II SA/Gl 1097/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-11
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Piotr Broda, Grzegorz Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję po wyrokach sądów administracyjnych, naruszyło art. 153 PPSA poprzez błędne przyjęcie, że kwestia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została już przesądzona w poprzednich orzeczeniach?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 153 PPSA, ponieważ błędnie uznało, że kwestia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została przesądzona w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych. W rzeczywistości sądy wskazały jedynie sposób oceny tej zgodności, a nie dokonały jej samej. Brak tej oceny przez Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy stanowił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Po wielokrotnych postępowaniach i orzeczeniach sądów administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędne przyjęcie przez Kolegium, że kwestia zgodności inwestycji z planem miejscowym została już rozstrzygnięta przez sądy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Kolegium naruszyło art. 153 PPSA, nie dokonując wymaganej oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądza od SKO solidarnie na rzecz skarżących kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. i C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...]r. PPHU "A" Spółka Jawna wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "[...]".
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta D., działając na podstawie art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm. - dalej w skrócie p.o.ś.), określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia p.n. "[...]" na działce nr 1, k. m. [...], obręb S., przy ul. [...] w D., polegającego na budowie jednokondygnacyjnego budynku ubojni, rozbioru i konfekcjonowania drobiu o pow. 1000m2 wraz z niezbędną infrastrukturą – przy wydajności instalacji uboju – 20.000 szt./dobę i wielkości zatrudnienia 30 osób.
We wniosku z dnia [...] r., uzupełnionym w dniu [...] r. M. Z. i C. Z. domagali się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, podnosząc że są współwłaścicielami działek o nr 2 i 3, położonych w odległości 19,4 m od budynku ubojni i oddzielonych od działki inwestora działką nr 4 o szerokości 4 m, stanowiącą własność Gminy, natomiast realizacja ubojni uniemożliwi im budowę domu mieszkalnego na ich nieruchomości, której nie uwzględniono przy lokalizacji spornej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia
[...]r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Na skutek wniosku M. i C. Z. o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzekło o uchyleniu w całości tej decyzji i umorzeniu postępowania prowadzonego w tym zakresie. Jednak, po rozpoznaniu skargi PPHU "A" Spółka Jawna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 612/11 stwierdził nieważność tej ostatniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] r. Przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego w wyroku z dnia
9 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 612/11, organ uznał, że obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w kształcie określonym raportem oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko obejmuje obszar, którego współwłaścicielami są M. oraz C. Z., a w konsekwencji ich wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. powinien zainicjować postępowanie w sprawie.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia
[...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez "A" Spółka Jawna z siedzibą w S.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1053/12 Sąd ten oddalił skargę stwierdzając, że zgodnie z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) organ związany był, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 612/11 stąd też prawidłowo przyjęto, że M. i C. Z. legitymowali się przymiotem strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla spornej inwestycji. Ponadto sąd stwierdził, że zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową będzie, ze względu na jego rozmiar i skalę oraz sam charakter dotyczył nieruchomości M. i C. Z..
