I SA/Gl 913/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 913/10 p o s t a n a w i a przywrócić stronie skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej; WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. S. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. skarżąca zwróciła się o sporządzenie uzasadnienia wyroku, występując jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Odpis rzeczonego na wstępie wyroku doręczono skarżącej w dniu 15 czerwca 2011 r. Z kolei w dniu 14 lipca 2011 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej adwokata. Pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata celem reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu. W tych ramach odnotowano, iż ustanowienie pełnomocnika nastąpiło już po wydaniu wyroku w tej sprawie. W dniu 22 sierpnia 2011 r. (data z prezentaty biura podawczego Sądu) wpłynęło pismo właściwej rady adwokackiej wskazujące dane osobowe wyznaczonego w tej sprawie pełnomocnika. Pismami z dnia 25 sierpnia 2011 r. poinformowano skarżącą o personaliach wyznaczonego dla niej adwokata, zaś pełnomocnikowi udzielono informacji o dacie doręczenia skarżącej wyroku wydanego w tej sprawie. Ostatnie z tych pism doręczono adresatowi w dniu 30 sierpnia 2011 r. W dniu 1 września 2011 r. wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Z kolei w dniu 20 września 2011 r. do biura podawczego tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna pełnomocnika skarżącej od wskazanego na wstępie wyroku. W tych ramach zawarty został nadto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi. W motywach tego ostatniego adwokat skarżącej odnotowała, że pełnomocnikiem w tej sprawie wyznaczono ją w dniu 18 sierpnia 2011 r., o czym dowiedziała się w dniu 23 sierpnia 2011 r. Do wniosku dołączono pismo korporacji z dnia 18 sierpnia 2011 r., w którym poinformowano pełnomocnika o wyznaczeniu jej do tej sprawy wraz z kopertą, w której to pismo nadano. Na kopercie znajduje się odciśnięty dzienny datownik wskazujący na dzień 23 sierpnia 2011 r., opatrzony parafą pełnomocnika skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy podkreślić, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 28 kwietnia 2011 r. istotnie został uchybiony, wszak termin, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -dalej w skrócie: P.p.s.a., upłynął w dniu 15 lipca 2011 r. Z kolei skarga kasacyjna wpłynęła do Sądu w dniu 20 września 2011 r. Termin ten jest terminem ustawowym, nie może być skrócony ani przedłużony. Dopuszczalne jest jednak jego przywrócenie. Zgodnie więc z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 omawianej ustawy). Należy w tym miejscu odnotować, że zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10). Obecnie na gruncie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt III CZP 117/08 (LEX nr 478083), wypracowano jednolite stanowisko judykatury i doktryny. Zarówno bowiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w piśmiennictwie (patrz B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s. 286 – 287 oraz postanowienia NSA z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06, z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05, z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09, z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980) dominuje pogląd, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W tej kwestii wypowiedział się nadto Europejski Trybunał Praw Człowieka. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie Subicka v. Polska nr 29342/06 (LEX nr 603448) czytamy w uzasadnieniu, że [wyżej zaprezentowane – uwaga własna] podejście sądownictwa jest zgodne ze standardami dotyczącymi zapewnienia rzetelnego dostępu do procedury kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie adwokat wyznaczony w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 23 sierpnia 2011 r. i ten dzień należy traktować jako moment "ustanowienia w ramach prawa pomocy", o którym mowa w art. 244 § 2 P.p.s.a. W dniu 30 sierpnia 2011 r. wyznaczony w sprawie adwokat otrzymał z Sądu informację o wydanym w tej sprawie wyroku oraz o dacie jego doręczenia. Pełnomocnik ten w dniu 1 września 2011 r. przeglądał akta sprawy. W niniejszej sprawie zauważyć należy, że wyznaczony w sprawie pełnomocnik złożył skargę na dwa dni przed upływem trzydziestu dni, liczonych od dnia w którym zawiadomiono go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt tej sprawy należało stwierdzić, że rozpoznany wniosek został złożony w terminie, a uchybienie terminu jest usprawiedliwione. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej nie wskazał tutaj jednoznacznie, w którym dniu miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie mniej jednak przyjęto, że był to dzień 20 września 2011 r. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, iż "dzień w którym strona dokonała czynności z uchybieniem terminowi, jest ostateczną datą ustania przyczyny tego uchybienia" (postanowienie NSA z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II OZ 789/09, LEX nr 587395). W konsekwencji uchybienie procesowe, którego dopuściła się strona skarżąca nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez nią. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.