I SA/Gl 852/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-12
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Wojciech Gapiński, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV, zarzut nieistnienia obowiązku może być skutecznie podniesiony w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykazał wyrejestrowania odbiornika RTV, mimo że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV nie jest zasadny, jeśli zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika. Rejestracja odbiornika RTV, potwierdzona wnioskiem, rodzi obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, który trwa do czasu jego wyrejestrowania. Brak otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma charakter wyłącznie informacyjny i wtórny, nie kreuje ani nie znosi obowiązku opłat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku opłaty abonamentowej RTV oraz uznaniu zarzutu braku doręczenia upomnienia. Skarżący podnosił, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co miało skutkować nieistnieniem obowiązku. Organ egzekucyjny i wierzyciel uznali, że rejestracja odbiornika RTV w 1994 r. oraz nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego w 2008 r. (choć zawiadomienie nie zostało odebrane) rodzi obowiązek opłat, a brak dowodu wyrejestrowania odbiornika potwierdza istnienie tego obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez W. B. (dalej – Skarżący, Zobowiązany) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...], mocą którego:
- oddalono zarzut nieistnienia obowiązku,
- uznano zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor COF wydał w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego L. (dalej – Naczelnik US) prowadził wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2020 r. pełnomocnik Skarżącego - na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. - złożył zarzuty na toczące się wobec jego mocodawcy postępowanie egzekucyjne, żądając jego umorzenia, co umotywowano nieistnieniem obowiązku zapłaty i niedoręczeniem Zobowiązanemu upomnienia. W jego uzasadnieniu podniesiono, że Skarżącemu nie nadano indywidualnego numeru identyfikacyjnego, albo go o tym nie powiadomiono, jak wymaga tego § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342). Podkreślono przy tym, że przez zawiadomienie należy rozumieć nadanie pisma przesyłką poleconą z urzędowym potwierdzeniem odbioru. Dodano również, że rolą Wierzyciela jest wykazanie zarejestrowania odbiornika RTV, gdyż z taką okolicznością wiąże się uprawnienie do żądania uiszczania opłat abonamentowych. Podniesiono również, że Zobowiązanemu nie doręczono upomnienia.
W związku z powyższym faktem Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. organ egzekucyjny przekazał Wierzycielowi powyższe zarzuty w celu zajęcia przez niego stanowiska w kwestiach w nich podniesionych.
Następnie odpowiadając na wezwanie organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne, Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r.: 1) oddalił zarzut nieistnienia obowiązku, 2) uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić wyłącznie w momencie zaprzestania korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot opłat abonamentowych za kolejne miesiące.
Wierzyciel stwierdził, że w dniu 6 maja 1994 r. na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie tego dotyczące zostało wysłane Zobowiązanemu w dniu 24 lipca 2008 r. na adres zgodny z dokonaną rejestracją. Zaznaczono przy tym, że nie odnotowano zwrotu tej przesyłki. Dyrektor COF wyjaśnił również, że wspomniany akt wykonawczy nie wymaga doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponieważ obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., to nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. W konsekwencji Dyrektor COF oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Wierzyciel uwzględnił natomiast zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia. Uzasadniono to tym, że upomnienie nr [...] zostało w dniu 16 marca 2020 r. skierowane na aktualny adres zamieszkania Skarżącego. Przedmiotowe upomnienie było dwukrotnie awizowane w dniu 19 marca 2020 r. oraz w dniu 27 marca 2020 r., a wobec jej niepodjęcia zostało zwrócone Wierzycielowi w dniu 6 kwietnia 2020 r.
Powołując się na art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), a także art. 68 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 stwierdzono, że bieg terminów procesowych uległ zawieszeniu w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 23 maja 2020 r. Zatem skoro termin określony w zawiadomieniach o pozostawieniu korespondencji do odbioru w placówce pocztowej przypadał w okresie stanu zawieszenia biegu terminów, to nie można uznać, że upomnienie zostało doręczone w trybie art. 44 § 4 k.p.a.
Końcowo Dyrektor COF podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie powoduje umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych na indywidualnym numerze identyfikacyjnym, które pozostają w dalszym ciągu do uregulowania przez Skarżącego.
W zażaleniu pełnomocnik Skarżącego ze względu na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. przez przyjęcie wykonalności obowiązku Zobowiązanego na podstawie domniemania doręczenia korespondencji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu przywołano argumentację zaprezentowaną w piśmie z dnia 13 sierpnia 2020 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. Wierzyciel w rozstrzygnięciu tym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko tak co do niezasadności zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku, jak również co do zasadności zarzutu braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia. Ponadto powołując się na kopię "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" stwierdził, że wykazano powstanie obowiązku regulowania opłat abonamentowych. Zwrócono dodatkowo uwagę, że zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego wyekspediowano na aktualny adres Skarżącego. Podkreślono przy tym, że czynność ta miała jedynie charakter informacyjny oraz wtórny wobec samego nadania wspomnianego numeru. Podniesiono także, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z samego prawa, a zatem nawet nieotrzymanie przedmiotowego zawiadomienia nie zwalnia z obowiązku regulowania opłat abonamentowych. Wyjaśniono, że zawiadomienie wysłano przesyłką nierejestrowaną, gdyż rozporządzenie z 2007 r. nie nakładało obowiązku ich ewidencjonowania.
W skardze z dnia 21 maja 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanego zaskarżając postanowienie Dyrektora COF w całości zarzucił mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów i uznanie, że Skarżący został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 24 lipca 2008 r., czego dowodem ma być duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podczas gdy organ nie przedstawił dowodu nadania pisma;
2) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj.:
a) § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. poprzez przyjęcie przez Wierzyciela, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia,
b) art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a. oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. poprzez przyjęcie, że książeczka radiofoniczna lub wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika RTV stanowią dowód rejestracji odbiornika RTV, na podstawie którego organ mógł dochodzić opłaty abonamentowej;
3) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku, w sytuacji gdy brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skutkuje brakiem dowodu rejestracji odbiornika RTV, a tym samym nieistnieniem obowiązku.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik Zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozważenie przez Sąd uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, a także o zasądzenie zwrotów kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W motywach skargi pełnomocnik wskazał, że Wierzyciel niesłusznie uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku. W dalszej części odwołał się do argumentacji dotyczącej tego zagadnienia, która prezentowana była we wcześniejszych pismach procesowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF sprostował oczywistą pomyłkę pisarską dotyczącą daty wydania zaskarżonego postanowienia. Mianowicie wykreślono "[...] r." i wpisano "[...] r."
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z listopada 2020 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie, którym: 1) oddalono zarzut nieistnienia obowiązku, 2) uznano zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia.
Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W przedmiotowej sprawie Skarżący podniósł następujące zarzuty: nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia. Jako ich podstawę wskazano art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Tymczasem, jak wyjaśniono wcześniej, w niniejszej sprawie - wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. – zastosowanie znajduje art. 33 u.p.e.a. w brzemieniu sprzed nowelizacji. Zatem podstawą wskazanych zarzutów jest art. 33 § 1 pkt 1 (nieistnienie obowiązku) i 7 (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zajmując się pierwszym z nich (nieistnieniem obowiązku) wskazać przyjdzie, że Zobowiązany podniósł, że nie został mu nadany indywidulany numer identyfikacyjny, jak wymaga tego § 5 ust. 2 rozporządzenia 2007 r. Mianowicie wynika to z faktu, że nie otrzymał zawiadomienia o dokonaniu tej czynności. Podkreślił przy tym, że przez przesłanie zawiadomienia należy rozumieć jej nadanie przesyłką poleconą z urzędowym potwierdzeniem odbioru. Ponadto stwierdził, że powinność uiszczania opłat abonamentowych powstaje dopiero po zarejestrowaniu odbiornika RTV. Zatem rolą Wierzyciela jest wykazanie tego faktu.
Drugi z zarzutów dotyczący braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia został uwzględniony przez Dyrektora COF (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Zagadnienie to nie będzie przedmiotem dalszych dywagacji. Pełnomocnik bowiem pomimo zaskarżenia postanowienia w całości w zarzutach zanegował tylko stanowisko Wierzyciela w kwestii nieuznania zarzutu braku istnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Tej materii dotyczy również wyłącznie treść uzasadnienia skargi. Zatem przyjąć należy, że pełnomocnik nie kwestionuje tej części skarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto przywołać należy art. 134 § 2 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), który stanowi, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy przede wszystkim, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to jego aktualnego miejsca zameldowania. Potwierdza to załączona do akt kopia "Wniosku o rejestrację odbiornika telewizyjnego" z dnia 6 maja 1994 r. Powyższe przemawia za tym, że Wierzyciel dopełnił powinności wykazania, iż taka rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:
– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;
– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;
– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.
Zatem w przypadku dokonania zgłoszenia użytkowania odbiornika RTV obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do chwili jego wyrejestrowania w formie przewidzianej w jednym z wymienionych wyżej aktów wykonawczych, stosowanie do daty realizacji tej czynności. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem (zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym). Dodać należy, że przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I GSK 1839/18, Lex nr 3206297).
Zatem skoro Skarżący nie dopełnił wymogów formalno-prawnych związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, to Poczta Polska S.A. zasadnie naliczyła mu opłaty abonamentowe objęte wskazanym wcześniej tytułem wykonawczym. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika, dla istnienia tego obowiązku bez znaczenia jest kwestia potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, gdyż ma ono wyłącznie charakter informacyjny, a nie kreujący obowiązek. Zatem brak wykazania dostarczenia Skarżącemu owego zawiadomienia nie można stanowić o naruszeniu zasad postępowania określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które obligują organy do działania w zgodzie z prawem, a także do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło