II SA/Gl 1289/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-07-14
Skład orzekający: Renata Siudyka, Tomasz Dziuk, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem, usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki, może zostać wydane pomimo sprzeciwu właściciela sąsiedniej nieruchomości, który podnosi argumenty dotyczące złego stanu technicznego jego budynku oraz potencjalnych uciążliwości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z prawem. Sam fakt usytuowania budynku przy granicy działki, nawet w przypadku sąsiadującego budynku w złym stanie technicznym, nie narusza interesów osób trzecich, jeśli inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Potencjalne uciążliwości dla sąsiada nie podważają legalności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie naruszono konkretnych przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym usytuowania budynku w granicy działki, braku oceny interesów osób trzecich, niewystarczającego sprawdzenia projektu budowlanego, braku miejsc parkingowych i odpadów, a także naruszenia przepisów o ochronie zabytków. Zarzucała również naruszenie przepisów postępowania, w tym niepełny materiał dowodowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] w T. nieruchomości przy ul. [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r. nr IFXIV.7840.11.28.2021 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Prezydent Miasta T. (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") decyzją z dnia 12 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2017 r., poz. 1332 z późń. zm.) - dalej: "u.p.b." oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla E. Spółka Jawna z siedzibą w T. (dalej: "Strona" lub "uczestnik postępowania").
W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że w dniu 9 grudnia 2020 r., wpłynął do niego wniosek (uzupełniony w dniu 19 stycznia 2021 r., po wezwaniu z dnia 22 grudnia 2020 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.), Strony o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji p.n.: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem oraz infrastrukturą techniczną na parcelach nr: 1, 2, 3, 4 położonych w T. przy ul. [...] i [...]. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2021 r., znak [...] Prezydent nałożył na Stronę obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym w zakresie szczegółowo określonym w postanowieniu. Pełnomocnik Strony w dniu 18 marca 2021 r. uzupełnił przedłożoną dokumentacje projektową.
W dniu 8 marca 2021 r. wpłynęło do Prezydenta pismo Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkaniowych w T. z dnia 8 marca 2021 r., znak sprawy: [...], w którym strona poinformowała, że zgodnie z uchwałą nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na budowę pomieszczeń i galerii handlowej w granicy działki nr 5 Wspólnota Mieszkaniowa nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] wyraziła zgodę na budowę pomieszczeń i galerii handlowej, z wyłączeniem barów, pubów i restauracji - o powierzchni zabudowy nie większej niż 500 m² i nie wyżej niż do wysokości drugiego piętra, w granicach działki nr 5 stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...]. Projektowany budynek ma mieć [...] kondygnacji i dorównywać wysokością budynkowi ww. Wspólnoty. W związku z powyższym wymagane jest podjęcie stosownej uchwały przez Wspólnotę Mieszkaniową nr [...]".
Z kolei w dniu 10 marca 2021 r. wpłynęło do Prezydenta pismo z dnia 9 marca 2021 r. Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], w którym to piśmie Zarząd Wspólnoty przekazał korespondencję mieszkańców w sprawie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W załączonej korespondencji znalazła się m.in. kopia pisma skierowanego do Dyrekcji Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkaniowych w T. podpisana przez mieszkańców budynku przy ul. [...]. W piśmie tym mieszkańcy nie wyrazili zgody na "dołączenie jakiejkolwiek budowy do naszej nieruchomości" oraz nie zgodzili się na "jakąkolwiek styczność elewacji i innych części naszego bloku z materiałami i częściami stałymi nowo powstającego (zaplanowanego) budynku".
Strona pismem z dnia 22 marca 2021 r., złożyła dodatkowe wyjaśnienia, co do planowanej inwestycji, do którego dołączyła opinię konstruktora z prośbą o zapoznanie z nią "Mieszkańców Wspólnoty" istniejącego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kopię pisma Strony wraz z opinią konstruktora Prezydent przekazał pismem z dnia 31 marca 2021 r. znak [...] Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...].
Realizując obowiązki organu administracji architektoniczno - budowlanej w myśl art. 35 u.p.b. organ pierwszej instancji zbadał zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustalił, że projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] r. r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz parku [...] w T., (Dz. Urz. Woj. Śl. z dnia [...] r., poz. [...]) – dalej "m.p.z.p.". Prezydent stwierdził, że podjęcie uchwały przez Wspólnotę Mieszkaniową nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] w sprawie wysokości projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, o której mowa w piśmie Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkaniowych w T. z dnia 8 marca 2021 r., bliżej opisanego powyżej, nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ kwestie dopuszczalnej wysokości budynków normują zapisy ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego aktem prawa miejscowego. Ponadto Prezydent podniósł, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w § 10 pkt 9) dopuszcza lokalizację budynków w odległości 1,5 m lub bezpośrednio przy granicy działki budowlanej. Planowany budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany będzie od strony południowej przy granicy działki budowlanej, a zatem zgodnie z powołanym powyżej zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pomiędzy istniejącym budynkiem mieszalnym wielorodzinnym położonym na działce nr 5, a budynkiem projektowanym będzie istniała dylatacja i projektowany budynek będzie stanowić niezależny konstrukcyjnie obiekt budowlany, co ustalono na podstawie projektu architektoniczno-budowalnego. Z uwagi na powyższe zapisy planu miejscowego podnoszone przez Wspólnotę Mieszkaniową nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] Prezydent uznał, że zarzuty odnośnie usytuowania projektowanego na działkach sąsiednich budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie znajdują żadnego uzasadnienia. Wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie wymagają zgody właścicieli sąsiednich działek na usytuowanie planowanego budynku przy granicy działki budowlanej. Stąd też brak takiej zgody ze strony Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Prezydenta inwestycja spełnia również wymogi wynikające z ustawy Prawo budowlane i przepisów szczegółowych z nią związanych w tym w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, projektu budowlanego, oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej złożone na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlane u.p.b.
Wojewoda Śląski decyzją z dnia 17 wrzesień 2018 r., znak sprawy: IFXIV.7840.11.28.2021, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 u.p.b po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] na wskazaną wyżej decyzję Prezydenta utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że z art. 35 ust. 1 u.p.b. wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m. in.:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) i innymi aktami prawa miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Po sprawdzeniu przedłożonego projektu budowlanego wg opisanych wyżej zasad, Wojewoda stwierdził, że projekt ten jest zgodny z ustaleniami m.p.z.p. Miasta T.. Zaprojektowana inwestycja odpowiada przeznaczeniu terenu ustalonemu w planie, a jej usytuowanie i gabaryty są zgodne z parametrami określonymi w tym planie.
Inwestycja nie należy do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Ponadto stwierdził, że przedstawiony przez Stronę projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co - stosownie do wymogu art. 20 ust. 4 u.p.b. - potwierdzają oświadczenia złożone przez projektantów posiadających wymagane prawem uprawnienia w odpowiednich specjalnościach i legitymujących się aktualnym na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem, o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt budowlany spełnia również wymogi przepisów, o których mowa w art. 34 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 35 ust. 1 u.p.b., a inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 35 ust. 4 u.p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odniesieniu do zarzutu odwołania, polegającego na sprzeciwie wobec usytuowania projektowanego budynku bezpośrednio w granicy z działką skarżących (jako dostawionego ścianą przydylatacyjną do północnej ściany szczytowej pierwotnego, wielorodzinnego, sześciokondygnacyjnego budynku mieszkalnego z adresem ul. [...]) Wojewoda stwierdził, że zarzut taki nie zasługuje na uwzględnienie. Brak zgody właścicieli nieruchomości sąsiedniej na lokalizację budynku w granicy nieruchomości nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, tym bardziej w sytuacji gdy strona skarżąca, poza wyrażeniem swojego niezadowolenia z projektowanej lokalizacji budynku inwestora - nie wskazała na jakiekolwiek naruszenie tą inwestycją przepisów prawa materialnego.
Wojewoda wskazał, że podstawowe zasady dotyczące sytuowania budynków na działce budowlanej określone zostały w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. - zwanego dalej WT). Zgodnie z tym przepisem: "Jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271 - 213 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy: 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy."
Przepisy WT dopuszczają jednak w pewnych określonych przypadkach odstępstwa od opisanych wyżej reguł ogólnych. W przedmiotowej sprawie - w związku z obowiązywaniem na terenie inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zastosowanie może mieć przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia WT, zgodnie z którym: "Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. "
Wojewoda wskazał, że obowiązujący m.p.z.p. w § 10 pkt 9) dopuszcza lokalizację budynków w odległości 1,5 m lub bezpośrednio przy granicy działki budowlanej. W rozpatrywanym przypadku usytuowanie projektowanego budynku w granicy działki znajduje uzasadnienie ze względu na istniejące zainwestowanie terenu oraz położenie działki inwestycyjnej w strefie śródmiejskiej. Jak wynika z przedstawionego projektu - sytuowana w granicy działek ściana projektowanego budynku - zaprojektowana została jako ściana pełna (bez okien i drzwi) z materiałów niepalnych, a projektanci - zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 20 ust. 4 u.p.b. - oświadczyli, że projekt budowlany sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt został zaopiniowany pozytywnie przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W ocenie Wojewody powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że usytuowanie projektowanej inwestycji dopuszczalne jest w ramach regulacji zawartej w § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia WT.
Zdaniem Wojewody prawidłowe posadowienie tak sytuowanego obiektu wymaga odpowiedniego zaprojektowania jak i wykonania, co należy do obowiązków projektanta oraz kierownika budowy (art. 20-23 u.p.b.). Kwestie te nie podlegają sprawdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda wskazał także, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego. Zgodnie z art. 4 u.p.b. "każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ww. ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony jak ma to miejsce w przypadku przedmiotowej sprawy, właścicieli działki sąsiedniej. W ocenie Wojewody okoliczność, iż po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji mogą powstać dla skarżącej określone uciążliwości i utrudnienia w porównaniu z dotychczasowymi warunkami korzystania z nieruchomości - nie podważa legalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Z reguły każda inwestycja prowadzona w granicy działki powoduje uciążliwości i utrudnienia dla sąsiedztwa, co nie oznacza, że wydanie pozwolenia na budowę narusza prawo.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty skarżącej nie potwierdziły się, a planowana inwestycja zgodna jest z obowiązującymi przepisami.
Na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r., znak sprawy: IFXIV.7840.11.28.2021 Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] (dalej: "Skarżąca") wniósł skargę i zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 u.p.b., poprzez jej wydanie bez oceny i poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, przez usytuowanie obiektu w granicy ich działek budowlanych względem ściany szczytowej budynku, pozostającej w złym stanie technicznym, pomimo że była inna możliwość usytuowania spornego obiektu,
2) art. 35 ust. 1 u.p.b., poprzez wydanie decyzji bez dostatecznego sprawdzenia projektu budowlanego, z pominięciem istotnych interesów osób trzecich związanych z brakiem zaprojektowania odpowiednich miejsc parkingowych oraz miejsc gromadzenia odpadów stałych, jak również w połączeniu z budynkiem wymagającym od ściany szczytowej gruntownego remontu,
3) naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.710 ze.zm.) – dalej: "u.o.z.", poprzez jego niezastosowanie i nieuzyskanie zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie prac.
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:
t) art. 7, 9, 10, 11 i 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, albowiem pomimo zgłaszanych zastrzeżeń organ ograniczył się wyłącznie do wysłania zawiadomień i przekazywania ich uwag inwestorowi, uniemożliwiając składanie oświadczeń przez skarżącą stronę, która wskazuje na zły stan techniczny ściany szczytowej budynku, a zaniechanie to narusza zasadę zaufania do władzy publicznej.
Skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. oraz umorzenie postępowania w sprawie stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a.
2) wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
3) rozpoznanie sprawy na rozprawie, z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym,
4) przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj; ekspertyzy technicznej z dnia 25 czerwca 2021 r. stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. z uwagi na konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości,
5) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że Mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej zwracają uwagę na kwestię "braku określenia w projekcie budowlanym dodatkowego miejsca na odpady, które obecnie są niewystarczające". Usytuowanie budynku w projekcie jest ze szkodą dla Skarżącej, bowiem istnieje możliwość jego posadowienia w znacznej odległości z uwzględnieniem przejścia pomiędzy budynkami. Posadowienie budynku przy samej granicy zakłóci korzystanie z nieruchomości ponadprzeciętną miarę, co jest związane min. z jego złym stanem technicznym budynku należącego do Skarżącej, możliwym dalszym postępem wad ściany szczytowej, której aktualny stan wymaga remontu. Na powyższe wskazuje ekspertyza techniczna zamówiona przez Skarżącą, która została wykonana w dniu 25 czerwca 2021 r. Rzeczoznawca wskazał w niej wyraźnie, iż zachodzi konieczność dokonania oględzin po uprzednim ściągnięciu docieplenia. Zaniechanie w tym zakresie i dobudowanie kolejnego budynku możne znacznie utrudnić skuteczną naprawę ściany w przyszłości oraz prowadzenie prac konserwatorskich. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca przywołała pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 952/14 oraz tezy wynikające z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2312/10 oraz z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2816/12. Skarżąca przywołała również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt P 9/98, OTK 1999/4/75, w którym Trybunał zwrócił uwagę, że właściciel nieruchomości, będący inwestorem może być ograniczony w pełnym i nieskrępowanym wykorzystaniu jej dla celu realizowania inwestycji budowlanej, niezależnie od treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz różnych ustawowych ograniczeń, także ze względu na to, że obiekt budowlany ponad dopuszczalną miarę utrudnia korzystanie z prawa własności nieruchomości sąsiedniej.
W ocenie Skarżącej ograniczenia zabezpieczające obiektywnie pojmowany interes sąsiadów zawierają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wprowadzające zasadę sytuowania budynków w odległości 3 m lub 1,5 m od granicy. Wszelkie odstępstwa od tej zasady oparte na treści § 12 ust. 2 tych warunków powinny być szczególnie uzasadnione i są dopuszczalne jedynie przy uwzględnieniu zasady równości wobec prawa oraz z uwzględnieniem słusznego interesu wszystkich stron postępowania i z uwzględnieniem treści art. 144 k.c.
Zdaniem Skarżącej inwestor planując budowę objętego postępowaniem budynku w granicy z działkami Skarżącej kierował się wyłącznie własnym interesem, w sytuacji gdy nie zostało wykazane aby mógł być on spełniony jedynie przy takim usytuowaniu budynku. Potrzeby inwestora w tym względzie byłyby zaspokojone gdyby ograniczył on zakres inwestycji przez usytuowanie budynku w odległości min. 1,5 m od granicy działek sąsiednich, co również mogło być zgodne z treścią § 12 ust. 2 warunków technicznych, a jednocześnie ograniczyłoby negatywny wpływ inwestycji na nieruchomość Skarżącej.
W ocenie Skarżącej w stanie faktycznym sprawy trudno przyjąć, że sporne usytuowanie budynku wypełnia zasadę równiej dla wszystkich stron, ochrony własności. W szczególności nie zostało w żaden sposób wykazane twierdzenie organów, że Skarżąca będzie mogła korzystać ze swojej nieruchomości i dokonywać niezbędnych napraw i remontów bez problemów, a usytuowanie w taki sposób nie naruszy korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę.
Skarżąca podniosła, że organy obu instancji pominęły również zupełnie fakt, iż nieruchomość przy ul. [...] została na mocy zarządzenia Prezydenta Miasta T. z dnia NR [...] z dnia 2 września 2013 r. w sprawie utworzenia gminnej ewidencji zabytków dla miasta T., została wpisana do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta T., w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.), art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. poz. 1568 z późn. zm.). Tym samym w ocenie Skarżącej należało zastosować art. 36 ust. 1 pkt 2 u.o.z., który nakazuje uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków w formie decyzji administracyjnej. Zaniechanie w tym zakresie stanowi rażące naruszenie art. 36 u.o.z.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Działając w imieniu uczestnika postępowania (E. Spółka jawna), profesjonalny pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi i przedstawił argumenty uzasadniające takie stanowisko. W pierwszej kolejności, odniósł się do rzekomego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 u.p.b. przy wydaniu przedmiotowej decyzji wskazując, że jest on bezzasadny i nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy. Wskazał na rozwiązania konstrukcyjne budynku jako samodzielnego obiektu budowlanego oraz zapisy m.p.z.p. Ponadto wskazał, że Skarżąca w żadnym stopniu nie udowodniła, ani nawet nie uprawdopodobniła rzekomego naruszenia "interesów osób trzecich". Powołał się na poglądy doktryny prawa w zakresie rozumienia naruszenia tych interesów. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej w przedmiocie twierdzenia zgodnie z którym budowa budynku, zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, zakłóci korzystanie z jego nieruchomości ponad przeciętna miarę, co Skarżąca wiąże ze złym stanem technicznym budynku i możliwym dalszym postępem wad ściany szczytowej, również nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że w ekspertyzie powołanej przez Skarżącą sporządzonej przez mgr inż. J. K. wyraźnie przesądzono, że: "Wzniesienie zaprojektowanego budynku w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkalnego (ul. [...]), nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania i użytkowania budynku (ul. [...]), oraz obniżenia jego przydatności do użytkowania". Uczestnik postępowania nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art.35 ust.1 u.p.b. gdyż w jego ocenie Skarżąca nie wykazała na czy miałoby polegać to naruszenie a ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją związaną i organ nie może odmówić wydania takiej decyzji jeżeli inwestor spełnia wszystkie warunki określone przepisami prawa. Uczestnik postępowania nie zgodził się również z zarzutem Skarżącej naruszenia art. 36 ust.1 pkt 2 u.o.z., gdyż jest nie tylko bezzasadny, ale także nieznajdujący oparcia na gruncie przedmiotowej sprawy. Uczestnik wskazał, że nieruchomość należąca do Skarżącej nie została wpisana do rejestru zabytków prowadzonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków a jedynie znajduje się w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta T..
Uczestnicy postępowania tj. Wspólnota Mieszkaniowa nr [...] w T., [...]-[...], ul. [...], Wspólnota Mieszkaniowa nr [...] w T., [...]-[...], ul. [...], Wspólnota Mieszkaniowa nr [...] w T., [...]-[...], ul. [...] wnieśli o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarga nie była zasadna i jako taka podlegała oddaleniu.
Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r., poz. 2285 ze zm.), nadto ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz parku [...] w T., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, poz. [...] z dnia [...]r. oraz przepisy szczególne.
W myśl art. 33 ust. 2 u.p.b. do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor zobowiązany był dołączyć między innymi:
1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor przedłożył wymagane dokumenty w tym oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością tj. działkami nr: 6, 7, 8 położonymi w obrębie ew. S., gm. S.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej musiał sprawdzić:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Dokonana przez organy architektoniczno-budowlane analiza wykazała, że przedmiotowa inwestycja budowy budynku wielorodzinnego zamierzenie jest zgodna z ustaleniami m.p.z.p. Miasta T..
Odnosząc się do zarzutu Skarżącej naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 u.p.b. przy wydaniu przedmiotowej decyzji Sąd orzekający w sprawie uznał go za bezzasadny. Samo usytuowanie budynku przy granicy działki nie narusza interesów osób trzecich, w szczególności gdy budynki stykają się ścianami szczytowymi, a inwestycja realizowana jest w zabudowie śródmiejskiej. Konieczności remontu budynku, w tym jego ściany szczytowej nie stanowi wystarczającego w ocenie Sądu uznania, że inwestor powinien zlokalizować inwestycje w innym miejscu na działce, czy w innej odległości od budynku należącego do Skarżącej. Skarżąca nie wykazała tym samym naruszenia prawa materialnego przez inwestora i nie wykazała tym rzeczywistego naruszenia jej interesów. Stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 643/05, zgodnie z którym: "O naruszeniu interesu osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy".
Zdaniem Sądu również twierdzenie Skarżącej, zgodnie z którym budowa budynku, w oparciu o wydane pozwolenie na budowę, zakłóci korzystanie z jego nieruchomości ponad przeciętna miarę, co Skarżąca wiąże ze złym stanem technicznym budynku i możliwym dalszym postępem wad ściany szczytowej, również nie zasługuje na akceptację. Sięgając do materiału dowodowego sprawy Sąd zauważył, że w ekspertyzie powołanej przez Skarżącą sporządzonej przez mgr inż. J. K. zostało zawarte stwierdzenie, że: "Wzniesienie zaprojektowanego budynku w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkalnego (ul. [...]), nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania i użytkowania budynku (ul. [...]), oraz obniżenia jego przydatności do użytkowania".
W ocenie Sądu także zarzut naruszenia art. 35 ust.1 u.p.b. jest niezasadny, gdyż inwestor ubiegając się o uzyskanie pozwolenia na budowę przedstawił wszystkie wymagane prawem dokumenty oraz oświadczenia a zamierzona inwestycja jest zgodna z m.p.z.p oraz § 12 ust. 1 WT. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją związaną i organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania takiej decyzji jeżeli inwestor spełnia wszystkie warunki określone przepisami prawa. Zdaniem Sądu zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 36 ust.1 pkt 2 u.o.z., jest całkowicie bezzasadny. Zgodnie z treścią powołanego przepisu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku. Zdaniem Sądu przy wykładni powołanego przepisu należy uwzględnić art. 3 pkt 15 u.o.z., z którego wynika, że otoczenie to "teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych." Ponieważ nieruchomość Skarżącej została wpisana do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta T. i nie znajduje się w rejestrze zabytków prowadzonym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w obrocie prawnym brak jest decyzji określającej otoczenie zabytku. Konkludując, zdaniem Sądu powołany przez Skarżącą przepis prawa odnosi się do zabytku wpisanego decyzją do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz terenu wpisanego decyzją do tego rejestru jako otoczenia tego zabytku. W kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca i zarzut Skarżącej nie może zostać uwzględniony.
W związku z powyższym słusznie organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty skarżącej są bezzasadne, a planowana inwestycja zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Brak było podstaw do odmowy udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy zasadnie nie stwierdził naruszeń i niezgodności planowanej inwestycji z przepisami prawa budowlanego, na podstawie których wydana została decyzja zezwalająca na budowę. Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, które uniemożliwiałyby zaaprobowanie wydanych decyzji przez organy orzekające w sprawie.
Fakt, że po zrealizowaniu inwestycji mogą zaistnieć dla nieruchomości Skarżącej jakieś uciążliwości i utrudnienia w porównaniu z dotychczasowymi warunkami korzystania z niej, nie podważa legalności decyzji.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło