I SA/Gl 821/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-04-12

Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku w części (należności odsetkowych) został uznany za uzasadniony, organ egzekucyjny jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, czy też dopuszczalne jest umorzenie postępowania tylko w części, której dotyczyły zarzuty?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, jeśli zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku dotyczy tylko części należności (np. odsetek). W takiej sytuacji, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopuszczalne jest częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie, w jakim zarzut został uznany za zasadny. Przepis art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej nie stanowi samodzielnej podstawy do umorzenia, lecz musi być rozpatrywany w powiązaniu z art. 59.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta W. przeciwko A S.A. z tytułu zaległości podatkowych. Spółka złożyła zarzuty egzekucyjne, wskazując na nieistnienie obowiązku w części dotyczącej odsetek za zwłokę z powodu błędnego wskazania daty przerwy w ich naliczaniu. Po uznaniu zarzutów za zasadne przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne w całości. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu w całości. Prezydent Miasta W. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, argumentując, że umorzenie powinno nastąpić tylko w części dotyczącej odsetek, a nie w całości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., orzekł, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta W. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm., powoływanej dalej jako u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku, nr [...], którym organ ten umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzonego do majątku A S.A. z/s w K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] roku o numerach od [...] do [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta W. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ nadzoru przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując w tym zakresie, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. – działając jako organ egzekucyjny – prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie w/w tytułów wykonawczych, wystawionych przez Prezydenta Miasta W. . Dokumenty te obejmowały zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres I-XII 2005 roku, a podstawę ich wystawienia stanowiła decyzja z dnia [...] roku, nr [...]. W dniu 27 grudnia 2010 r. organ egzekucyjny nadał ww. tytułom klauzule wykonalności, a w dniu 28 grudnia 2010 r. doręczył Spółce odpisy tych dokumentów, dokonując jednocześnie pobrania gotówki w kwocie [...] zł., którą zaliczono na poczet kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia 3 stycznia 2011 r. A S.A. z/s w K. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone do zobowiązanej Spółki na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. Jako podstawę wniesionego zarzutu A wskazała art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. nieistnienie obowiązku. W uzasadnieniu zarzutów zobowiązana Spółka stwierdziła, iż w/w tytułami wykonawczymi Prezydent Miasta W. dochodzi zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2005, orzeczonymi decyzją z dnia [...] r., nr [...]. Zdaniem Spółki wierzyciel wadliwie wskazał początek okresu przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę przypadających na dzień 13 października 2008 r., gdyż przerwa w naliczaniu odsetek winna nastąpić od tego dnia, a nie jak wskazał wierzyciel od dnia 14 października 2008 r. Tym samym okres naliczania odsetek wskazany został nieprawidłowo. W dniu 27 stycznia 2011 r. do [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło postanowienie wierzyciela z dnia [...] r., nr [...], uznającego ww. zarzuty za bezzasadne. Pismem z dnia 4 kutego 2011 r. zobowiązana Spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i uznało za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku, którego dotyczyły tytuły wykonawcze z dnia [...] r., nr od [...] do [...]. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. uznał złożone zarzuty za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., nr od [...] do nr [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta W. Prezydent Miasta W. złożył zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia wierzyciel podniósł, że organ egzekucyjny w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wskazał z jakich przyczyn umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne w całości. Zdaniem wierzyciela postępowanie to powinno być umorzone w części, a nie w całości, gdyż należność główna wskazana została prawidłowo. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności wskazał na podstawę prawną wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia, wskazując, że art. 33 u.p.e.a., stanowi zamknięty katalog przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Są to : 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Z kolei treść art. 34 1 ustawy egzekucyjnej wskazuje tryb postępowania organu egzekucyjnego przy rozpoznawaniu zarzutów. Paragraf 1 art. 34 stanowi, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ egzekucyjny zgodnie z § 4 art. 34 ustawy, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne na wniosek Prezydenta Miasta W. i w oparciu o wystawione przez tego wierzyciela tytuły wykonawcze z dnia [...] r., nr od [...] do [...]. Egzekucja administracyjna toczyła się przeciwko A S.A., która w ustawowym terminie złożyła zarzut nieistnienia obowiązku. Kwestionując wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązana Spółką wskazała, iż wierzyciel nie uwzględnił prawidłowej przerwy w naliczaniu odsetek i tym samym kwoty należnych odsetek za zwłokę, objętych w/w tytułami wykonawczymi. Zgodnie z zapisem art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny przesłał zarzuty wierzycielowi, który postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uznał zgłoszony zarzut za bezzasadny. Natomiast organ drugiej instancji (SKO w K. ) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uchylił powyższe postanowienie w całości i uznał za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, którego dotyczyły tytuły wykonawcze z dnia [...] r. Postanowienie to stało się ostateczne z chwilą jego doręczenia i stało się podstawą wydania postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów. W końcowej części uzasadnienia postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że uznanie zarzutu za zasadny skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego, co wynika wprost z treści § 4 art. 34 u.p.e.a.. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten nie przewiduje możliwości częściowego uznania przez wierzyciela podniesionego zarzutu za zasadny, a częściowego za niezasadny i w konsekwencji częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił także, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela co do uznania zarzutu za zasadny, nie zaś jego opinią do co skutków prawnych tego uznania, tj. przekonania wierzyciela, że organ egzekucyjny winien umorzyć postępowanie egzekucyjne wyłącznie w części. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wierzyciel – Prezydent Miasta W. – wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o "zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów procesu". Uzasadniając skargę wierzyciel w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego (str. 1 – 5 uzasadnienia skargi). Następnie wskazał, iż organ egzekucyjny nie wyjaśnił dlaczego umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne w całości. Zdaniem skarżącego taki brak uzasadnienia winien skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Podniósł także, iż pomimo że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało w całości za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, którego dotyczyły tytuły wykonawcze z dnia [...] roku, to nic nie stało na przeszkodzie umorzeniu postępowania w zakresie wynikającym z wniesionego zarzutu, a nie w oparciu o wszystkie wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i treść komentarzy do ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził, że art. 34 § 4 tej ustawy nie jest samodzielną podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego dopuszczalne jest częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego na dowód czego przywołał wyroki : WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II SA/Gd 750/07, WSA w Lublinie z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt II SA/Lu 164/08 i z 23 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Lu 509/08 oraz NSA z dnia 30 września 2009 roku, sygn. akt II FSK 1462/08. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A S.A. Strona skarżąca – kwestionując zasadność tego rozstrzygnięcia – wskazała na niezasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości. Rozstrzygając zaistniały spór na korzyść strony skarżącej należy przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego uzasadnił ten fakt przepisem art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm.) podkreślając, że po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w stosunku do dłużnika tj. A S.A., na podstawie trzech tytułów wykonawczych z dnia [...] roku, wystawionych przez Prezydenta Miasta W. – wierzyciela. Z uwagi na fakt, że skład orzekający w pełni podziela pogląd zawarty w wyrokach : z dnia 19 listopada 2009 roku, sygn. akt I SA/Gl 418/09 oraz z dnia 9 stycznia 2012 roku, sygn. akt I SA/GL 307/11, uzasadnienie prawne co do zasady będzie odwołaniem do poglądów w nich zawartych. Jak wskazał Sąd, w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanemu przysługuje środek obrony w postaci zarzutu (art. 33 ustawy). Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia (Z. Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 110). W myśl przepisu art. 33 pkt 1 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W badanej sprawie, dłużnik tj. A S.A. wniosła zarzuty, w których podniosła, że obowiązek dochodzony na podstawie wystawionych przez wierzyciela tj. Prezydenta Miasta W. tytułów wykonawczych, nie istnieje – w części dotyczącej odsetek za zwłokę (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej). Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uznał zarzut dłużnika za bezzasadny. Natomiast organ drugiej instancji (SKO w K. ) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uchylił powyższe postanowienie w całości i uznał za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, którego dotyczyły tytuły wykonawcze z dnia [...] r. (postanowienie to stało się ostateczne). Bezsporną okolicznością w sprawie jest to, że wykazana w przedmiotowych tytułach wykonawczych należność główna, wynikająca z niezapłaconego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jest prawidłowa. Wierzyciel de facto potwierdził zasadność zgłoszonego przez dłużnika zarzutu, jako że ten ostatni wskazywał na nieistnienie obowiązku w zakresie odsetek, natomiast nie kwestionował zobowiązania głównego, wynikającego z decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Spór zatem między stronami postępowania sądowoadministracyjnego odnosi się do rozstrzygnięcia kwestii, czy wobec uwzględnienia zarzutów w zakresie, odnoszącym się tylko do części zobowiązania wskazanego w tytule wykonawczym, należało postępowanie egzekucyjne umorzyć w całości, czy też tylko w części, donoszącej się do należności odsetkowych. W ocenie organu nadzoru, treść art. 34 § 4 ustawy o postępowania egzekucyjnym sprawia, że jeżeli organ egzekucyjny otrzyma ostateczne stanowisko wierzyciela, z którego wynika zasadność zgłoszonych zarzutów, jest on obowiązany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zaakcentowano przy tym, że organ egzekucyjny winien był umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości, ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ze stanowiskiem tym polemizuje strona skarżąca (wierzyciel) wskazując na dopuszczalność częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy wniesiony przez dłużnika zarzut dotyczył tylko części zobowiązania wykazanego w tytule wykonawczym i został on w całości uwzględniony; nie dotyczył przy tym zobowiązania głównego, ale odsetkowego. Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej. Stanowiska organu nadzoru nie można podzielić. Częściowe wykonanie obowiązku stanowi zarówno podstawę zarzutu (art. 33 pkt 1 ustawy), jak i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). W myśl przepisu art. 59 § 1 postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. gdy obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (pkt 1), a także gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2). W literaturze wskazuje się, że częściowe wykonanie obowiązku w czasie prowadzonej egzekucji powoduje częściowe wygaśnięcie obowiązku, a w konsekwencji powoduje konieczność częściowego umorzenia egzekucji (Z. Leoński w: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", s. 161). Podstawę częściowego umorzenia egzekucji stanowić może zatem zarówno częściowe wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku. Stosownie do art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przepisu art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim przepis ten dotyczy przesłanek umorzenia postępowanie egzekucyjnego, nie można rozpatrywać bez powiązania zawartej w nim regulacji z art. 59 ustawy egzekucyjnej, zawierającym katalog przypadków, w których postępowanie egzekucyjne umarza się. W literaturze (por. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 117-118) wskazuje się, że jeżeli wierzyciel uzna zarzuty za zasadne, organ egzekucyjny może postąpić w sposób następujący : - umorzyć postępowanie egzekucyjne w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59, - zastosować środek mniej uciążliwy. Art. 34 § 4 nie stanowi zatem samodzielnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a warunki umorzenia winny zostać zweryfikowane na podstawie art. 59. Innymi słowy mówiąc umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, stanowić musi jedną z form umorzenia wymienioną w art. 59. Wbrew stanowisku organu nadzoru częściowe uwzględnienie wykonania nałożonego obowiązku, stanowi podstawę częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Pogląd ten jest zbieżny ze stanowiskiem zawartym w wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 750/07, WSA w Lublinie z dnia z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 164/08 oraz z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 509/08, w których składy orzekające wskazywały na dopuszczalność częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zasadne jest zatem prowadzenie egzekucji w stosunku do tej części zobowiązania ujętego w tytule wykonawczym, odnośnie którego nie wniesiono zarzutu. W pełni akceptując w/w pogląd należy dodatkowo podnieść, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem mocno sformalizowanym, a uprawnienia zobowiązanego ściśle określone. Wypada przy tym zaakcentować, że organ egzekucyjny nie posiada uprawnienia do działania z "urzędu", a zatem nie może też wyjść poza ramy/zarzuty zobowiązanego. Skoro w badanej sprawie zobowiązana Spółka kwestionowała zasadność prowadzenia egzekucji nienależnej w niewielkiej części odsetek nie zgłaszając zarzutu co do prawidłowości jej prowadzenia do kwoty [...] zł., a wynikającej z decyzji z dnia [...] r. określającej zobowiązanej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., to organ egzekucyjny – nie był uprawniony do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w całości. Takie działanie organu de facto było działaniem na szkodę wierzyciela, domagającego się wyegzekwowania należnego na jego rzecz świadczenia pieniężnego. Nie weryfikując – w postępowaniu zażaleniowym – tego stanowiska organ nadzoru tj. Dyrektor Izby Skarbowej naruszył prawo, w sposób uzasadniający wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Podkreślenia wymaga ponadto, że skargi kasacyjne organu oraz uczestnika postępowania na wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 418/09 z dnia 19 listopada 2009 r. zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 585/10. NSA za prawidłowe uznał stanowisko tut. Sądu, iż art. 34 § 4 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania w administracji. Umorzenie bowiem na podstawie tego przepisu może nastąpić w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59 u.p.e.a. Tym samym, Sąd ten przesądził zasadniczy przedmiot sporu, a to taki, że przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. – w sytuacji, gdy tylko część obowiązku nie istnieje, a została objęta tytułem wykonawczym, stanowiącym przedmiot zarzutu – uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego w części, w jakiej zarzut jest zasadny, a nie całego prowadzonego postępowania. Rozstrzygając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, iż uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W punkcie trzecim wyroku Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w K. koszty postępowania sądowego w kwocie 100,00 złotych obejmujące uiszczony wpis od skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło