II SA/Gl 1145/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-12-11

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Grzegorz Dobrowolski, Agnieszka Kręcisz-Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie zawiesiła prawa do renty, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu wyłączającego takie świadczenie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez jej zawieszenia, stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim wykluczał świadczenie dla rencistów. Sąd przyjął dominujące stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym wyrok TK nie uprawnia do jednoczesnego pobierania obu świadczeń, lecz wymaga od świadczeniobiorcy dokonania wyboru i zawieszenia renty.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na fakt pobierania przez skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz brak rezygnacji z tej renty. Skarżący kwestionował tę przesłankę, odwołując się do wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które miały stwierdzić niekonstytucyjność przepisu wyłączającego świadczenie dla rencistów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że nawet po wyroku TK, pobieranie renty bez jej zawieszenia wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto, zgodnie z nowym brzmieniem przepisów od 2024 r., świadczenie przysługuje tylko na opiekę nad osobą do 18. roku życia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 28 czerwca 2024 r. nr SKO.4106.247.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 28 czerwca 2024 r., nr SKO.4106.247.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej "Prezydent" lub "Organ I instancji") z 23 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy. Prezydent odmówił J. G. (dalej "Skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 17, art. 20 ust. 2 i ust. 3, art. 24 ust. 2a i ust. 4, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.; dalej "u.ś.r.") oraz art. 104, art. 107 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zachodzi negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Niepełnosprawność matki Skarżącego nie powstała do ukończenia 18. roku życia, jak również w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Ponadto Skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W odwołaniu od decyzji Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. i pominięcie okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części normy prawnej tego przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił przebieg postępowania administracyjnego i wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Następnie Kolegium wyjaśniło, że Prezydent nieprawidłowo powołał się na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13. Kolegium wskazało jednak, że zaskarżona decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy z innych powodów aniżeli podano w uzasadnieniu decyzji. Mianowicie Skarżący pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika, że Skarżący do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie przedłożył złożonego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o zawieszenie prawa do renty. Powyższe oznacza, że ewentualne zawieszenie wypłaty renty nie jest możliwe w nowym stanie prawnym. Z dniem 1 stycznia 2024 r. stan normatywny w omawianym zakresie uległ zmianie w następstwie wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2024 r. o świadczeniu wspierającym. W konsekwencji obowiązuje nowe brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. W skardze wniesionej od decyzji Kolegium Skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie uwzględniające w procesie wykładni derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej także jako "Trybunał") z 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17, czego skutkiem było uznanie, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z posiadanym przez niego uprawnieniem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mimo, że hipoteza normy prawnej wynikającej z ww. przepisu po wejściu w życie ww. wyroku Trybunału nie obejmuje swoim zakresem sytuacji, w której wnioskodawca pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Uzasadniając wskazany wyżej zarzut pełnomocnik Skarżącego podniósł, że Kolegium wyciągnęło nieprawidłowe wnioski z ww. wyroku Trybunału wskazując na konieczność rezygnacji (zawieszenia) przez Skarżącego z prawa do otrzymywania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W następstwie wyroku Trybunału norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. musi być odczytywana w ten sposób, iż zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń, nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego brak jest podstaw do nakazywania osobom spełniającym pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyboru między rentą a tym świadczeniem, jak to ma miejsce w przypadku osób uprawnionych do emerytury bądź innych rodzajów rent. Zdaniem Skarżącego zawieszenie wypłaty renty stanowiłoby naruszenie jego uprawnień w zakresie przychodów, jakie może osiągnąć będąc do tej renty uprawniony. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dopiero po zawieszeniu renty doprowadziłoby do sytuacji, w której osoba częściowo zdolna do pracy dla świadczenia w wysokości 2 458,00 zł (wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w 2023 r.) musiałaby pozbawić się wypłaty renty, którą zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych zawieszono by jej dopiero po osiągnięciu przychodu powyżej kwoty 8 753,60 zł. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik Skarżącego przywołał wyroki sądów administracyjnych. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym skarga, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., z uwagi na fakt, że Skarżący wniósł o zastosowanie tego trybu postepowania, zaś Organ odwoławczy nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że Skarżący uprawniony jest do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i rentę tę pobiera. Spór w sprawie dotyczy przesłanki negatywnej wyłączającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.). Odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organy obu instancji powołały się na okoliczność pobierania przez Skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i brak rezygnacji przez niego z pobierania tego świadczenia. Natomiast zdaniem Skarżącego w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (opubl. w OTK-A 2019, nr 36) pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi przeszkody do uzyskania przez niego świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący, działający przez pełnomocnika, w toku postępowania administracyjnego konsekwentnie oświadczał, że w świetle ww. wyroku w obecnym stanie prawnym nie istnieje przepis, który stwierdzałby, że niemożliwe jest jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wobec tego uzależnianie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia przysługującej Skarżącemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest bezpodstawne (por. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z 28 listopada 2023 r. i pismo z 3 stycznia 2024 r.). Należy zatem mieć na uwadze, że zgodnie z 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.). świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.; dalej "Konstytucja RP"). W konsekwencji przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, utracił moc obowiązującą z dniem 9 stycznia 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, że sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia. Interpretacja przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest przedmiotem licznych wyroków wydawanych przez sądy administracyjne. W orzecznictwie prezentowane są dwa odmienne stanowiska. Według pierwszego z nich dopuszczalne jest jednoczesne pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i świadczenia pielęgnacyjnego w pełnych wysokościach, co argumentowane jest redakcją ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wyłącznie jego językową wykładnią (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., I OSK 2052/21; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") w Szczecinie z 5 listopada 2020 r., II SA/Sz 443/20 oraz z 24 marca 2022 r., II SA/Sz 7/22; wyroki WSA w Poznaniu z: 4 listopada 2021 r., II SA/Po 402/21; 1 kwietnia 2022 r., IV SA/Po 159/22; 29 listopada 2024 r., II SA/Po 630/24 - opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Według drugiego - dominującego aktualnie - stanowiska pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi automatycznie negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, lecz osoba uprawniona winna dokonać wyboru jednego ze świadczeń, tj. pielęgnacyjnego lub emerytalno – rentowego. Jako argumenty na poparcie tego stanowiska wskazuje się na następujące okoliczności. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 2/17 jest wyrokiem zakresowym, a tego rodzaju wyroki są charakteryzowane jako orzeczenia, w sentencji których Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją RP przepisu prawnego w określonym zakresie jego zastosowania. Wyrok Trybunału dotyczy zakresu podmiotowego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. rozstrzygając o konstytucyjności przepisu w stosunku do określonej grupy podmiotów, której ten przepis dotyczy, a mianowicie osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Osoby te mieszczą się w szerszej kategorii osób, którym przysługuje prawo do renty. Skutkiem wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu w zakresie podmiotowym jest utrata mocy obowiązującej nie przez cały przepis, w pełnym zakresie jego obowiązywania, ale wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdzona została jego niezgodność z Konstytucją RP, w odniesieniu do wskazanej grupy podmiotów. Wydanie wyroku zakresowego w sprawie o sygn. SK 2/17 nie było przy tym skutkiem uznania przez Trybunał, że w pozostałym zakresie podmiotowym przepis nie budzi wątpliwości pod względem konstytucyjności. Trybunał wyraźnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, że ze względu na konkretny charakter inicjującej postępowanie skargi konstytucyjnej, ocena konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. odnosi się do zakresu, jaki dotyczy osoby wnoszącej skargę, czyli w jakim wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom mającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wobec tego wyrok Trybunału o sygn. akt SK 2/17 usuwa z sytemu prawa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazaną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przez co osoba taka może ubiegać się o to świadczenie. Zatem Trybunał Konstytucyjny za sprzeczną z zasadą równości uznał sytuację, gdy samo przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy skutkuje całkowitym pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji nie oznacza to, że opiekunowi osoby niepełnosprawnej przysługuje jednocześnie i świadczenie pielęgnacyjne i renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie powinna ograniczać się do jego literalnego brzmienia, lecz wymaga oparcia się na efektach zastosowania prokonstytucyjnej wykładni celowościowej i systemowej, pozwalającej na realizację m.in. zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Z wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 1 lit. a) i art. 27 ust. 5 u.ś.r. wynika natomiast, że świadczenie pielęgnacyjne nie może pozostawać w zbiegu z dochodami za pracę lub świadczeniami socjalnymi zapewniającymi źródło utrzymania, bowiem świadczenie pielęgnacyjne ma zapewnić właśnie źródło utrzymania tym, którzy z powodu sprawowania opieki są go w ogóle pozbawieni. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. musi być interpretowana jako związana nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty tego świadczenia (por. wyrok WSA w Lublinie z 31 marca 2021 r., II SA/Lu 226/21, opubl. w CBOSA). W konsekwencji warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest dokonanie wyboru przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty (por. wyroki NSA z: 28 października 2024 r., I OSK 3044/23; 10 stycznia 2023 r., I OSK 448/22; 22 listopada 2022 r., I OSK 247/22; 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; 10 sierpnia 2020 r., I OSK 487/20; wyrok WSA w Gdańsku z 11 stycznia 2023 r., II SA/Gd 615/22; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 26 października 2022 r, II SA/Go 302/22; wyrok WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2022 r., II SA/Gl 1434/22 - opubl. w CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni zgadza się z argumentacją wyrażoną w powyższych orzeczeniach sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Skarżący błędnie odczytuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz jego skutki uznając, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro Skarżący pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i oświadczył, że bezpodstawne jest nakazywanie mu wyboru między rentą a świadczeniem pielęgnacyjnym oraz nakazywanie zawieszenia wypłaty renty, to taka sytuacja wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego stanowisko zaprezentowane w wydanych w sprawie decyzjach nie narusza prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Następnie należy wskazać, że Organ odwoławczy zasadnie powołał się na zmianę stanu prawnego z dniem 1 stycznia 2024 r. w zakresie zasad ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429; dalej "u.ś.w.") Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W obecnym stanie prawnym o świadczenie pielęgnacyjne mogą ubiegać się osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu opieki jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18. roku życia. Jednocześnie w myśl art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o których mowa w u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 852), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W realiach rozpoznawanej sprawy, w dacie składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie istniało prawo do świadczenia po stronie Skarżącego, a wykluczał je fakt istnienia przesłanki negatywnej wskazanej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Ponadto Skarżący w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. nie zawiesił prawa do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, konsekwentnie prezentując stanowisko, że wymóg ten jest w świetle wyroku Trybunału z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17, bezpodstawny. Wobec tego, że prawo Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., zastosowanie znalazł art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu od 1 stycznia 2024 r. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która ukończyła 18. rok życia. Wobec powyższego sformułowane w skardze zarzuty nie mogły odnieść skutku. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego. Jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę w ramach zakresu kontroli wynikającej z art. 134 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło