I SA/Gl 747/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 200,00 (słownie: dwieście 00/100) złotych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W druku PPF z dnia 6 czerwca 2018 r. skarżąca Z. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku podniosła, że konieczność ponoszenia opłat z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego, spłaty kredytu oraz kosztów zakupu lekarstw, uniemożliwiają jej partycypację w kosztach postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne w kwocie 2.282,34 zł. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczyła: ratę kredytu (508,22 zł); koszty leczenie i fizjoterapii (300,00 zł); abonament komórkowy (60,00 zł); koszty zarządu we wspólnocie mieszkaniowej (288,37 zł); koszty remontów we wspólnocie (84,24 zł); abonament RTV (22,28 zł); potrącenia komornicze (692,40 zł). W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia, pismem z dnia 11 lipca 2018 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych. Przy piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2018 r. skarżąca nadesłała stosowne oświadczenia i dokumenty źródłowe, które w znacznej mierze potwierdziły deklarowane przez nią dochody i wydatki gospodarstwa domowego. Ustalono, że dochód skarżącej wynosi obecnie 1.589,94 zł netto po potrąceniu komorniczym. Jej stałe, udokumentowane wydatki kształtują się na poziomie 1.120,13 zł. Z. S. stale przebywa w lokalu mieszkalnym należącym do jej córki na podstawie umowy użyczenia. Saldo rachunku bankowego skarżącej na dzień 7 lipca 2018 r. stanowiło kwotę 675,32 zł. Rachunek ów został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. na mocy tytułu wykonawczego z [...] r. do kwoty 218.426,47 zł (stan na 27 czerwca 2018 r.). Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 2.082,00 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Przedmiotem tego incydentalnego postępowania jest wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena okoliczności faktycznych tej sprawy, prowadzi do konkluzji, że postulat skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych nie może być uwzględniony w pełnym zakresie. Przyjęto bowiem, że skarżąca będzie w stanie partycypować w kosztach sądowych, a w szczególności w opłatach sądowych niniejszego postępowania w części. Ustalając poziom tego współuczestnictwa zwrócono uwagę, że wbrew oświadczeniu skarżącej, posiada ona w dalszym ciągu oszczędności na rachunku oszczędnościowo rozliczeniowym. W czasokresie, w którym inicjowała niniejsze postępowanie sądowe była to kwota 1.920,00 zł, aktualnie oszczędności zmniejszyły się do poziomu 675,32 zł. Pomimo odnotowanego spadku posiadanych środków pieniężnych, wykorzystując je, skarżąca będzie w stanie uiścić opłaty sądowe na poziomie ustalonym w części dyspozycyjnej niniejszego orzeczenia. Taki stan rzeczy będzie mógł mieć miejsce nawet pomimo akcentowanej przez skarżącą egzekucji, wszak oszczędności, którymi dysponuje skarżąca, podlegają ochronie do kwoty określonej w art. 54 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 1876 ze zm.). Kolejnym argumentem przemawiającym za przyjętym w tej sprawie rozstrzygnięciem jest kwestia spłacanego przez skarżącą zobowiązania kredytowego. Należy bowiem wyjaśnić, że w świetle utrwalonego stanowiska judykatury, zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I GZ 636/16). Spłata zobowiązań oznacza, że wnioskodawca dysponuje środkami finansowymi, które mógłby przeznaczyć na opłaty sądowe. Sąd kasacyjny tożsamy pogląd przyjął jeszcze w szeregu innych orzeczeń (patrz postanowienia: z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 117/14; z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II OZ 919/12; z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/14; z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I FZ 462/09; wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszym przypadku rata kredytu spłacanego przez skarżącą wynosi 508,22 zł. Ustalając poziom partycypacji skarżącej w kosztach sądowych zwrócono uwagę na jedną z transakcji obciążeniowych odnotowanych na rachunku bankowym skarżącej, tj. z dnia 9 czerwca 2018 r. Na tej podstawie przyjęto, że osoba, która dokonuje jednorazowych zakupów w salonie marki TRIUMPH za kwotę 325,23 zł, będzie w stanie udźwignąć ciężar kosztów sądowych w wysokości przyjętej niniejszym postanowieniem. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.