Przed wydaniem tego ostatniego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło postępowanie i decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność wskazanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na rozbieżności między treścią wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia a samą decyzją oraz raportem o środowiskowych uwarunkowaniach, ponosząc, że dla zmienionego przedsięwzięcia nie zostało przez Prezydenta Miasta D. przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w konsekwencji doszło do rażącego naruszenia przepisów art.7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2016 r poz. 23 ze zm. – dalej zwanej k.p.a.). Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji zaniechał zbadania obszaru oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz ponownego zbadania zgodności lokalizacji tego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także ustalenia kręgu stron postępowania. Naruszenie prawa, zdaniem Kolegium, było oczywiste i miało charakter kwalifikowany, a jego skutki nie pozwalały na pozostawienie decyzji z dnia [...] r. w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...] r., po rozpoznaniu wniosków PPHU "A" Sp. J. oraz M. i C. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie, w wyniku skarg tych podmiotów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 uchylił powyższe decyzje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] r. oraz [...] r. uznając, że zostały wydane z obrazą art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd pierwszej instancji wytknął Kolegium brak wykazania w sposób dostatecznie jasny i wyraźny, że decyzja Prezydenta Miasta D. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie podzielił zarzutu, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia został uzupełniony. Powołując się na prowadzone przez Prezydenta Miasta D. postępowanie poprzedzające wydanie decyzji z dnia [...] r. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem, że organ ten nie poprzedził wydania decyzji postępowaniem, którego zakres nie obejmowałby przyjętych w decyzji parametrów w zakresie wielkości infrastruktury oraz wielkości produkcji. Tymczasem, za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Sąd nie podzielił również zarzutu w zakresie sprzeczności wydanej decyzji z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podał, że treść zapisów planu wskazuje, że przeznaczeniem podstawowym tego terenu była zabudowa produkcyjno-usługowa, służąca obsłudze produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, w tym rolnicza spółdzielnia produkcyjna, ubojnia zwierząt itp. Nadto, ustalając zasady kształtowania zabudowy plan wskazywał, że utrzymuje się istniejącą zabudowę i urządzenia rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ubojni drobiu wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną z możliwością ich remontu, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy (§12 ust.1 oraz 12 ust.5 pkt 1 uchwały nr XLII/795/05 z dnia 31 maja 2005r. publ. Dz. Urz. Woj. Śl. Nr 82 poz.2231). W ocenie Sądu należało zatem rozważyć, czy przedmiotowa inwestycja stanowi rozbudowę istniejącej w tym miejscu ubojni, poprzez budowę kolejnego budynku, na co wskazują oświadczenia inwestora, czy też tak jak twierdzą uczestnicy, jest to zupełnie nowa inwestycja nie związana z istniejącą zabudową. Zdaniem tego Sądu nie można było mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku rozbieżności interpretacyjnych przepisów. Sąd zaznaczył, że nawet przyjęcie, iż inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną, nie może być ocenione jako rażące naruszenie prawa. Dlatego też same wątpliwości interpretacyjne zapisów planu nie mogą jeszcze świadczyć o sprzeczności decyzji z planem, a w konsekwencji o rażącym naruszeniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości.
W wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. Sąd odniósł się także do zarzutu braku przymiotu strony C. i M. Z. w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla spornej inwestycji zwracając uwagę, że kwestia ta została już przesądzona w przywołanych wyrokach o sygn. akt II SA/Gl 612/11 i II SA/Gl 1053/12. Nadto, powołując się na regulację art. 32 ust.1 i ust.3 p.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] r.) oraz akta sprawy jako nietrafny Sąd ocenił zarzut naruszenia przepisów w zakresie postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 wnieśli M. i C. Z.. Uznając, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14 zgodził się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji oceną dopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 32 ust 1 i 3 ustawy p.o.ś. i tym samym zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu zgodnie z art. 10 i art. 53 p.o.ś. Jako nietrafny uznano również zarzut dotyczący powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. 2003.78.706). Podnosząc, że kontrola legalności kwestionowanej decyzji musiała być przeprowadzona na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, która to ustawa recypowała normy wynikające z wymienionej Konwencji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione zarzuty dotyczące art. 56 ust. 1 p.o.ś. Stwierdził przy tym, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie zawarł oceny przesądzającej o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Wobec tego, że Kolegium w postępowaniu nadzwyczajnym nie dokonało oceny co do zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym, to Sąd Wojewódzki nakazał uczynienie tego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku trafnie zakwestionowano stanowisko Kolegium, według którego Prezydent Miasta D. nie poprzedził wydania decyzji postępowaniem, którego zakres obejmowałby przyjęte w decyzji parametry w zakresie wielkości infrastruktury oraz wielkości produkcji. Zasadnie wskazano również na opracowany raport i inne dokumenty zawierające informacje o wielkości przedsięwzięcia, uwzględnionej końcowo w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację Sądowi pierwszej instancji, że ewentualne nieprawidłowości proceduralne należało ocenić w świetle kryteriów właściwych dla postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym. Sąd drugiej instancji wskazał, że to Kolegium winne było rozważyć czy zebrane w sprawie dowody dawały podstawę do ustaleń faktycznych warunkujących orzeczenie przez organ o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę prawną wydanej decyzji z dnia [...] r. W tym kontekście zasadnie zatem Sąd Wojewódzki wskazał na potrzebę rozważenia ponownie przez Kolegium, czy przedmiotowa inwestycja mieściła się w ustaleniach planu miejscowego, czy też była z nią sprzeczna w stopniu ewentualnie wskazującym na rażące naruszenie prawa.
Po raz kolejny rozpoznając wniosek M. i C. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia
[...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji uznając, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na związanie tego organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13. W tym kontekście Kolegium odniosło się do poszczególnych podstaw wniosku o stwierdzenie nieważności. W pierwszej kolejności odnośnie zarzutu nieuznania wnioskodawców za strony postępowania, Kolegium wskazało, że kwestia ta została już dwukrotnie przesądzona przez WSA w Gliwicach, poprzez M. i C. Z. przysługuje przymiotu strony, zatem rozważenia w tym przedmiocie są bezprzedmiotowe. Nawiązując do kolejnej podstawy wniosku Kolegium, w ślad za powyższym wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 511/13, wskazało na dopełnienie przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z treści art. 32 ust. 1 i 3 p.o.ś. i tym samym zapewnienie możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu zgodnie z art. 10 i art. 53 p.o.ś., wobec tego Kolegium stwierdziło, że w omawianym zakresie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. O takim naruszeniu, zdaniem Kolegium, nie można również mówić w odniesieniu do kolejnej podstawy wniosku, tj. realizacji inwestycji będącej przedmiotem wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym dla terenu realizacji przedsięwzięcia. Kolegium za chybione uznało również zarzuty wnioskodawców tyczące się rażącego naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 107§ 3 k.p.a. powołując się na treść w/w wyroku WSA w Gliwicach, a także orzeczenia WSA w Warszawie.
Odnosząc się do następnej z podstaw wniosku Kolegium stwierdziło, że w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, jeżeli został sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko to jest on dowodem, który podlega badaniu ze szczególną starannością, choć jego ustalenia nie wiążą organu administracji publicznej, podlega on ocenie dowodowej. Podobnie jest w przypadku innych dowodów jak stanowiska organów współdziałających.
Kolegium nie stwierdziło również innych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M. i C. Z. zarzucili naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 p.o.ś. (według brzmienia w okresie prowadzenia przedmiotowego postępowania), w powiązaniu z art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 oraz w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś.;
- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 p.o.ś. w powiązaniu z art. 56 ust. 1 p.o.ś. (według brzmienia na dzień wydania decyzji z dnia [...]r.);
Jak również, w przypadku nieuwzględnienia przez organ naruszenia opisanego powyżej, zarzuty naruszenia:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 p.o.ś. w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś. (według brzmienia w okresie prowadzenia przedmiotowego postępowania)
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 56 p.o.ś. (według brzmienia na dzień wydania decyzji z dnia [...] r.);
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W oparciu o te zarzuty wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] r. w całości i o wydanie decyzji co do istoty sprawy stwierdzającej nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z [...] r., z uwagi na jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) bądź, względnie, z uwagi na to, że decyzja ta została wydania z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...]. W ocenie Kolegium decyzja ta jest bowiem prawidłowa i zgodna z przepisami prawa. Badając raz jeszcze sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium działając jako organ drugiej instancji, dokonało tych samych ustaleń jakie poczynione zostały w pierwszej instancji. Podzieliło stanowisko zajęte w decyzji wydanej w pierwszej instancji i nie dopatrzyło się naruszeń wskazanych przez składających wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wniosku Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zwróciło uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wskazanych w dyspozycji art. 156 § 1 k.p.a. Konieczne jest zatem, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę, aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Nawet naruszenie przepisów postępowania administracyjnego określone w art. 145 k.p.a. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem Kolegium nie sposób przyjąć, aby przesłanka wymieniona w art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska "naruszenia przepisów dotyczących ochrony środowiska" rozumiana była jako jakiekolwiek naruszenie przepisów ustawy, bez względu na ich wagę, czy też wpływ na wynik sprawy. Stąd przesłankę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. należy badać z zachowaniem szczególnej ostrożności. Kolegium wskazało, że nie znajduje uzasadnienia zarzut, że Prezydent Miasta D. nie podał do wiadomości publicznej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie z dnia [...] r. i postanowienia z dnia [...] r. nakładającego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska, gdyż instytucja z art. 32 p.o.ś. nie służyła do informowania o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania, lecz jedynie tych, co do których przepis ustawy taki obowiązek przewidywał. Nie została zatem spełniona przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 i art. 3 pkt 19 p.o.ś. Kolegium wskazało również na bezzasadność zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 i art. 3 pkt 19 p.o.ś. poprzez nie podanie przez Prezydenta Miasta D. do publicznej wiadomości zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, poprzez obwieszczenie w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a więc w miejscu lokalizacji inwestycji - położenia nieruchomości skarżących, co było wymagane zgodnie z treścią art. 3 ust. 19 p.o.ś. Kolegium ponownie zauważyło, że żaden przepis p.o.ś., ani też k.p.a. nie obliguje właściwego organu do zawiadamiania o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzez publiczne podanie do wiadomości w rozumieniu art. 3 pkt 19 p.o.ś., a więc bez znaczenia pozostaje tutaj kwestia sposobu podania do publicznej wiadomości w/w zawiadomienia.
Kolegium nie podzieliło także zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 56 ust. 1 p.o.ś.. Kolegium uznało, że wobec stanowiska zawartego w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13, wiążącego dla Kolegium, nie można stwierdzić nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z powodu powyższego naruszenia, z uwagi na rozbieżności interpretacyjne zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie bowiem ze stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz poglądami doktryny prawa, nie można stwierdzić nieważności orzeczenia administracyjnego, jeżeli przepisy stanowiące podstawę jego wydania budzą wątpliwości interpretacyjne.
Następnie Kolegium ustosunkowało się do drugiej części zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, opartych na podstawie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie podkreśliło, że jest związane wyrokiem z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 w związku z tym nie zasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 p.o.ś. w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś.. Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 i art. 3 pkt 19 p.o.ś., a nadto art. 32 ust. 2 p.o.ś. poprzez brak dowodu świadczącego o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, z uwagi na to, że w ocenie Kolegium nie jest to uchybienie istotne mające wpływ na zapadłe orzeczenie, gdyż czynność ta mogła zostać dopełniona przez organ w każdym czasie. Nadto z czynnością tą nie są związane też żadne czynności, dla których dokonania wymagane byłoby dochowanie terminu, którego bieg liczony byłby od dnia poinformowania o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Co do zarzutu rażącego naruszenia art. 56 ust. 1 p.o.ś. poprzez niezgodność - w ocenie wnioskodawców - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - Kolegium przytoczyło stanowisko WSA w Gliwicach zawarte wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt
II SA/Gl 511/13 i dodało, że zagadnienie wykładni prawa jest uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana. Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.11.2015r., sygn. akt: I OSK 352/14, LEX nr 1989953). Zdaniem Kolegium w świetle stanowiska WSA w Gliwicach nie sposób mówić o rażącym naruszeniu prawa w omawianym zakresie.
Zdaniem Kolegium także zarzut rażącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie znajduje uznania, co wynika z treści w/w orzeczenia WSA w Gliwicach. Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Kolegium powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tej materii i potrzymało stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] r.
Nadto, Kolegium nie dopatrzyło się żadnej z pozostałych wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik w osobie adwokata, działając w imieniu M. i C. Z. ponowił zarzuty zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. pełnomocnik skarżących nawiązał do treści skargi, a pełnomocnik uczestnika PPHU "A" Sp. J. wniósł o oddalenie skargi, przechylając się do stanowiska organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Regulacja ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Cytowana regulacja zawiera wskazania interpretacyjne także dla prawa materialnego, na podstawie którego następuje załatwienie sprawy.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. z dnia [...] r. została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 oraz oddalającego od niego skargę kasacyjną wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14.
Sąd w niniejszym składzie obowiązany był zatem dokonać oceny zaskarżonej decyzji mając na względzie powyższą regulację art. 153 p.p.s.a. Ocenie tej podlegało wobec tego przeprowadzone przez Kolegium postępowanie wyjaśniające, z punktu widzenia wiążącej oceny prawnej i wskazań co do tego postępowania, wyrażonych przez sąd administracyjny na gruncie tej sprawy.
Przeprowadzone w powyższych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta wadą, aczkolwiek inną niż wskazane w skardze, uzasadniającą jej wzruszenie. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje bowiem konieczność uchylenia zaskarżonego aktu
Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14 kompetencją sądów administracyjnych jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem a nie zastępowanie organów administracji właściwych do rozpatrywania spraw administracyjnych. Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę, że Kolegium w postępowaniu nadzwyczajnym nie dokonało oceny co do zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym, wobec tego Sąd Wojewódzki nakazał uczynienie tego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W ocenie NSA Sąd Wojewódzki trafnie zakwestionował stanowisko Kolegium, według którego Prezydent Miasta D. nie poprzedził wydania decyzji postępowaniem, którego zakres obejmowałby przyjęte w decyzji parametry w zakresie wielkości infrastruktury oraz wielkości produkcji. Nadto, zasadnie wskazał na opracowany raport i inne dokumenty zawierające informacje o wielkości przedsięwzięcia, uwzględnionej końcowo w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. NSA przyznał rację Sądowi pierwszej instancji, że ewentualne nieprawidłowości proceduralne należało ocenić w świetle kryteriów właściwych dla postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym. NSA wskazał, że to Kolegium obowiązane było rozważyć, czy zebrane w sprawie dowody dawały podstawę do ustaleń faktycznych warunkujących orzeczenie przez organ o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę prawną wydanej decyzji z [...] r. W tym kontekście, w ocenie NSA, zasadnie Sąd Wojewódzki wskazał na potrzebę rozważenia ponownie przez Kolegium, czy przedmiotowa inwestycja mieściła się w ustaleniach planu miejscowego, czy też była z nią sprzeczna w stopniu ewentualnie wskazującym na rażące naruszenie prawa. NSA zwrócił uwagę, na trafność poglądu Sądu pierwszej instancji odnośnie właściwego rozumienia podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, jaką jest rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował dodatkowo, że rażące naruszeniu prawa musi być oczywiste, wyraźne, bezsporne. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew wyraźnym zakazom ustanowionym w przepisie. Przy ocenie przesłanek stwierdzenia nieważności trzeba wziąć pod uwagę również skutki stwierdzonego naruszenia prawa, a więc to, czy są one możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Sąd ten zwrócił uwagę, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy aspekt związany z kryterium skutków gospodarczych nie jest bez znaczenia.
W świetle tego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może zatem ulegać wątpliwości, że w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zawarł oceny przesądzającej o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, a jedynie pogląd, w jaki sposób należy dokonać tej oceny. To zatem Kolegium przy ponownym rozpatrywaniu sprawy miało obowiązek zbadania tej kwestii posiłkując się przy tym wskazaniami sądów administracyjnych obu instancji wyrażonymi w powyższych wyrokach. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew temu obowiązkowi, nie dokonało takiej oceny, błędnie przyjmując, że zagadnienie zgodności inwestycji z planem miejscowym zostało przesądzone w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie wykonało zatem zaleceń wynikających zarówno z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13, jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14, wskutek czego doszło do naruszenia treści art. 153 p.p.s.a.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi zauważyć wymaga, że były już one przedmiotem oceny sądowej i ponownie oceniane być nie mogą. Kwestie podnoszone w zarzutach skargi zostały przesądzone w powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia
2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14. Zobowiązuje to skład rozpoznający sprawę w niniejszym składzie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. uznać te zarzuty za bezpodstawne w ślad za stanowiskiem wyrażonym w tych orzeczeniach.
Zważywszy na powyższe, ponieważ przy wydaniu zaskrzonej decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono, na zawarty w skardze wniosek pełnomocnika skarżących, na postawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem Kolegium będzie, w zgodzie z zapisami art. 153 p.p.s.a., dokonanie oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, posiłkując się przy tym wskazaniami sądów administracyjnych obu instancji wyrażonymi w wyrokach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 oraz z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło