I SA/Gl 902/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-04
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą bezrobotną, niewypłacalną, chorą i utrzymuje się z niskiej emerytury, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych. W przypadku skarżącego, jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, a jego dochody są niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb i kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący Z. A. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Wskazał, że przebywał w areszcie, po wyjściu z którego jest bezrobotny, niewypłacalny i chory, co uniemożliwia mu podjęcie pracy. Utrzymuje się z niskiej emerytury, a jego dochody są przeznaczane na podstawowe potrzeby i opłaty. Skarżący wielokrotnie korzystał już z instytucji prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W skardze z dnia 26 sierpnia 2008 r. Z. A. zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych w tej sprawie.
W dniu 28 października 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący potwierdził zakres pierwotnego wniosku. Uzasadniając żądanie podkreślił, że areszt, w którym przebywał od [...] r., zniszczył jego zdrowie, wiarę w siebie i dorobek życia. Po wyjściu z jednostki penitencjarnej został osobą bezrobotną, bez majątku i niewypłacalną. W chwili obecnej, z uwagi na chorobę o podłożu neurologicznym, nie może podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Podkreślił, że żyje w skrajnym ubóstwie i nie stać go na podstawowe potrzeby, w tym niezbędne lekarstwa.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada jakiegokolwiek majątku.
Do wniosku dołączono szereg dokumentów, w tym takie, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku. Z dokumentacji tej wynika, że skarżący utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł. Na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 3 września 2003 r. został uznany za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia 11 lipca 2006 r. Z. A. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Do wniosku dołączono nadto dokumentację medyczną skarżącego, z której wynika między innymi, że z dniem 8 maja 2006 r. skarżący został uznany za osobę niezdolną do jakiejkolwiek pracy (patrz orzeczenie Orzecznika ZUS nr akt [...] -zał. nr [...]).
Wpis sądowy w tej sprawie stanowi kwotę [...] zł. Wypada w tym miejscu jeszcze zaakcentować, że skarżący wielokrotnie korzystał już z instytucji prawa pomocy przed tutejszym Sądem. Ostatnio, na mocy postanowienia z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 518/07, zwolniono go od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata. Tożsame orzeczenia zapadły w sprawach III SA/Gl 1477/06 (postanowienie z dnia 31 stycznia 2007 r.) oraz III SA/Gl 1545/06 (postanowienie z dnia 9 marca 2007 r.).
Dodatkowo w oparciu o akta administracyjne sprawy (stan na dzień 16 sierpnia 2008 r. ustalono, że skarżący posiada nieuregulowane zobowiązania: czynszowe (kwota [...] zł), z tytułu opłat za gaz ([...] zł), energię elektryczną (ponad [...] zł). Ustalono nadto, że dochód skarżącego w znacznej mierze przeznaczany jest na stałe miesięczne opłaty.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Intencją wnioskującego było w tej sprawie uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Z tych względów wniosek ten został rozpoznany w oparciu o przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy.
Zgodnie więc z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.).
W toku analizy możliwości finansowych Z. A. przyjęto, że nie będzie mógł partycypować w kosztach sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Zwrócono w tym przypadku przede wszystkim uwagę na stan zdrowia skarżącego, który uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia, a tym samym zwiększenie budżetu domowego.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło