I SA/Gl 622/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Krzysztof Kandut (spr.), Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej zwany: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1oraz art. 59 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta K. (dalej zwany: skarżący, wierzyciel), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego J. S. na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta K. z [...] nr [...]. Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie wydanego przez Prezydenta Miasta K. tytułu wykonawczego z [...] nr od [...], obejmującego opłatę dodatkową za nieopłacone parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w dniu 1 czerwca 2012 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 25 sierpnia 2016 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w [...] S.A. w L.. W odpowiedzi na zajęcie Bank poinformował organ o zbiegu egzekucji do rachunku bankowego zobowiązanego. Zawiadomieniem z 5 lipca 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w Banku [...] w B.. W odpowiedzi na zajęcie Bank poinformował organ, że nie prowadzi rachunku dla zobowiązanego. Zawiadomieniem z 22 czerwca 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u A spółka o.o. w K.. Spółka poinformowała, że nie posiada wobec skarżącego żadnych zobowiązań. Postanowieniem z [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu przedawnienia obowiązku. Wierzyciel wniósł zażalenie na to rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Biorąc pod uwagę fakt, że nastąpiło skuteczne zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego, to bieg terminu przedawnienia został przerwany i okres jego upływu wydłuża się o kolejne 5 lat, a zatem przedawnienie nie nastąpiło. Organ II instancji postanowieniem z [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego z [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania wskazując, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych ‒ według art. 40d ust. 3 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych ‒ przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym winny być one uiszczone. Pięcioletni okres wymagalności zobowiązania objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, liczony w niniejszym przypadku od końca 2012 r., upłynął z dniem 31 grudnia 2017 r. W konsekwencji zaistniała przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dalej organ stwierdził, że ustawa o drogach publicznych – w zakresie przedawnienia należności z tytułu opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych – nie odsyła do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż sama zawiera stosowną regulację. Zatem nie ma w omawianej sprawie zastosowania art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa i skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia należności objętej opisanym wyżej tytułem wykonawczym. Zdaniem organu, skoro ustawa o drogach publicznych zawiera uregulowanie zakreślające pięcioletni okres wymagalności opłaty dodatkowej bez powiązania z innymi ustawami w tym zakresie, to brak jest podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej. Powołał w tym zakresie przykład z orzecznictwa sądów administracyjnych oraz pogląd doktryny. W skardze wierzyciel zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, b) art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz umorzenie postępowania wskutek wadliwego przyjęcia, że przedmiotowa należność wygasła wskutek przedawnienia, c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, 2) naruszenie art. 40d ust. 3 u.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że przedmiotowa należność uległa przedawnieniu z upływem 2017 r. W konsekwencji stawianych zarzutów skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uzasadniając podniesione zarzuty wierzyciel wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego doszło do przerwania biegu pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty dodatkowej za niepłacony postój w strefie płatnego parkowania, stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego. Podniósł, że opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania mają charakter należności publicznoprawnej. W myśl art. 60 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm. – dalej u.f.p.) środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 w/w ustawy). Zgodnie z art. 67 u.f.p., do tego rodzaju opłat mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący stwierdził, że w sprawie powinna zostać zastosowana instytucja z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, a skoro nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia należności wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, to niezasadnie umorzono postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy do opłat dodatkowych wynikających z nieuiszczenia opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, stosownie do art. 13f ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. t.j. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm. – dalej zwana u.d.p.), znajdują zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa regulujące przedawnienie zobowiązania, w tym przerwanie jego biegu. Ustalenie, że nastąpiło przedawnienie tej należności organy obu instancji oparły na uregulowaniu zawartym w art. 40d ust. 3 u.d.p., przewidującym, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i ust. 2, art. 29a ust. 1 i ust. 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Powołując się na powyższe uregulowanie organy uznały, że stanowi ono odrębne, a jednocześnie całościowe uregulowanie kwestii przedawnienia opłat pobieranych na mocy art. 13f ust. 1 u.d.p. Wskazały w tym zakresie na brak odesłania w u.d.p. do przepisów Ordynacji podatkowej lub jakiejkolwiek innej ustawy. Przyjęły zatem, że podstawę do zastosowania wobec spornej należności instytucji przedawnienia stanowił art. 40d ust. 3 u.d.p., a nie przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej (dot. przerwania biegu terminu) w zw. z art. 67 oraz art. 60 pkt 7 u.f.p. Dokonując oceny stanowiska organów w tej sprawie trzeba na wstępie przypomnieć, że przepis art. 40d ust. 3 u.d.p., o przedawnieniu obowiązku uiszczenia opłat wynikających z art. 13f u.d.p. (jak i innych opłat i kar przewidzianych w tej ustawie), ustawodawca wprowadził do ustawy o drogach publicznych w drodze jej nowelizacji ustawą z 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 179, poz. 1489), która weszła w życie z dniem 4 października 2005 r. Do tego czasu należności z tego tytułu nie ulegały przedawnieniu. Dodając przepis art. 40d ust. 3 ustawodawca usunął stan braku regulacji prawnej w zakresie przedawnienia m.in. opłat dodatkowych za nieopłacone parkowanie w strefie płatnego parkowania, a jednocześnie nie wprowadził, ani wprost ani przez odesłanie do innych ustaw, możliwości przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Oznacza to, że ustawa określa jeden, nie podlegający wydłużeniu (np. przerwaniu lub zawieszeniu), pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania z tytułu opłat wymienionych w art. 40d ust. 3 u.d.p. Nie zmienia tego stanowiska uchwalona 27 sierpnia 2009 r. ustawa o finansach publicznych, która w art. 67 ust. 1 przewiduje, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zdaniem strony skarżącej art. 67 ust. 1 u.f.p. uprawnia do uznania, że do spornej należności, jako wymienionej w art. 60 pkt 7 u.f.p. niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym, należy zastosować art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przewidujący przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko skarżącego jest niezasadne. Przepis art. 67 ust. 1 u.f.p. stanowi bowiem, że przepisy k.p.a. i odpowiednio - działu III Ordynacji podatkowej stosuje się tylko do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Ustawa o finansach publicznych nie zawiera żadnej regulacji odnośnie przedawnienia należności wymienionych w art. 60, zatem mogą mieć w tym zakresie generalnie zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Jeżeli jednak odrębne uregulowanie kwestii przedawnienia przewidziane jest w ustawach szczególnych, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to uregulowanie to, jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami o charakterze ogólnym. Taką regulacją jest właśnie art. 40d ust. 3 u.d.p. Powyższy pogląd potwierdza także stanowisko doktryny (zob.: T. Brzezicki, W. Morawski - Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, opubl. PPLiFS z 2011 r. nr 7-8, str. 25-29). Tytułem porządku nadmienić należy, że na mocy art. 12 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) do art. 67 u.f.p. dodano ust. 2 w brzmieniu: "Do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego". Nowelizacja ta pozostaje jednak bez znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż dotyczy ona administracyjnych kar pieniężnych, gdy tymczasem spór dotyczy opłaty określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. W świetle przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi samodzielną podstawę przedawnienia zobowiązań, w tym z tytułu obowiązku opłaty określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. i nie ma w ty zakresie zastosowania art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 40d ust. 3 u.d.p. nie powala przyjąć, że zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia wspomnianej opłaty dodatkowej. Stwierdzenie przedawnienia należności dochodzonej w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obligowało organ egzekucyjny do umorzenia tego postępowania na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wydane w tym zakresie postanowienie odpowiada zatem prawu, podobnie jak utrzymujące je w mocy postanowienie organu II instancji. Zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygał już w przedmiocie przedawnienia opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p. w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przywołać tu należy wyroki z 15 grudnia 2016 r. o sygn. akt: I SA/Gl 644/16 i I SA/Gl 645/16 oraz z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 545/18 (dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobny pogląd odnaleźć można także w wyrokach WSA: w Olsztynie z 7 marca 2018 r. sygn. I SA/Ol 95/18, Lex nr 2472215; w Gdańsku z 13 marca 2018 r. sygn. I SA/Gd 96/18, Lex nr 2478587 oraz w Poznaniu z 10 maja 2018 r. sygn. I SA/Po 197/18, Lex nr 2503279). Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela argumentację zawartą w w/w wyrokach. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski Sąd stwierdził, że brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).