I SA/Gl 68/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-09-29

Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o obciążeniu strony kosztami postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy podatnik nie określił wartości budowli lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, a organ powołał biegłego, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obciążenie strony kosztami sporządzenia opinii biegłego w postępowaniu zmierzającym do określenia podatnikom wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości jest zasadne, gdy podatnik nie określił wartości budowli lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej. W takiej sytuacji organ podatkowy jest zobowiązany do powołania biegłego, a koszty jego ustalenia ponosi podatnik. Sąd podkreślił, że w postępowaniu incydentalnym dotyczącym kosztów nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego, a jedynie czy wysokość podstawy opodatkowania ustalona w decyzji wymiarowej z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. obciążające podatniczkę kosztami postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2014-2016. Koszty te wynikały z powołania biegłego rzeczoznawcy majątkowego do wyceny budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, których podatniczka nie wykazała do opodatkowania ani nie podała ich wartości rynkowej. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak skutecznego doręczenia postanowienia kosztowego oraz błędne zastosowanie przepisów dotyczących ustalania wartości budowli i obciążania kosztami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z póżn. zm., dalej: O.p.) po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (dalej: podatniczka, skarżąca) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie obciążenia podatników kosztami postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należnego za lata 2014-2016. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji obciążył podatników kosztami postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należnego za lata 2014-2016 r. w wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji wskazał, iż w złożonej w dniu [...] r. informacji dotyczącej nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] podatnicy nie wykazali do opodatkowania budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dnia [...] r. podatnicy złożyli wyjaśnienia do protokołu pokontrolnego wskazując, że wartość budowli (wszystkich obiektów [...]) wyceniona do celów księgowych w dniu zakupu wynosiła [...] zł, jednakże nie posiadają oni dokumentacji, która wskazuje na wartość poszczególnych obiektów i nie jest ta wartość im znana. Wartość budowli została więc oszacowana przez powołanego przez organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] r., biegłego - rzeczoznawcę majątkowego, zaś wysokość wynagrodzenia należnego biegłemu została określona przez organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] r. w kwocie [...] zł. Na postanowienie organu pierwszej instancji pełnomocnik podatniczki wniósł zażalenie zarzucając naruszenie: 1. art. 217 § 1 pkt 4 w zw. z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1445 dalej: u.p.o.l.) poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, bowiem organ podatkowy nie powołał w podstawie prawnej normy prawa materialnego co do obciążenia kosztami podatników i tym samym intencją organu podatkowego nie było obciążenie podatników kosztami postępowań podatkowych, 2. art. 145 § 1 O.p. poprzez błędną interpretację i brak zastosowania, bowiem organ podatkowy wręczył postanowienie kosztowe pełnomocnikowi podatniczki, który na ten moment czasowy w tym zakresie nie był pełnomocnikiem podatniczki, w konsekwencji organ podatkowy nie doręczył skutecznie stronie postanowienia kosztowego przez co postanowienie to nie weszło do obiegu prawnego i nie może wywoływać jakichkolwiek skutków prawnych, 3. art. 264 w zw. z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, bowiem organ podatkowy zastosował konstrukcję, w sytuacji, gdy podatnicy nie podali wartości rynkowej budowli tak samo jak powołany biegły, który nie ustalił wartości rynkowej, czyli wartości rynkowe budowli podane przez stronę oraz przez biegłego nie różnią się w ogóle i nie została spełniona procentowa przesłanka 33%, 4. art. 264 w zw. z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, bowiem organ podatkowy zastosował rozszerzającą wykładnię wyjątku, w jakim uznał, że pojęcie "ustalenie podstawy opodatkowania" jest tożsame w pojęciem "ustalenie wartości rynkowej", 5. art. 264 w zw. z 267 § 1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 w zw. z ust. 5 u.p.o.l. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, bowiem postanowienie kosztowe sprzeczne jest z rzymską paremią impossibilium nulla obligatio est (nikt nie jest zobowiązany do rzeczy niemożliwych). Dodatkowo pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu spełnienie przesłanki do stwierdzenia nieważności z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w powiązaniu z zasadą legalizmu z art. 120 O.p., bowiem postanowienie kosztowe w kontekście rzymskiej paremii impossibilium nulla obligatio est (nikt nie jest zobowiązany do rzeczy niemożliwych) jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 269 § 1 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia. Ponadto organ odwoławczy wskazał na treść art. 4 ust. 7 u.p.o.l. zgodnie z którym, że jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. W przypadku, gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33% od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr. [...], [...], [...], wydanym na podstawie art. 270a w zw. z art. 265 § 1 pkt 1 O.p., określił wysokość wynagrodzenia biegłego - rzeczoznawcy majątkowego w kwocie [...] zł. Postanowienie to stało się ostateczne i prawomocne. Zatem kwestia określenia wysokości wynagrodzenia biegłego została ostatecznie rozstrzygnięta. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zasadne jest obciążenie strony kosztami postępowania z tytułu wynagrodzenia biegłego, gdyż podatniczka wyjaśniła, że nie ma wiedzy w przedmiocie wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej tj. placów postojowych, dystrybutorów paliwowych, zbiorników na paliwo, wiaty konstrukcji stalowej, budynku garażowego konstrukcji stalowej, oświetlenia terenu. Zatem w świetle regulacji prawnej z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. i stanu faktycznego sprawy tj. nieokreślenia przez podatników wartości budowli zasadnym było powołanie w sprawie biegłego, co organ pierwszej instancji uczynił postanowieniem z dnia [...] r. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z przepisami prawa organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie ustala: 1. podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów, 2. wysokość kosztów, 3. termin uiszczenia kosztów, 4. sposób uiszczenia kosztów, a więc jest zgodne z treścią art. 269 § 1 O.p. Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołania. W zaskarżonym postanowieniu powołano bowiem podstawy prawne tj. art. 269 § 1 w zw. z art. 265 § 1 ust. 3 O.p., co jest wystarczające do obciążenia strony kosztami postępowania podatkowego. Również za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut błędnego uznania, iż doradca podatkowy nie był pełnomocnikiem w sprawie, gdyż zaskarżone postanowienie dotyczy ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2013-2016, w której pełnomocnikiem jest właśnie doradca podatkowy. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu pełnomocnictwa szczególnego z dnia [...] r. podatniczka udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu do sprawy: "podatek od nieruchomości [...] ulica [...] dz. Nr [...], [...],[...], [...] przed organem podatkowym I oraz II instancji za lata 2013-2016". Zatem organ pierwszej instancji słusznie uznał, że pełnomocnictwo dotyczy również postępowania w przedmiocie obciążenia strony kosztami postępowania jako wpadkowego w stosunku do postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. prawa procesowego - art. 145 § 1 O.p. poprzez brak zastosowania, bowiem organ podatkowy wręczył postanowienie kosztowe pełnomocnikowi, który na ten moment czasowy w tym zakresie nie był pełnomocnikiem skarżącej w zakresie postępowania dotyczącego obciążenia strony kosztami postępowania, w konsekwencji organ podatkowy nie doręczył skutecznie stronie postanowienia kosztowego, przez co postanowienie kosztowe nie weszło do obiegu prawnego i nie może wywoływać jakichkolwiek skutków prawnych, 2. prawa materialnego - art. 4 ust. 7 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem organ podatkowy zastosował konstrukcję w sytuacji, gdy strona nie podała wartości rynkowej budowli tak samo jak powołany biegły, który nie ustalił wartości rynkowej, czyli wartości rynkowe budowli podane przez stronę oraz przez biegłego nie różnią się w ogóle i nie została spełniona procentowa przesłanka 33%, 3. prawa materialnego - art. 4 ust. 7 u.p.o.l. poprzez błędną interpretację, bowiem organ podatkowy zastosował rozszerzającą wykładnię w zakresie w jakim uznał, że pojęcie "ustalenie podstawy opodatkowania" oraz "ustalenie wartości odtworzeniowej" jest tożsame z pojęciem "ustalenie wartości rynkowej", 4. prawa materialnego - art. 4 ust. 7 w zw. z ust. 5 u.p.o.l. poprzez błędną interpretację, bowiem postanowienie organu pierwszej instancji sprzeczne jest z rzymską paremią impossibilium nulla obligatio est (łac. nikt nie jest zobowiązany do rzeczy niemożliwych). Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił nieważność postanowienia organu pierwszej instancji jak i postanowienia organu drugiej instancji z powodu spełnienia przesłanki z art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 219 O.p., bowiem postanowienie kosztowe w kontekście rzymskiej paremii impossibilium nulla obligatio est jest niedopuszczalne (zarzut nr 5 skargi). Pełnomocnik skarżącej zarzucił również naruszenie art. 264 w zw. z art. 180 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż opinia biegłego nie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, a także z innych powodów wykorzystanie jej jest sprzeczne z prawem, co skutkuje że opinia biegłego (operat szacunkowy) jest nieprzydatna procesowo i tym samym niedopuszczalne jest obciążenie strony kosztami jej sporządzenia (zarzut nr 6 skargi). Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności postanowień wydanych przez organy w obu instancjach, gdyż postanowienia rażąco naruszają prawo. Dodatkowo z ostrożności procesowej pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji oraz postanowienia organu odwoławczego ze względu na naruszenie norm prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy oraz norm prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia nieważności lub uchylenia obu postanowień pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania w zakresie obciążenia strony kosztami sporządzenia opinii biegłego. Pełnomocnik skarżącej wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej w zakresie pierwszego z zarzutów wskazał, że skarżąca ustanowiła pełnomocnika w zakresie dotyczącym zagadnienia merytorycznego jakim był podatek od nieruchomości, a nie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości. Treść i zakres pełnomocnictwa na to wyraźnie wskazuje. Odnośnie drugiego z zarzutów pełnomocnik wskazał, że poza sporem jest fakt, że biegły zrobił dokładnie to co zrobiła skarżąca. Skarżąca oraz biegły stwierdzili (każdy w innym czasie), że nie mogą podać wartości rynkowej, tym samym nie została spełniona przesłanka procentowa 33%. Uzasadniając trzeci z podniesionych zarzutów pełnomocnik stwierdził, że organy podatkowe nie dostrzegają różnicy pomiędzy pojęciami "wartość rynkowa", "wartość odtworzeniowa", "podstawa opodatkowania". W kwestii czwartego i piątego z zarzutów pełnomocnik podniósł, że nie można oczekiwać od skarżącej podania wartości rynkowej, skoro biegły tego nie zrobił. Natomiast ustalenie wartości odtworzeniowej wymaga wiedzy i umiejętności biegłego. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca ani jej małżonek (drugi podatnik) nie mają uprawnień rzeczoznawcy majątkowego. Uzasadniając szósty zarzut pełnomocnik wskazał, że opinia biegłego nie przyczyniła się do wyjaśnienia sprawy oraz z innych powodów wykorzystanie opinii biegłego jest sprzeczne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia organu pierwszej instancji Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności obciążenia skarżącej kosztami sporządzenia opinii biegłego w postępowaniu zmierzającym do określenia podatnikom wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2014, 2015, 2016. Strona skarżąca uważa, że kwalifikacja podjęta w tym przedmiocie narusza prawo, gdyż w celu ustalenia podstawy opodatkowania przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było konieczne, a sama opinia została opracowana wadliwie i tym samym nie może stanowić dowodu w sprawie. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutu najdalej idącego, a mianowicie nieważności postanowienia zarówno organu drugiej jaki i pierwszej instancji. Nie można zgodzić się z autorem skargi, że w sprawie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności postanowień. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn.zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z oczywistych względów nie można stwierdzić nieważności postanowienia wydanego w pierwszej instancji, gdyż stwierdzenie nieważności dotyczy wyłącznie postanowienia ostatecznego - art. 247 O.p. w zw. z art. 219 O.p. - i tylko w warunkach w przepisie tym wymienionych. I tak art. 247 O.p. określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, które zachodzą, gdy: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Stwierdzanie nieważności decyzji ostatecznej (ostatecznego postanowienia) jest więc środkiem nadzorczym umożliwiającym z urzędu lub na żądanie strony eliminowanie z obiegu prawnego ostatecznych orzeczeń, obciążonych kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w 8 punktach art. 247 § 1 O.p. Żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności nie została w rozpoznawanej sprawie spełniona. Pełnomocnik skarżącej jako podstawę stwierdzenia nieważności powołał przesłankę z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji (postanowienia), gdy ma charakter rażący, tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 285/07; z 29 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 636/07 - wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Określenie "rażące naruszenie prawa" jest pojęciem nieostrym i nie zdefiniowanym ustawowo. W wyroku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 1802/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" należy określić jako naruszenie mające oczywisty charakter, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie, a więc wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Natomiast zaskarżone postanowienie organu odwoławczego ani też postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania przez Skarb Państwa bądź przez jednostki samorządu terytorialnego, wynikająca z art. 264 O.p., o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Wyjątek taki stanowi art. 267 § 1 pkt 4 O.p., wskazując, że stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Takim odrębnym przepisem jest m.in. art. 4 ust. 7 u.p.o.l., który to w zd. drugim stanowi, że w przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33% od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Jak wynika bowiem ze zd. pierwszego cytowanego przepisu, jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. Zgodnie z kolei z art. 269 § 1 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. Sąd zauważa również, że nadane nowelą z 2002 r., nowe brzmienie art. 269 O.p., umożliwia organom podatkowym rozstrzygnięcie o wysokości kosztów, które obowiązana jest ponieść strona, w każdym stadium postępowania. Ograniczenia czasowe istniejące w poprzednim stanie prawnym (wymagające od organu ustalenia wysokości kosztów postępowania jednocześnie z wydaniem decyzji) zostały wyeliminowane, co dało organom swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć o kosztach. Zaakcentować trzeba, że ustawodawca uwzględnił również fakt, że koszty powstają nie tylko w fazie postępowania podatkowego, ale także w toku czynności sprawdzających czy kontroli podatkowej, które to nie kończą się wydaniem decyzji (por. B. Dauter, Komentarz do art. 269 (w:) S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, WKP 2019 i powołane tam orzeczenia). Postanowienie to jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczy kwestii incydentalnej i nie wiąże się z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania (zob. S. Presnarowicz, Komentarz do art. 269 (w:) L. Etel (red.) i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019 i powołane tam orzeczenia). Takie stanowisko ma swoje odzwierciedlenie również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyrokach: z 11 czerwca 2019 r., sygn. II GSK 2106/17; z 25 kwietnia 2017 r., sygn. II GSK 2511/15; z 14 czerwca 2018 r., sygn. II FSK 3488/17. Pamiętać przy tym należy, że w tym incydentalnym, wpadkowym postępowaniu ograniczonym do kosztów postępowania (wysokości i zasady ponoszenia) wyznaczającym zarazem granice sądowej kontroli legalności nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego. Bada się jedynie, czy wysokość podstawy opodatkowania ustalona w decyzji wymiarowej z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania. Ocena merytoryczna opinii dokonywana jest natomiast w postępowaniu podatkowym (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 644/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 536/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 98/17). Z tych też przyczyn zarzuty skargi dotyczące opinii biegłego uznać należy za chybione. Natomiast w sprawie poza sporem jest, że biegły był powołany i że jego opinia została wykorzystana w postępowaniu wymiarowym. Oceniając zatem zaskarżone postanowienie przez pryzmat zasad obciążania kosztami postępowania związanymi z wydaniem opinii biegłego, jak też przez pryzmat wysokości tych kosztów Sąd uznał, że odpowiada one prawu, a także zgodne jest z powołanymi i zacytowanymi wyżej przepisami. Przesłanką obciążenia strony kosztami wspomnianej opinii jest stwierdzenie, że skarżąca oraz drugi podatnik - mimo wezwań organu podatkowego - nie określili wartości poszczególnych budowli. Skarżąca oraz drugi podatnik wyjaśnili, że nie mają wiedzy w przedmiocie wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej tj. placów postojowych, dystrybutorów paliwowych, zbiorników na paliwo, wiaty konstrukcji stalowej, budynku garażowego konstrukcji stalowej, oświetlenia terenu. Od 2010 r. budowle te nie są amortyzowane. W tej sytuacji zgodnie z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. organ podatkowy był zobowiązany do powołania biegłego, który tę wartość ustali. Skoro zatem skarżąca oraz drugi podatnik nie określili wartości poszczególnych budowli, a pełnomocnik skarżącej wywodził, że wartość ta wynosi zero, albo jest ujemna to organ podatkowy prawidłowo obciążył skarżącą i drugiego podatnika kosztami wynagrodzenia biegłego. Przyjmując nawet, że podanie zerowej wartości budowli jest "podaniem wartości budowli", należy uznać, że podatnik "podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej", co pociąga za sobą konieczność powołania biegłego w celu ustalenia tej wartości. Według art. 4 ust. 7 u.p.o.l. obowiązek taki spoczywa na organie zarówno wtedy, gdy podatnik w ogóle nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, jak i wtedy, gdy podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1008/19). Odnosząc się jeszcze do zarzutu autora skargi, który także był podnoszony w odwołaniu, że postanowienie dotyczące obciążenia kosztami zostało doręczone osobie nie będącej pełnomocnikiem skarżącej, Sąd wyjaśnia, że skarżąca w dniu dnia [...] r. udzieliła pełnomocnictwa szczególnego doradcy podatkowemu do sprawy: "podatek od nieruchomości [...] ulica [...] dz. Nr [...], [...],[...], [...] przed organem podatkowym I oraz II instancji za lata 2013-2016". Taki zakres pełnomocnictwa nie pozostawia wątpliwości, że doręczenie postanowienia tak umocowanemu pełnomocnikowi było prawidłowe i skuteczne. Nie można bowiem ze sprawy podatkowej wyodrębnić kwestii incydentalnej jaką jest wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów. Takie postępowanie wpadkowe, incydentalne mieści się w pojęciu postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości. Ponadto postanowienie zostało także doręczone drugiemu podatnikowi. W świetle powyższych rozważań wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło