I SO/Gl 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M sp. z o.o. sp.k. w B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 marca 2025 r. nr 2401-IOV4.4103.353.2021.ASz UNP: 2401-25-081687 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2014 r. do stycznia 2015 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją opisaną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS), po rozpatrzeniu odwołania M sp. z o.o. sp.k. w B. (dalej jako skarżąca) od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z 30 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2014 r. do stycznia 2015 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Opisana wyżej decyzja organu z 31 marca 2025 r. zawierająca pouczenie o prawie, terminie i sposobie jej zaskarżenia została doręczona skarżącej 8 kwietnia 2025 r. W pouczeniu tym wskazano, że na decyzję przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W piśmie z 22 maja 2025 r., nadanym w placówce pocztowej 27 maja 2025 r., skarżąca wniosła do tut. Sądu za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 27 czerwca 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez dokonanie czynności, której nie dokonano w terminie tj. wniesienie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 31 marca 2025 r., nr 2401-IOV4.4103.353.2021.ASz UNP: 2401-25-081687, gdyż wbrew twierdzeniu zawartemu w piśmie z 22 maja 2025 r. nie została do niego dołączona skarga, oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania komplementariusza (M sp. z o.o.) uprawnionego do reprezentacji skarżącej (np. wydruk z KRS). W wyznaczonym terminie skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi dowiedziała się 22 maja 2025 r., bowiem w tym dniu została do niej zwrócona przesyłka zawierająca skargę. Wyjaśniła, że pismem z 3 maja 2025 r., nadanym w placówce pocztowej 6 maja 2025 r. wniosła do tut. Sądu za pośrednictwem organu skargę na ww. decyzję organu z 31 marca 2025 r. Na skutek omyłki pisarskiej, jako adresata przesyłki na kopercie wskazano Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, jednocześnie podając adres DIAS, tj. ul. [...], [...] K.. Przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją na kopercie: "Odmowa przyjęcia. [...] Urząd Skarbowy w K. odmawia przyjęcia przesyłki. Podany adresat nie mieści się pod wskazanym adresem". W ocenie skarżącej zarówno Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego jak i Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. to organy podrzędne w stosunku do DIAS i jako takie winny przekazać przesyłkę organowi właściwemu do rozpoznania pisma. Skarżąca wskazała, że błędne oznaczenie organu w skardze nie jest przeszkodą do rozpatrzenia skargi, o ile z treści skargi jednoznacznie wynika, jaki jest właściwy organ. W tym kontekście powołała się na art. 170 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 – dalej jako Ordynacja podatkowa, o.p.), zgodnie z którym jeżeli organ podatkowy, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Powołała się także na § 2 cytowanego przepisu który stanowi, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu określonego przepisami prawa uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Wskazała również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3033/08 (Legalis nr 211349) w którym Sąd ten stwierdził, że uregulowanie art. 170 § 1 i § 2 o.p. "chroni osobę wnoszącą podanie (odwołanie, zażalenie) przed nieznajomością struktury organów administracji państwowej i samorządowej. Ma ono zastosowanie także w przypadku, gdy strona, pomimo wynikającej z decyzji informacji o zasadach wnoszenia odwołania do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, odwołanie wnosi bezpośrednio do organu odwoławczego lub do innego organu niewłaściwego. Innymi słowy złożenie odwołania w ustawowym terminie do organu niewłaściwego nie powoduje skutków uchybienia terminu". Do wniosku załączono kopertę, w której skarga została nadana oraz rachunek za zwrot przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ustanowiony w powołanym przepisie termin jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Oznacza to, że niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie, zaś dokonanie czynności procesowej po jego upływie pozostaje bezskuteczne. Ustawa p.p.s.a. w sposób wyraźny i jednoznaczny określa zarówno początek biegu terminu do zaskarżenia (dzień doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie), jak i konsekwencje prawne wniesienia skargi po jego upływie. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skargę spóźnioną sąd jest zobowiązany odrzucić. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Jak z kolei wskazuje art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Na wstępie należy zaznaczyć, że bezsporne jest w sprawie spełnienie części przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu. Skarżąca niewątpliwie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została bowiem doręczona skarżącej 8 kwietnia 2025 r., zatem termin do jej zaskarżenia upłynął 8 maja 2025 r. Natomiast skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu uzupełniając brak formalny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został nadany w placówce pocztowej 27 maja 2025 r. Jednocześnie należy przyjąć, że o uchybieniu terminu skarżąca dowiedziała się w dniu otrzymania zwróconej przesyłki zawierającej skargę, co nastąpiło 22 maja 2025 r. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony (nadany w placówce pocztowej) 27 maja 2025 r., zatem z zachowaniem terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie. Skarżąca uzupełniła w wyznaczonym terminie brak formalny wniosku o przywrócenie terminu poprzez dokonanie czynności, której nie dokonała w terminie tj. wniesienie skargi. Nie ulega wątpliwości również i to, że uchybienie terminowi spowodowało dla skarżącej ujemne skutki w toku postępowania sądowego, w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania jej skargi. Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie, czy niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Wskazać przy tym należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, jakiej w prowadzeniu spraw można domagać się od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zatem o braku winy w niedochowaniu terminu można mówić w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności procesowej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i która powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOS). Przywrócenie terminu usprawiedliwia zatem zaistnienie wyłącznie nagłych, obiektywnych, niezależnych od wiedzy i woli strony okoliczności, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Dlatego przy ocenie braku winy strony w uchybieniu terminu Sąd uwzględnia nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17, CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia skargi było przejawem niestaranności skarżącej, która pomimo otrzymania zaskarżonej decyzji zawierającej prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie jej zaskarżenia, nieprawidłowo zaadresowała kopertę zawierającą skargę do sądu administracyjnego, poprzez błędne oznaczenie organu, do którego skarga była adresowana – tj. Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego, przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu adresu organu, za pośrednictwem którego skarga winna być złożona (DIAS), tj. ul. [...] [...] K.. Wiąże się to niewątpliwie z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Jak już bowiem wyżej podniesiono, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu swoich spraw skutkują odmową przywrócenia terminu. Należy także zauważyć, że wobec kompleksowej regulacji kwestii trybu i terminu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego w ustawie p.p.s.a., w sprawie nie ma zastosowania art. 170 o.p. Wskazana regulacja dotyczy bowiem jedynie postępowania podatkowego i możliwości przekazania podania organowi właściwemu do jej rozpoznania. Przyjęta w tym przepisie ochrona jednostki jest ograniczona do postępowania przed organami administracji publicznej. Nie obejmuje postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1309/05, publik. CBOSA). W tym stanie rzeczy Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za nieuzasadniony, dlatego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.