II SA/Gl 1050/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. F. (F.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Aktem notarialnym z [...]r. zawartym w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64, ze zmianami), została przejęta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położona w Z. oznaczona jako działki 1 i 2 o powierzchni 4597 m2 oraz 3 o powierzchni 3056 m2 - w celu budowy jednostki mieszkaniowej "E" w Z. A. F. jako poprzedni właściciel wnioskiem z [...]r. zwróciła się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z [...]r. nr [...]dokonano częściowego zwrotu nieruchomości o powierzchni 3057 m2 oznaczonej po podziale jako działka 4. Kolejnym wnioskiem z [...]r. A. F. zwróciła się o zwrot pozostałej części nieruchomości, która nie została zajęta pod budowę drogi. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z [...]r. nr [...]dokonano zwrotu działki 5 o powierzchni 74 m2, natomiast decyzją z [...]r. nr [...] orzeczono o odmowie zwrotu części działek 6 i 2 o powierzchni 3875 m2 jako zajętych pod ogrody działkowe. Jednakże po rozpatrzeniu odwołania A. F. decyzją Wojewody K. z [...]r. nr [...] uchylono decyzję organu pierwszej instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Z. decyzją z [...] r. nr [...] odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , w trybie odwoławczym, decyzją z 3 sierpnia 1999 r. nr KO-G-327/99 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 1534/99 decyzja organu odwoławczego została jednak uchylona. W następstwie tego wyroku Wojewoda [...] ponownie rozpatrując odwołanie decyzją z [...]r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zaś skargę na decyzję ostateczną oddalono na mocy prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3262/01. Z kolei postanowieniem z [...]r. nr [...] Wojewoda [...] wyłączył Prezydenta Miasta Z. z postępowania i jako właściwego do rozpatrzenia sprawy o zwrot nieruchomości wyznaczył Starostę [...]. Decyzją z [...] r. [...] Starosta M. odmówił zwrotu nieruchomości, wskazując jej wykorzystanie na inny cel publiczny jako przeszkodę zwrotu. Wprawdzie bowiem cel wywłaszczenia w postaci budowy jednostki mieszkaniowej nie został zrealizowany to jednak teren przeznaczony został na inny cel użyteczności publicznej, stanowi bowiem część ogrodu działkowego "A". Stanowisko to podzielił Wojewoda [...] w wydanej po rozpoznaniu odwołania A. F. decyzji z [...]r. nr [...] utrzymując w mocy wydane rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W trakcie prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postępowania ze skargi A. F. uchylono przepis art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.)., na podstawie którego wydano powyższe decyzje. W konsekwencji Sąd wyrokiem z 13 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/GI 441/08 uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd przesądził, że jeśli przedmiotowa nieruchomość została przejęta pod budowę osiedla mieszkaniowego, to urządzenie ogrodów działkowych nie stanowiło celu wywłaszczenia. Nakazał rozważenie czy roszczenie skarżącej o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości jest zasadne oraz w razie odpowiedzi twierdzącej uwzględnienie treści art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169 poz. 1419 z późn. zm.). W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu na rzecz A. F. nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] stanowiącej część działek 2 i 6, zajętej pod Rodzinny Ogród Działkowy "A" i stanowiącej własność Gminy Z. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż fakt zajmowania nieruchomości pod rodzinny ogród działkowy wyłącza możliwość zwrotu nieruchomości. Jednak poprzednia właścicielka znając stan faktyczny w jakim znajduje się nieruchomość, o zwrot której się ubiega, zaznaczyła w swym wniosku możliwość przyjęcia nieruchomości zamiennej. Zobowiązanym do wydania nieruchomości zamiennej jest Gmina Z. jako obecny właściciel nieruchomości, której zwrot nie jest możliwy. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych nie wskazuje jednak w jaki sposób taka nieruchomość zamienna ma być przyznana, a przeniesienie prawa własności nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej jest możliwe jedynie w sprawach wymienionych w przepisach prawa. Zatem jeśli przepis nie przewiduje uprawnień organów administracji publicznej do rozpatrywania złożonego żądania należy w takim przypadku umorzyć postępowanie zgodnie z art. 105 §1 k.p.a. Od decyzji tej odwołania złożyli: pełnomocnik A. F. oraz Prezydent Miasta Z. Pełnomocnik A. F. zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 24 ustawy z 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez niezastosowanie powołanego przepisu i nie wydanie skarżącej nieruchomości zamiennej mimo zgłoszenia w postępowaniu takiego żądania, naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 105 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania w sytuacji faktycznej, która daje możliwość prawną merytorycznego spełnienia żądania strony oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta Żory również zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i wskazał na konieczność wydania decyzji merytorycznej. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] stanowiącej część działek 2 i 6. W uzasadnieniu organ II instancji szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wskazał, że roszczenia, o których mowa w art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 8 lipca 2005 r., mogą być dochodzone wyłącznie w postępowaniu cywilnym w przypadku gdy nie dojdzie do porozumienia pomiędzy uprawnionym w tym zakresie a właścicielem nieruchomości. Treść wyżej wymienionego art. 24 wskazuje więc jednoznacznie, że roszczenie o nieruchomość zamienną zajętą pod rodzinny ogród działkowy powinien zaspokoić właściciel gruntów - w tym przypadku Gmina Z. Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania nie została bowiem zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Co prawda organowi pierwszej instancji nie udało się odnaleźć archiwalnych akt przejęcia gruntu, jednak poczynione ustalenia w trakcie przeprowadzonego postępowania należy uznać za wystarczające. Wynika z nich, że plany realizacyjne wyżej wymienionej budowy nie obejmowały przedmiotowej nieruchomości. Obecnie nieruchomość ta stanowi część ogrodzonego, zabudowanego altanami i wyposażonego w energię elektryczną oraz wodociąg ogrodu działkowego. Grunty owe stanowią własność Gminy Z. natomiast zajęte są pod Rodzinny Ogród Działkowy "A", który jako pracowniczy ogród działkowy powstał na terenie przekazanym Wojewódzkiemu Zarządowi Polskiego Związku Działkowców w K. decyzją Prezydenta Miasta Z. nr [...] z [...] r. Mocą art. 41 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych pracowniczy ogród działkowy "A" z dniem [...]r. przekształcił się w rodzinny ogród działkowy. Oceniając decyzję pierwszoinstancyjną Wojewoda [...] wskazał, iż Starosta [...] błędnie odniósł się do wniosku strony o przyznanie jej nieruchomości zamiennej czyniąc kwestię tę podstawą umorzenia prowadzonego postępowania. Zdaniem Wojewody [...] nie ma bowiem przeszkód do wydania decyzji orzekającej co do istoty w toczącej się na wniosek A. F. sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Uwzględniając zatem treść art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jednoznacznie wykluczającą możliwość zwrotu spornych gruntów, pomimo niewykorzystania ich zgodnie z celem wywłaszczenia (nabycia), Starosta [...] powinien był orzec o odmowie zwrotu nieruchomości. Pismem z dnia [...]r. reprezentujący A. F. profesjonalny pełnomocnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję drugoinstancyjną domagając się jej uchylenia w całości, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej z uwagi na naruszenie art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez błędne zastosowanie powołanego przepisu i nierozstrzygnięcie żądania o wydanie nieruchomości zamiennej i naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez przewlekłe i nie merytoryczne prowadzenie postępowania w sytuacji gdy istniejący stan faktyczny daje podstawę do rozstrzygnięcia zgodnie z żądaniem strony tj. orzeczenia o wydaniu wskazanej przez stronę nieruchomości zamiennej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż skoro przedmiotowa nieruchomość została przejęta pod budowę osiedla mieszkaniowego to urządzenie ogrodów działkowych nie stanowiło celu wywłaszczenia. Z kolei w świetle art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie przez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej, zaś skutki tych roszczeń obciążają właściciela nieruchomości. A. F. zgłosiła w trakcie trwającego postępowania roszczenie o przyznanie jej nieruchomości zamiennej, bowiem znając stan faktyczny w jakim znajduje się wywłaszczona nieruchomość jej zwrot nie jest możliwy. Wskazała również w toku postępowania administracyjnego jakie nieruchomości zamienne winny być jej przyznane. Spełnione zostały zatem wszelkie przesłanki uzasadniające wydanie merytorycznej decyzji w przedmiocie realizacji jej uprawnienia. W sprawie zarówno Starosta [...] jak i Wojewoda [...] stoją na stanowisku, ze wniosek o wydanie nieruchomości zamiennej w zasadzie należy uwzględnić, ale z różnych przyczyn wydają decyzje sprzeczne z tymi twierdzeniami. Starosta Mikołowski uznał, że wydanie nieruchomości zamiennej nie jest możliwe, bowiem ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych nie wskazuje w jaki sposób taka nieruchomość zamienna ma być przyznana, dlatego też wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. Z kolei Wojewoda [...] uznał takie działanie za naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże roszczenie o nieruchomość zamienną zajętą pod rodzinny ogród działkowy powinien zaspokoić właściciel gruntów - czyli Gmina Z. Zdaniem pełnomocnika skarżącej stanowisko to jest nieuprawnione, bowiem wobec wyłączenia z postępowania wskutek zachodzącego konfliktu interesów Prezydenta Miasta Z., właściwym w sprawie orzekania j zwrotu nieruchomości był Starosta [...]. Skoro zatem ustalono, że Starosta [...] był organem właściwym do wydania decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, to w sytuacji gdy nie było możliwości zwrotu winien był on wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wydania nieruchomości zamiennej. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06, LEX nr 325365. Podkreślenia wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07, LEX nr 377585. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest oceną wyrażoną przez ten Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 441/08 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten wówczas przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem ponownych rozważań dotyczących realizacji bądź braku realizacji celu wywłaszczenia. W tej mierze Sąd przesądził bowiem, że jeśli przedmiotowa nieruchomość została przejęta pod budowę osiedla mieszkaniowego, to urządzenie ogrodów działkowych nie stanowiło celu wywłaszczenia. Notabene okoliczność ta zdaje się być obecnie już niesporna sam bowiem Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji, a także organ I instancji w decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej podkreślają, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. budową jednostki mieszkaniowej "E" w T. Tym samym Sąd w obecnym składzie podjąć może jedynie rozważania dotyczące formalnej i merytorycznej poprawności decyzji odmawiającej zwrotu zaskarżonej nieruchomości oraz poprawności nie przyznania skarżącej mocą zaskarżonej decyzji wnioskowanej nieruchomości zamiennej. Te kwestie nie zostały bowiem w przywołanym wyroku przesądzone. W wyroku tym Sąd nakazał bowiem rozważenie czy roszczenie skarżącej o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości jest zasadne oraz w razie odpowiedzi twierdzącej uwzględnienie treści art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Przypomnieć zatem należy, że pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu [...]r. oraz ogrody o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych, prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, stały się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu cytowanej już wyżej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Z mocy art. 41 przywołanej ustawy, w zakresie roszczeń do nieruchomości zajętych przez pracownicze ogrody działkowe, do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. 21 września 2005 r., stosuje się zaś art. 24. Przepis ten stanowi, że zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej, zaś skutki tych roszczeń obciążają właściciela nieruchomości. Wskazać zatem w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stosowanie do art. 137 ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie z kolei do art. 137 ust. 1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W konsekwencji uznać należy, że z uwagi na bezsporne w sprawie wykorzystanie wywłaszczonej części nieruchomości niezgodnie z celem wywłaszczenia niewątpliwym jest, iż w świetle art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami co do zasady zgłoszone we wniosku roszczenie skarżącej o zwrot tejże nieruchomości uznać należy za zasadne. Z uwagi na stanowiący przepis szczególny art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych roszczenie o zwrot nie może być jednak zaspokojone. Wyłączając możliwość zwrotu nieruchomości, do której osoba trzecia ma zasadne roszczenia, przepis ten wskazuje bowiem, że roszczenia owe podlegają zaspokojeniu wyłącznie przez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej, zaś skutki tych roszczeń obciążają właściciela nieruchomości. Pomimo stwierdzenia podstaw do zwrotu nieruchomości, a tym samym zasadności roszczenia, organ orzekający w sprawie nie jest zatem władny wydać decyzji uwzględniającej żądanie zwrotu, lecz zobligowany jest zwrotu tego odmówić. Nie może też orzec w przedmiocie żądania przyznania przewidzianej w art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nieruchomości zamiennej. Zaspokojenie roszczeń osób trzecich w trybie art. 24 ustawy nie należy bowiem do drogi administracyjnej, lecz ma charakter sprawy cywilnej i podlega kognicji sądów powszechnych - por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1070/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1239/09. Ani bowiem ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych, ani ustawa o gospodarce nieruchomościami, ani też żaden inny akt prawny nie dają organowi administracji publicznej podstawy do prowadzenia i rozstrzygania w drodze decyzji spraw cywilnych, o których mowa w art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje się bowiem wprawdzie podstawa prawna do przyznania przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość albo w ramach odszkodowania – do przyznania nieruchomości zamiennej jednak brak takiej podstawy w odniesieniu do roszczeń, o których mowa w art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Natomiast decyzja odmawiająca zwrotu, z której wynika, że przesłanki zwrotu zostały spełnione, lecz faktyczny zwrot nie jest możliwy ze względu na ograniczenie z art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, stanowić może podstawę do domagania się od właściciela nieruchomości odszkodowania albo nieruchomości zamiennej. Zasadnie przeto w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną uznając, że nie zaszła bezprzedmiotowość wszczętego wnioskiem A. F. o zwrot wywłaszczonej części nieruchomości postępowania i w tym zakresie sprawa winna była znaleźć merytoryczne zakończenie. Zasadnie też, z uwagi na treść art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych odmówił zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości, albowiem przywołany przepis przewiduje inne formy zaspokojenia żądań osoby trzeciej, wyłącza natomiast możliwość dokonania zwrotu. Prawidłowo nadto nie orzekł w przedmiocie przyznania nieruchomości zamiennej ponieważ w razie nie udostępnienia takiej nieruchomości w drodze czynności niewładczych przez obecnego jej właściciela, sprawa, stanowiąc sprawę cywilną, podlegać winna kognicji sądów powszechnych. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.