II SA/Gl 1159/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-05-13

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., powinien jednocześnie rozstrzygnąć o ewentualnym odroczeniu wykonania tej rozbiórki na podstawie art. 39 ust. 1 tej ustawy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku rozstrzygania o ewentualnym odroczeniu wykonania przymusowej rozbiórki w decyzji nakazującej tę rozbiórkę. Kwestia odroczenia wykonania rozbiórki może być rozpatrzona w odrębnym postępowaniu, zainicjowanym na wniosek strony po uprawomocnieniu się decyzji o nakazie rozbiórki. Wydanie decyzji o nakazie rozbiórki jest warunkiem niezbędnym do rozpatrzenia wniosku o odroczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego schroniska dla zwierząt oraz samowolnej zmiany sposobu użytkowania przyległego budynku garażowo-gospodarczego. Po wieloletnim postępowaniu organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu schroniska i przywrócenie pierwotnej funkcji budynku garażowo-gospodarczego. Spółka "A" kwestionowała zasadność nakazu rozbiórki i domagała się odroczenia jej wykonania na podstawie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., argumentując względami społecznymi i gospodarczymi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że wniosek o odroczenie może być rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego i przywrócenia części obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę. Wskutek wniosku M. K. pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania "istniejącego azylu" na schronisko dla zwierząt, zlokalizowane na działce w M. przy ul. [...] Następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...]organ I instancji działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał "A" Sp. z o.o. w M. wykonanie na działce ekranów dźwiękochłonnych wraz z pasem zieleni izolacyjnej wysokiej i niskiej oraz opracowanie dokumentacji powykonawczej wybudowanego schroniska dla zwierząt wraz z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanych elementów. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że obiekt schroniska dla bezdomnych zwierząt wybudowany został w [...] r. bez wymaganego pozwolenia na budowę jako dobudowa do istniejącego wcześniej budynku garażowo-gospodarczego, który również został adaptowany dla potrzeb schroniska. Zdaniem organu, należy też wykluczyć przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., co umożliwia legalizację samowoli budowlanej. Po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją z dnia [...]r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i nakazał wykonanie określonych czynności Prezesowi Spółki "A" będącej zarządcą budynku. Uwzględniając skargę M. K. wyrokiem z dnia 7 września 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 3285/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego jako wydaną z naruszeniem art. 29 k.p.a. wskutek wadliwego skierowania wydanych nakazów do przedstawiciela statutowego spółki kapitałowej. Nadto Sąd nie podzielił stanowiska o zgodności lokalizacji przedmiotowego schroniska z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Nr [...]z dnia [...]r. Miejskiej Rady Narodowej w M., wskazując że na tym terenie przewidziano co prawda lokalizację lecznicy weterynaryjnej, lecz takiej funkcji nie pełni schronisko dla zwierząt. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na Prezesa Zarządu Spółki "A" obowiązek przywrócenia funkcji obiektu jako lecznicy weterynaryjnej z pomieszczeniami do czasowego przetrzymywania zwierząt, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Po rozpoznaniu odwołania Spółki, decyzją z dnia [...]r. nr[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzją z dnia 1 grudnia 2006 r. nr 447/06 organ nadzoru budowlanego I instancji działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., nakazał Spółce przywrócenie poprzedniej funkcji obiektu jako lecznicy weterynaryjnej z pomieszczeniami do czasowego przetrzymywania zwierząt. Jednakże i ta decyzja została uchylona na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania zarządcy na mocy decyzji organu II instancji z dnia [...]r. nr [...]. Następnie, decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych "A" Spółka z o.o. obowiązek rozbiórki istniejącego schroniska dla zwierząt w postaci wybudowanych boksów oraz nakazał przywrócenie pozostałych pomieszczeń do stanu poprzedniego. Jako podstawę prawną nakazów organ ten powołał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotowy obiekt, wewnątrz którego znajdują się boksy konstrukcji stalowej, wybudowany został z pustaków żużlowych z pokryciem z blach falistych, jako dobudowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1991 r. do istniejącego już wcześniej budynku garażowo-gospodarczego, który został również zaadaptowany dla potrzeb schroniska. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren, na którym zlokalizowane jest schronisko dla zwierząt stanowi teren istniejącej zabudowy jednorodzinnej i usług związanych z obsługą rolnictwa (lecznica weterynaryjna). W odwołaniu od decyzji Spółka zarzuciła, że organ I instancji nie wyjaśnił wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., który to przepis powołał w podstawie prawnej. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie rozbiórki obiektu. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na pogląd wyrażony w wyroku z dnia 7 września 2005 r. wskazał na niezgodność lokalizacji schroniska dla zwierząt z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie popełnionej samowoli i na tej podstawie podzielił stanowisko organu I instancji, iż zachodziły przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. W wyniku uwzględnienia wniesionej przez Spółkę "A" skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 19 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją PINB w M. orzeczono o obowiązku rozbiórki schroniska dla zwierząt w postaci wybudowanych boksów oraz przywróceniu pozostałych pomieszczeń do stanu poprzedniego. Oznacza to, że nie rozstrzygnięto o całości wykonanych samowolnie robót budowlanych, o których mowa w uzasadnieniu decyzji. Przymusowej rozbiórce z uwagi na sprzeczność z planem miejscowym winien podlegać obiekt budowlany, a mianowicie budynek o wymiarach 17,40 x 7,40 x 2,10 m, wewnątrz którego zainstalowano boksy konstrukcji stalowej. Tak wskazany zakres robót budowlanych wyczerpuje przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Gdy zaś chodzi o samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu garażowo-gospodarczego, to niezależnie od daty popełnienia samowoli, rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić na gruncie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., bowiem norma intertemporalna z art. 103 tej ustawy nie dotyczy tego rodzaju robót budowlanych. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w stanie prawnym, obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. wymagała pozwolenia. Jednocześnie z mocy normy intertemporalnej zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), w sprawach samowolnej zmiany sposobu użytkowania, dokonanej przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (w zakresie art. 71a Prawa budowlanego), stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie likwidacja samowoli winna nastąpić na gruncie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego - w brzmieniu sprzed 30 maja 2004 r. Na tej podstawie prawnej właściwy organ władny był nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co w niniejszej sprawie dotyczy budynku o pierwotnej funkcji garażowo-gospodarczej. Tymczasem wydane w niniejszej sprawie nakazy nie zostały należycie sprecyzowane, co uniemożliwia wyegzekwowanie ich wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. Stąd też przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozstrzygnąć o całości samowolnie zrealizowanych robót, a więc w zakresie budowy ww. obiektu oraz zmiany sposobu użytkowania przyległego budynku garażowo-gospodarczego. W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na zarządcę obiektu – "A" Sp. z o.o. obowiązek: - rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach 17,40 x 7,40 x 2,10 m wraz z zainstalowanymi wewnątrz stalowymi boksami, pełniącego funkcję schroniska dla zwierząt; - przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku (przyległego do ww. obiektu) zaadaptowanego na cele schroniska, tj. do funkcji budynku garażowo-gospodarczego. Jednocześnie organ wskazał konieczność powiadomienia Inspektoratu o wykonaniu ww. obowiązków oraz konieczność wykonania obowiązków niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji opisał przebieg wieloletniego postępowania w sprawie, a także przywołał wskazania zawarte w ww. wyrokach. Wskazał, iż zgodnie z wiążącą organ oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Ka 3285/03, lokalizacja przedmiotowego obiektu zrealizowanego w 1991 r. nie była zgodna z ustaleniami obowiązującego w okresie budowy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta M. uchwalonego uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w M. z dnia [...]r. Powyższy stan faktyczny wypełnia przesłanki art. 37 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy z 1974 r. W przedmiocie istniejącego budynku wykorzystywanego na cele schroniska, ustalono samowolną zmianę sposobu użytkowania z budynku o funkcji garażowo-gospodarczej na cele schroniska. Powyższe ustalenie jednoznacznie wyrażono w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GI 435/08, a określenie pierwotnej funkcji budynku znajduje potwierdzenie m. in. w dokumentacji powykonawczej dobudowanej części schroniska oraz piśmie Zastępcy Burmistrza z dnia [...]r. skierowanym do Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. zlecającego wykonywanie zawartych w nim usług. Podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowego stanu faktycznego stanowią przepisy prawa budowlanego obowiązujące do dnia [...]r. Będąca przedmiotem postępowania zmiana sposobu użytkowania objęta była obowiązkiem uzyskania pozwolenia. Dokonana w warunkach samowoli zmiana z funkcji użytkowej budynku gospodarczo-garażowego na cele schroniska obejmowała swoim zakresem przeróbki pomieszczeń z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak również podjęcie w nim działalności zmieniającej warunki pracy, higieniczno-sanitarne i ochrony środowiska. Z uwagi na niedopuszczenie (w świetle zapisów wyżej powołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) przedmiotowej lokalizacji budynku o funkcji schroniska, występuje brak przesłanek do sanowania zmiany sposobu użytkowania na schronisko, w konsekwencji czego organ był zobligowany do jej likwidacji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 poprzez nałożenie obowiązku przywrócenia pierwotnej funkcji użytkowej budynku. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej [...]Sp. z o.o. w M. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na jej zdaniem błędne zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., a nadto nie zastosowanie art. 39 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. W uzasadnieniu Spółka wskazała, iż organ I instancji powołał się na przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., na mocy którego nakazał rozbiórkę istniejącego schroniska dla zwierząt. Zgodnie jednak z ww. przepisem "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: - znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub - powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia." Zdaniem skarżącej gdyby zatem przyjąć, że podstawa prawna decyzji jest zgodna ze stanem faktycznym to organ nie uwzględnił interesu gospodarczego Spółki i społecznego mieszkańców Gminy. Spółka zapewnia bowiem całej Gminie możliwość realizacji jej zadania własnego w zakresie zapewnienia organizacji ochrony przed bezdomnymi zwierzętami zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.). Względy społeczne i gospodarcze przemawiają zatem za tym by organ wydał czasowe pozwolenie na funkcjonowanie schroniska prowadzonego przez Spółkę, do czasu przygotowania zgodnie z obowiązującymi przepisami miejsca na prowadzenie schroniska dla zwierząt. Waga interesu społecznego jest tym większa, iż schronisko zarządzane przez Spółkę obsługuje nie tylko Gminę Myszków, ale także Gminę Zawiercie, Janów i Żarki, a incydentalnie odbiera bezdomne zwierzęta także z innych sąsiednich gmin. Spółkę wiąże umowa z Gminą Myszków, której przedmiotem jest m. in. prowadzenie schroniska dla zwierząt, zawarta do 31 grudnia 2011 r., a jej wcześniejsze rozwiązanie za wypowiedzeniem byłoby niekorzystne tak dla samej Gminy, jak i w sensie gospodarczym dla Spółki. Spółka wyjaśniła także, przywołując przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...]r., dlaczego w jej ocenie błędne jest uznanie, iż wybudowany w roku 1991 obiekt niezgodny był z ustaleniami planu miejscowego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu opisał podejmowane w sprawie rozstrzygnięcia, przytoczył wskazania zawarte w zapadłych wyrokach, a następnie podkreślił, że fakt niezgodności usytuowania wybudowanego obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość jego legalizacji, zatem nałożony przez PINB w Myszkowie obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu należy uznać za prawidłowy. Zmiana zaś przeznaczenia budynku z funkcji garażowo-gospodarczej na funkcję schroniska dla zwierząt niewątpliwie zmieniała warunki higieniczno-sanitarne, wymagała zatem pozwolenia stosownego organu. Zmiana taka była nadto niedopuszczalna w świetle obowiązującego ówcześnie planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie niemożliwa jest jej legalizacja. Z kolei ustosunkowując się do uwag Spółki odnośnie zgodności inwestycji z planem organ II instancji podkreślił, że brak jest możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...]r., bowiem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażone w wyroku z dnia 7 września 2005 r., wiąże organy nadzoru budowlanego orzekające w przedmiotowej sprawie. Z kolei w stosunku do zarzutu nie zastosowania w sprawie art. art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. pozwalającego na odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i udzielenie zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego organ podkreślił, iż wydłużenie terminu rozbiórki może być dopiero przedmiotem postępowania, które może Spółka wdrożyć po zakończeniu niniejszej sprawy. Pismem z dnia [...]r. "A" Sp. z o.o. w M. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję drugoinstancyjną domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: nieprawidłową wykładnię a w konsekwencji nie zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Względy zarówno społeczne jaki gospodarcze Skarżącego przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Rozpoznający sprawę organ II instancji winien był zatem decyzję uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przyjmując, że jej zakresem winna zostać objęta również sprawa czasowego wstrzymania przymusowej rozbiórki. Organ natomiast utrzymał decyzję, która nakazuje rozbiórkę natychmiast po uprawomocnieniu się takiej decyzji. Organ odwoławczy wadliwie przyjął bowiem, iż wydłużenie terminu rozbiórki winno być przedmiotem odrębnego postępowania. W uzasadnieniu Spółka po raz kolejny przytoczyła podniesione już uprzednio w odwołaniu argumenty przemawiające jej zdaniem za potrzebę odroczenia terminu rozbiórki. W skardze Spółka wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji co, uwzględniając wniosek, tut. Sąd uczynił postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06, LEX nr 325365. Podkreślenia wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07, LEX nr 377585. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest oceną wyrażoną przez ten Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 435/08, a wcześniej w prawomocnym wyroku z dnia 7 września 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 3285/03 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten wówczas przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem ponownych rozważań dotyczących zgodności inwestycji z obowiązującym w okresie budowy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albowiem związany jest wyrażoną w przywołanych wyrokach oceną, iż lokalizacja obiektu zrealizowanego w 1991 r. pozostawała w sprzeczności z ustaleniami planu. Nie podejmuje także rozważań dotyczących przyjętych przez organy podstaw prawnych i treści rozstrzygnięcia. W przywołanym wyroku z 2009 r. Sąd przesądził bowiem, iż budynek ten winien podlegać regulacji z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane natomiast samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu garażowo-gospodarczego rozstrzygnięta winna zostać na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane na podstawie art. 71 ust. 3 w brzmieniu sprzed 30 maja 2004 r. Z przedłożonych obecnemu składowi orzekającemu akt sprawy wynika, iż powyższe wskazania zostały przez orzekające w sprawie organy zastosowane, a wydane decyzje, w tym stanowiąca przedmiot skargi decyzja organu II instancji, pozostają w zgodzie z zawartymi w ww. wyrokach ocenami prawnymi. W konsekwencji Sąd w obecnym składzie podjąć może jedynie rozważania dotyczące możliwości odroczenia przymusowej rozbiórki i orzeczenia o czasowym użytkowaniu samowolnie zrealizowanego obiektu co do którego zachodzą przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy (możliwość złożenia w tej mierze stosownego wniosku wskazana została stronie w przywołanym wyroku z 2009 r.). Ta zresztą jedynie kwestia stanowi zawarty w skardze zarzut, skarżące Przedsiębiorstwo nie kwestionuje bowiem pozostałych zawartych w decyzjach rozstrzygnięć a jedynie brak rozstrzygnięcia przez organy opartego na art. 39 ust. 1 ustawy z 1974 r. wniosku. Zdaniem bowiem strony rozstrzygnięcie takie winno zapaść już w decyzji nakazującej rozbiórkę podczas gdy orzekające w sprawie organy przyjęły, że rozpoznanie wniosku o odroczenie rozbiórki może być dopiero przedmiotem odrębnego, kolejnego postępowania. Odnosząc się do wskazanej kwestii przypomnieć należy, że stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Literalna wykładnia przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż rozstrzygnięcie, o którym mowa odnosić się może jedynie do sytuacji, w której wydany już został nakaz rozbiórki, nie zaś do sytuacji, w której owego nakazu w obrocie prawnym jeszcze nie ma. W konsekwencji rozstrzygnięcie takie nie może ani wyprzedzać wydania nakazu rozbiórki ani też mu towarzyszyć albowiem wydany na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy nakaz musi już zostać wprowadzony do obrotu prawnego. Odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki nie powoduje bowiem uchylenia nakazu rozbiórki, który to nakaz nadal pozostanie w obrocie, lecz wyłącznie przesunięcie w czasie obowiązku jego wykonania – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1322/08. W konsekwencji utrwalonym jest w orzecznictwie, iż wydanie nakazu przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie tylko nie uniemożliwia wydania czasowego zezwolenia na wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji, ale jest warunkiem niezbędnym do jego wydania. Odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu, o której mowa w art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. dokonuje bowiem organ administracji państwowej w odrębnej decyzji, podjętej z reguły na wniosek adresata ostatecznego rozstrzygnięcia o rozbiórce obiektu. Odroczenie takie jest bowiem nową sprawą w stosunku do decyzji o nakazie rozbiórki i powinno być rozpatrzone przez organ w I instancji – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1890/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 8 lipca 1986 r. SA/Wr 286/86, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1982 r. I SA 803/82. Zdaniem składu orzekającego organ I instancji prawidłowo nie rozstrzygnął zatem w orzekającej o obowiązku rozbiórki decyzji o ewentualnym odroczeniu jej wykonania. Prawidłowo też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję tę utrzymał w mocy wskazując, iż wniosek o odroczenie wykonania rozbiórki może być rozpatrzony dopiero w kolejnym postępowaniu. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło