żaden z nich nie wystąpił w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Pana J. G.. Dodał, że na obecnym etapie nie można też wykazać bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej. Wyjaśnił ponadto, że w dniu 3 lutego 2012r. dokonano zajęcia nieruchomości na wniosek Prezydenta Miasta B. i zgodnie z art. 110 § 1 ustawy egzekucyjnej rozporządzanie nieruchomością po zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze zobowiązanego i w każdym przypadku czynności egzekucyjne są ważne w stosunku do nabywcy. Na to postanowienie, zobowiązany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności art. 69 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, wniósł o jego uchylenie. Zobowiązany podkreślił, że od 6 września 2013 r. nie jest właścicielem zajętych nieruchomości, zatem dokonywanie ich zajęcia jest nieuzasadnione. Stanowisko to potwierdził Sąd, oddalając wniosek Naczelnika US w T. o ujawnienie ostrzeżenia o zajęciu nieruchomości, ale oddalenie takiego wniosku nie uchyla dokonanego zajęcia nieruchomości. W sprawie natomiast powołanego w postanowieniu art. 110f § 1 ustawy egzekucyjnej zobowiązany wyjaśnił, że zawarte w tym przepisie sformułowanie wskazuje, iż chodzi w nim o możliwość niezakłóconej kontynuacji egzekucji o ściśle ustalonych granicach przedmiotowych i podmiotowych, a rozpoczętego przed zbyciem nieruchomości. Stwierdził, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci egzekucji z nieruchomości niestanowiących własności zobowiązanego jest niedopuszczalny. Tym samym zdaniem zobowiązanego spełniona została przesłanka z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, więc wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości jest w pełni uzasadniony. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy przytoczył treść art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej wyjaśniając, że wdrożona wobec zobowiązanego egzekucja z nieruchomości jest środkiem egzekucyjnym przewidzianym do stosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do wytycznych art. 19 § 1 ustawy egzekucyjnej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., a więc jest on właściwym do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości. Wybór jednak tego środka egzekucyjnego jest możliwy wyłącznie w sytuacji, gdy konkretna nieruchomość stanowi własność zobowiązanego, wobec którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne. Następnie organ odwoławczy ustalił, że nieruchomości do których egzekucję wszczął i prowadzi wobec zobowiązanego organ egzekucyjny, w dacie ich zajęcia tj. w dniu 17 października 2014r. nie należały już do zobowiązanego, gdyż na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6 września 2013r. prawo własności tych nieruchomości przeszło na panią D. G.. Dokonanie zatem zawiadomieniami z dnia 17 października 2014r. nr [...] i nr [...] zajęcia nieruchomości nie będących własnością zobowiązanego wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, winno skutkować uchyleniem tych czynności egzekucyjnych. Nietrafny jednak jak się okazało, wybór środka egzekucyjnego zdaniem organu odwoławczego nie oznacza niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, obligującej organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, umorzeniu podlega w przypadkach w nim wymienionych postępowanie egzekucyjne, natomiast egzekucja z nieruchomości jest tylko środkiem egzekucyjnym, w związku z czym nie może mieć miejsca wnioskowane przez zobowiązanego umorzenie egzekucji z nieruchomości. Organ odwoławczy zauważył, że aczkolwiek w świetle powyższych omówień błędne jest przyjęcie przez organ egzekucyjny, iż nabywca nieruchomości może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze zobowiązanego na mocy art. 110f § 1 ustawy egzekucyjnej, bo ten zapis dotyczyć może wyłącznie zajęć nieruchomości dokonanych przed zmianą ich właściciela, to jednak trzeba przyznać, iż na obecnym etapie nie sposób mówić o ewidentnej bezskuteczności egzekucji, uprawniającej organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, czyli w przypadku stwierdzenia, iż w tym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Tym samym organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zobowiązany wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Uzasadniając skargę skarżący podkreślił, że swym wnioskiem z dnia 26 listopada 2014 r. wniósł o umorzenie egzekucji z nieruchomości w zakresie dokonanych zajęć nieruchomości z dnia 10 października 2014 r. dotyczących nieruchomości objętych księgami wieczystymi [...] i [...], których od dnia 6 września 2013 r. nie jest już właścicielem. W ocenie skarżącego przedmiotowe zajęcia były nieuzasadnione, gdyż dokonywanie zmian przedmiotowych w prowadzonej egzekucji jest niedopuszczalne. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w T., który oddalił wniosek organu egzekucyjnego o ujawnienie ostrzeżenia o zajęciu nieruchomości, co jednak nie uchyliło dokonanego zajęcia, które w tych okolicznościach było niedopuszczalne. Skarżący, zauważył, że przepis art. 110 f § 1 ustawy egzekucyjnej, wskazuje, że chodzi w nim o możliwość niezakłóconej kontynuacji egzekucji o ściśle określonych granicach przedmiotowych i podmiotowych, a rozpoczętego przed zbyciem nieruchomości. Zdaniem skarżącego zaskarżony środek egzekucyjny był niedopuszczalny, gdyż nieruchomości, których dotyczył nie stanowiły jego własności, a tym samym spełniona została przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej. Podkreślił, że dokonano w ten sposób zajęcia własności osoby trzeciej na poczet jego zobowiązań. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując wyrażone w sprawie stanowisko i informując, że przedmiotowe zajęcia zostały uchylone przez organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 27 maja 2015 r. oraz dodając, że kwestia zajęcia nieruchomości z 2012 r. pojawiła się w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt. I SA/Gl 193/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że dotyczyło ono odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy wystawiony na zobowiązanego tytuł wykonawczy stanowił podstawę do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości, które w dacie dokonywania tej czynności nie były już jego własnością (współwłasnością). Zobowiązany twierdził, że zastosowanie tego środka egzekucyjnego było niedopuszczalne i skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego z tej nieruchomości, zaś organ odwoławczy uznał, że dokonanie takiego zajęcia nie oznacza niedopuszczalności takiego środka lecz skutkuje wyłącznie uchyleniem tej czynności egzekucyjnej. Poza sporem było, że w stosunku do zobowiązanego toczyło się postępowanie egzekucyjne, zaś zawiadomieniem z dnia 17 października 2014 r. dokonano zajęcia przedmiotowych nieruchomości, które od dnia 6 września 2013 r. nie stanowił już własności zobowiązanego. Z tej przyczyny Sąd wieczystoksięgowy postanowieniem z dnia [...] oddalił wniosek organu egzekucyjnego o ujawnienie ostrzeżenia o zajęciu tych nieruchomości, przy czym nieruchomości te, gdy stanowiły jeszcze własność zobowiązanego, zostały już zajęte zawiadomieniami z dnia 3 lutego 2012 r. wystawionymi na podstawie innych niż w niniejszej sprawie tytułów wykonawczych wierzyciela. Bezsporne było, że prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt. I SA/Gl 193/13 oddalono skargę zobowiązanego na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wcześniej wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze. Sąd ustalił, że podstawą wystawienia tych tytułów były ostateczne decyzje ustalające zobowiązanemu podatek od nieruchomości za lata 1998 – 2011 zaopatrzone w klauzulę wykonalności, a nadto, że jako zgodne z prawem należało ocenić odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie zaistniały wymagane prawem przesłanki z art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej nakazujące tego rodzaju umorzenie. Poza sporem było, również, że przedmiotowe zajęcia (z dnia [...]) zostały przez organ egzekucyjny uchylone zawiadomieniami z dnia 27 maja 2015 r. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 i pkt 12a oraz pkt 18 ustawy egzekucyjnej przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające się zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (pkt 2), środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych to min. egzekucja z nieruchomości (pkt 12a), zaś przez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonywania obowiązku objętego tytułem wykonawczym (pkt 18). W myśl art. 7 § 1 i § 3 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (§ 1), stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy (§ 3). Stosownie do brzmienia art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej postępowania egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Przepis podobnej treści zawarty został w art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zaś z art. 54 § 1 tej ustawy wynika, że "zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (...)". W tym miejscu należy wskazać na pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, w myśl którego "Niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 33 pkt 6 u.p.e.a. zachodzi w sytuacji, gdy środek taki w konkretnej sprawie w ogóle jest niedopuszczalny ze względu na jego bezprawność, w tym o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym, np. środek egzekucyjny nie wymieniony w ustawie, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych środek w postaci grzywny w celu przymuszenia lub przymusu bezpośredniego, ze względów podmiotowych, gdy został skierowany do dyplomaty posiadającego immunitet dyplomatyczny. Zatem wadliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, np. poprzez jego błędne skierowanie do niewłaściwego oddziału banku, winno być kwestionowane w drodze skargi na czynności egzekucyjne. Powyższe wypada jeszcze uzupełnić o stwierdzenie, że środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można stosować ich zamiennie. Każdy z nich dotyczy konkretnych uchybień." Wobec powyższego należy stwierdzić, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości w zakresie egzekucji świadczeń pieniężnych nie jest środkiem niedopuszczalnym, w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej i co najwyżej może być nieprawidłowo lub błędnie zastosowany. Wadliwość zastosowanego środka egzekucyjnego np. w postaci próby zajęcia nieruchomości nie będącej własnością zobowiązanego nie stanowi o jego niedopuszczalności w ogóle, lecz o niewłaściwym skierowaniu egzekucji do przedmiotu, z którego egzekucja taka nie może być prowadzona z uwagi na brak przymiotu własności takiej nieruchomości w stosunku do zobowiązanego. Na marginesie wypada dodać, że w myśl art. 38 § 1 ustawy egzekucyjnej "kto nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub prawa – z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swojego żądania." "Właściciel ma prawo żądać wyłączenia nieruchomości spod egzekucji, nawet jeżeli wniosek w tej sprawie złożył za późno" (tak wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 490/10). "Istotą regulacji z art. 38 § 1 u.p.e.a. jest ochrona osób trzecich w przypadku pomyłkowego skierowania egzekucji wobec praw majątkowych nienależących do zobowiązanego" (tak wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt. II FSK 2026/11). "Z przewidzianego w art. 38 § 1 u.p.e.a. środka ochrony osób trzecich nie może korzystać małżonek zobowiązanego, w sytuacji gdy egzekucja nie zostaje skierowana do jego majątku osobistego" (tak wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 262/11). Oznacza to, że w sytuacji, gdy egzekucja została skierowana do majątku osobistego małżonka zobowiązanego może on skorzystać z przywołanego uprawnienia. Zgodnie z art. 110 c § 4 ustawy egzekucyjnej zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania do zapłaty dochodzonych należności (§ 2), z tym że "w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej" (...). W myśl art. 110 f § 1 tej ustawy rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie egzekucyjne. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze zobowiązanego. W każdym przypadku czynności egzekucyjne są ważne w stosunku do nabywcy". Stosownie do art. 626 9 k.p.c. Sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania. Oddalenie wniosku o wpis ostrzeżenia lub brak tego wpisu ma ten skutek, że istniejący stan prawny danej nieruchomości, w stosunku do innych osób niż zobowiązany nie zmienia się mimo dokonania jej zajęcia. Zajęcie i dokonany na wniosek organu egzekucyjnego wpis ostrzeżenia o zajęciu to dwie odrębne czynności regulowane różnymi ustawami. Należy w tym miejscu zauważyć, że w skutek zaistnienia okoliczności opisanych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej umorzeniu, podlega postępowanie egzekucyjne, a nie sama egzekucja, a więc zastosowanie konkretnego środka egzekucyjnego. "Egzekucyjne postępowanie w administracji to zorganizowany ciąg czynności prawnych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną" (tak wyrok NSA z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 1462/08). "Postępowanie egzekucyjne może być umorzone zarówno w całości jak i w części. Do umorzenia postępowania w całości dochodzi wówczas, gdy egzekucja jest niedopuszczalna w odniesieniu do niektórych osób wskazanych jako zobowiązani lub gdy niedopuszczalne jest egzekwowanie niektórych obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym" (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013r. sygn. akt VIII SA/Wa 641/12). "Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel i wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 193/13). Umorzenie z art. 59 § 1 (i § 2) ustawy egzekucyjnej dotyczy całego postępowania egzekucyjnego, wszczętego wnioskiem wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 ustawy egzekucyjnej), a nie jednego z zastosowanych w jego toku środków egzekucyjnych. Umorzeniu podlega bowiem postępowanie, a nie dokonana czynność egzekucyjna. Czynność egzekucyjna w postaci zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego stanowi przyczynę umorzenia postępowania egzekucyjnego, wpisana w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, tylko wówczas, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy zastosowany środek nie byłby przewidziany prawem bądź byłby wyłączony z mocy prawa w stosunku do egzekwowanego obowiązku bądź osoby (zobowiązanego), na której dany obowiązek ciąży i to w sposób wykluczający dalsze prowadzenie takiego postępowania. Nie dotyczy to sytuacji błędnego zastosowania, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1 a pkt 12 a ustawy egzekucyjnej t.j. egzekucji z należności (poprzez jej zajęcie) nie stanowiącej własności zobowiązanego. Dokonanie takiej (błędnej) czynności, nie oznacza konieczności umorzenia (w całości lub części) postępowania egzekucyjnego, w ramach którego środek taki zastosowano. Niedopuszczalne jest bowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego w części odnoszącej się do nieuzasadnionego zastosowania przewidzianego prawem środka egzekucyjnego, a więc w stosunku do tego środka (egzekucji z danej rzeczy lub prawa), a nie całego prowadzonego postępowania mającego na celu przymusowe wykonanie obowiązku zobowiązanego. Należy przy tym zauważyć, że sporne zajęcia zostały przez organ egzekucyjny uchylone w trakcie trwania niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego i w dacie orzekania w niniejszej sprawie już nie istniały. Warto przy tym wskazać, że zajęcie, nieruchomości mającej urządzoną księgę wieczystą, które nie zostało ujawnione stosownym wpisem (ostrzeżenia), jest nieefektywne, a więc bezskuteczne dla możliwości prowadzenia z niej egzekucji, zaś z chwilą odmowy dokonania takiego wpisu (czynność sądowa) rzeczą organu egzekucyjnego jest uchylenie takiego zajęcia (czynność egzekucyjna). Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło