II SA/Gl 1505/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-01-08

Skład orzekający: Agnieszka Kręcisz - Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia) w sytuacji, gdy uznał, że strona odwołująca nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uznał, że strona odwołująca została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, co stanowi kwalifikowane naruszenie prawa procesowego. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, wynikający z tego naruszenia, uniemożliwiał rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy i wymagał ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji. Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu ocenia jedynie zasadność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a nie meritum sprawy.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski uchylił decyzję Starosty udzielającą pozwolenia na budowę pensjonatu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że strona odwołująca (sąsiad) powinna być stroną postępowania pierwszoinstancyjnego ze względu na potencjalne ograniczenia w zabudowie jego nieruchomości. Inwestor G. W. wniósł sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając niezasadne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i kwestionując istnienie ograniczeń w zabudowie jego nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Kręcisz - Sarna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu G. W. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 4 października 2024 r. nr IFXIV.7840.7.12.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala sprzeciw. Zaskarżoną decyzją z 4 października 2024 r., nr IFXIV.7840.7.12.2023 Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "Organ odwoławczy") uchylił w całości decyzję Starosty [...] (dalej "Starosta" lub "Organ I instancji") z 14 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Organ I instancji, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z póżn. zm.; dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku z 17 stycznia 2023 r., decyzją z 14 marca 2023 r. zatwierdził projekt zagospodarowania działki, projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę G. W. , M. G. i M. 1G. (dalej "Inwestorzy"). Decyzja dotyczyła inwestycji polegającej na budowie budynku pensjonatu z infrastrukturą techniczną, zbiornikiem retencyjnym wód opadowych, wjazdem do garażu wraz z murami oporowymi i miejscami postojowymi, zlokalizowanej na działkach nr [...], [...].[...],[...], obręb [...], gmina [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Inwestorzy złożyli wniosek wraz z projektem oraz niezbędnymi dokumentami i uzgodnieniami. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z ustaleniami uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta W. z wyłączeniem niektórych terenów (Dz. U. Woj. [...] z [...] r. poz. [...]; dalej "m.p.z.p."). Inwestycja zlokalizowana jest w jednostce strukturalnej planu oznaczonej symbolem E10MP – tereny domów wczasowych i pensjonatów. Zamierzenie nie jest zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Obszar oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. obejmuje działki nr [...],[...],[...],[...] obręb [...], gmina [...]. Odwołanie od decyzji wniósł J. P. dalej "Odwołujący"), który nie był stroną postępowania pierwszoinstancyjnego. W odwołaniu wskazał, że winien on posiadać przymiot strony ze względu na swój interes prawny. Inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość zarówno z uwagi na warunki gruntowe, jak i swoje gabaryty (kwestia zacieniania i przesłaniania). Odwołujący zarzucił ponadto, że decyzja Starosty jest niezgodna z prawem i podniósł merytoryczne zarzuty dotyczące m. in. zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., obecnie zaskarżoną decyzją uchylił decyzję Starosty w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy wskazał, że odwołanie zostało wniesione w terminie otwartym do wniesienia odwołania. Następnie Wojewoda stwierdził, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę z 14 marca 2023 r. będzie oddziaływać na nieruchomość Odwołującego m. in. ograniczając potencjalną zabudowę działek o numerach [...] i [...]. Stanowisko takie Organ odwoławczy wywodzi z faktu, że wysokość projektowanego budynku w miejscu zbliżenia do granicy działki Odwołującego wynosić będzie około 20 m, zaś budynek ten ma znajdować się w odległości 4,28 m (lico ściany) i 2,11 m (balkony) od tej granicy. Stwierdzić należy, że projektowana inwestycja może oddziaływać na istniejący na działkach Odwołującego budynek (analiza przesłaniania jest niekompletna, brak opisu dlaczego ujęto do niej te konkretne okna, a nie znajdujące się w części budynku zbliżonej do budynku projektowanego), a z całą pewnością ograniczy ona potencjalną jego rozbudowę w kierunku tej granicy. Ograniczy ponadto powstanie nowej zabudowy na terenie nieruchomości należącej do Odwołującego z uwagi na konieczność spełnienia warunku wynikającego z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.; dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), tj. warunku naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Powoduje to, że Odwołujący będzie musiał zlokalizować swoją potencjalną inwestycję w odległości większej niż wymagane 4 m od granicy z działką inwestycyjną (w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy) w celu zapewnienia ww. wymogu dla swojego potencjalnego budynku. Z uwagi na fakt, że już na etapie postępowania odwoławczego wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która daje możliwość weryfikacji sprawy administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, wskazuje to na naruszenie proceduralne, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Oznacza to, że naruszone zostały przepisy postępowania (m. in. art. 8 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 p.b.), co obliguje Organ odwoławczy do wydania decyzji kasatoryjnej. Starosta ponownie prowadząc postępowanie powinien na nowo ustalić krąg stron postępowania z uwzględnieniem ustaleń Organu odwoławczego oraz rozważyć, czy właściciele innych działek nie powinni takiego statusu strony posiadać (w szczególności chodzi o właścicieli działki nr [...] i nr [...]). Ponadto Wojewoda zobligował Organ I instancji do ponownego sprawdzenia zgodności inwestycji z zapisami m.p.z.p., a w szczególności z zapisem określającym parametr wysokości. Starosta nie wyjaśnił bowiem kwestii ustalenia przez projektanta wysokości stojącej w sprzeczności z definicją zawartą w art. 2 pkt 30 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; dalej "m.p.z.p."). Od ww. decyzji Wojewody sprzeciw wniósł reprezentowany przez fachowego pełnomocnika inwestor G. W. (dalej "Skarżący"). W sprzeciwie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu administracji na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że decyzja Starosty z 14 marca 2023 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że Wojewoda bezzasadnie uznał, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę będzie oddziaływać na nieruchomość Odwołującego. Analiza przesłaniania istniejącej nieruchomości będącej własnością Odwołującego (załączona do projektu budowlanego) została wykonana z uwzględnieniem najbardziej niekorzystnego układu elewacji posiadającej doświetlenie tylko od strony zachodniej (pokoje hotelowe). Strefa wejściowa obiektu, będąca odrębną bryłą, posiada zapewniony dostęp do naturalnego oświetlenia pomieszczeń od strony południowej. Okno zlokalizowane na elewacji południowej strefy wejściowej nieruchomości będącej własnością Odwołującego posiada przeszklenie wielkości 6,4 m2. Pomieszczenie strefy wejściowej nieruchomości ma powierzchnię około 39,68 m2, tym samym minimalne, wymagane doświetlenie pomieszczenia zgodnie z § 57 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wynosi 4,96 m2. Zatem warunek naturalnego oświetlenia dla przedmiotowego pomieszczenia jest spełniony. Z kolei § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odnosi się do innych budynków (w tym budynków istniejących oraz budynków, które uzyskały pozwolenie na budowę). W przepisach nie ma informacji na temat potencjalnej zabudowy. Zgodnie z analizą zacieniania projektowany budynek, ze względu na ułożenie na osi wschodnio-zachodniej, nie zacienia sąsiedniej działki. Ponadto zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. działki Odwołującego usytuowane są w jednostce strukturalnej E10MP, co wyklucza możliwość budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych, dla których obowiązują przepisy dotyczące pokoi mieszkalnych wymagających zapewnienia bezpośredniego doświetlenia światłem słonecznym. Pomieszczenia mieszkalne będące pokojami hotelowymi nie wymagają bezpośredniego doświetlenia światłem słonecznym. Następnie Skarżący podniósł, że parametry zbliżenia do granicy działki projektowanego budynku na odległość 4,28 m2 są zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Dodatkowo układ budynku wskazuje, że w takim zbliżeniu do działek Odwołującego pozostaje tylko narożnik budynku, reszta znajduje się w średniej odległości od granicy działki około 6 m. W bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] znajduje się tylko 9,3 m długości elewacji całego projektowanego budynku wobec czego nie dochodzi do oddziaływania inwestycji na nieruchomość Odwołującego. Końcowo Skarżący zauważył, że wysokość projektowanego budynku jest zgodna z definicją przyjętą w § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Definicja wysokości zawarta w art. 2 pkt 30 u.p.z.p. dotyczy zasad kształtowania polityki przestrzennej, a nie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na sprzeciw Organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, wskazując ponownie na argumenty uzasadniające uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2a w zw. z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). Natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zakres rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji został zatem ograniczony. Sąd kontroluje jedynie, czy zasadnie organ drugiej instancji uznał, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Sąd kontroluje wyłącznie okoliczności, które legły u podstaw wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, gdyż określony w art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. zakres rozpoznania sprawy nie obejmuje oceny decyzji administracyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej "NSA": z 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19 i z 7 czerwca 2018 r., II OSK1319/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2023 r., I OSK 2700/23, opubl. w CBOSA). Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2846/12, opubl. w CBOSA). Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Ponadto także wtedy gdy nastąpiło naruszenie przepisów postępowania przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15; 30 sierpnia 2018 r., II OSK 2150/18 - opubl. w CBOSA). Chodzi zatem o taki stopień zaniechania wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności faktycznych sprawy, który wykracza poza kompetencje organu odwoławczego z art. 136 k.p.a. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem przez organ odwoławczy, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a. jest niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. W świetle zatem art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego, które mogą mieć zastosowanie w danej sprawie (por. wyroki NSA z: 24 sierpnia 2021 r., II OSK 1484/21; 13 lutego 2019 r., II OSK 132/19; 26 listopada 2019 r., II OSK 3311/19 - opubl. w CBOSA). Oznacza to, że zastosowanie lub wykładnia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej może mieć zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zatem czy doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 64e p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda w sposób prawidłowy zastosował art. 138 § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda uznał, że Odwołujący powinien być stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku pensjonatu z infrastrukturą techniczną, zbiornikiem retencyjnym wód opadowych, wjazdem do garażu wraz z murami oporowymi i miejscami postojowymi, zlokalizowanej na działkach nr [...],[...],[...],[...], obręb [...], gmina [...]. Odwołujący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu w tym przedmiocie przed Organem I instancji. Wojewoda stwierdził zatem kwalifikowane naruszenie prawa procesowego, które po uzyskaniu przez decyzję Starosty z 14 marca 2023 r. waloru ostateczności, dałoby podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzone naruszenie nie mogło być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Wyjaśnić należy, że krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ustala się w oparciu o normę wynikającą z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. Zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl natomiast art. 3 pkt 20 p.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. należą m.in. przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, czy też prawa wodnego. W orzecznictwie podnosi się, że przepis art. 3 pkt 20 p.b. należy interpretować łącznie z art. 5 ust 1 pkt 9 p.b., który zobowiązuje do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019r. II OSK 303/18, opubl. w CBOSA). Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 p.b., a więc powodujące ograniczenia w zabudowie terenu. Ograniczenia w zabudowie terenu muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Obszarem oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego będzie obszar, w stosunku do którego ten obiekt uniemożliwi lub wprowadzi ograniczenia wykonywania robót budowlanych (w tym budowy obiektów budowlanych) ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (w szczególności wymogi dotyczące odległości obiektów budowlanych od granicy działki budowlanej). Podkreślić należy, że właściwe stosowanie normy art. 3 pkt 20 p.b. łączy się z koniecznością uczynienia zadość przez organ administracji publicznej określonym obowiązkom, w tym wynikającym z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Oznacza to, że organ powinien zbadać wszelkie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 p.b. Przy tym organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest związany obszarem oddziaływania obiektu wyznaczonym przez projektanta w projekcie budowlanym. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, rozumianego jako określenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, należy wyłącznie do organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Lublinie z 21 lutego 2019 r., II SA/Lu 1275/16; w Gdańsku z 5 kwietnia 2017 r., II SA/Gd 119/17; w Krakowie z 21 marca 2022 r., II SA/Kr 163/22 – opubl. w CBOSA). W ocenie Sądu, Wojewoda zasadnie zarzucił Organowi I instancji, że przyjął zawężające rozumienie obszaru oddziaływania inwestycji, tj. obszar ten ograniczył do działek inwestycyjnych i pominął działki Skarżącego. Wojewoda stwierdził, że sporna inwestycja ograniczy potencjalną rozbudowę istniejącego na działkach Odwołującego budynku w kierunku granicy z działką inwestycyjną oraz ograniczy powstanie nowej zabudowy na terenie działek Odwołującego. Ograniczenia zabudowy wynikają z § 13 w związku z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Odwołujący będzie musiał zlokalizować swoją potencjalną inwestycję w odległości większej niż wymagane 4 m od granicy z działką inwestycyjną (w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy) w celu zapewnienia wymogu z § 13 ww. rozporządzenia dla swojego potencjalnego budynku. Zauważyć przy tym należy, że § 4 ust. 2 m.p.z.p. dopuszcza możliwość rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynków istniejących oraz wymianę kubatury zgodnie z parametrami i wskaźnikami zabudowy i zagospodarowania terenów, ustalonymi w planie dla poszczególnych rodzajów przeznaczenia terenów, bądź przy nieprzekroczeniu parametrów i wskaźników zabudowy i zagospodarowania stanu istniejącego w dniu uchwalenia planu. W myśl zaś § 16 m.p.z.p., z zastrzeżeniem przepisów § 11, dla zbiorów terenów o symbolach MP oprócz przeznaczenia podstawowego (domy wczasowe i pensjonaty) ustalono przeznaczenia dopuszczalne, w tym m. in. budynki usługowe i pomieszczenia usługowe handlu, gastronomii, zdrowia i odnowy biologicznej, sportu oraz administracji, a także istniejącą zabudowę mieszkaniową oraz mieszkania funkcyjne i hotele. Stosownie zaś do § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny i pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Wobec tego regulacja § 13 ww. rozporządzenia odnosi się nie tylko do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, ale również na pobyt czasowy. Sąd podziela zatem stanowisko Wojewody, że jeżeli Odwołujący chcąc rozbudować istniejący budynek lub wznieść nowy obiekt budowlany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, będzie musiał uwzględniać istnienie projektowanej inwestycji, to jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Wobec tego realizacja planowanej inwestycji wprowadza ograniczenia możliwości zabudowy na działkach Odwołującego. Chociaż § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ma zastosowanie do istniejącej zabudowy, to w świetle art. 3 pkt 20 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. organ powinien oceniać oddziaływanie planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości z uwzględnieniem tej regulacji. Wyważenie interesów prawnych inwestora i właścicieli działek sąsiednich oznacza bowiem uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. wyrok NSA z 14 września 2006 r. II OSK 1090/05, opubl. w CBOSA). Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 28 ust. 2 p.b. przymiot strony postępowania nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy. Istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 p.b., nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie w zakresie ograniczeń w ich zabudowie. Zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi nie oznacza zatem, że inwestycja nie oddziałuje na nieruchomości znajdujące się w jej otoczeniu w zakresie prawa do ich zabudowy. Słusznie też zarzucił Wojewoda, że Organ I instancji nie dokonał rzetelnego sprawdzenia analizy przesłaniania, stanowiącej część projektu zagospodarowania terenu (tj. nie wyjaśnił dlaczego ujęto w niej konkretne okna w budynku Odwołującego, a nie ujęto tych znajdujących się w części budynku zbliżonej do budynku projektowanego). Obowiązkiem Organu I instancji było zbadanie, czy sporządzona analiza może posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto czy może być podstawą konkretnych obliczeń do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zlokalizowanych w istniejących obiektach na działkach sąsiednich. To, że obowiązek sporządzenia analizy nasłonecznienia leży w gestii osoby uprawnionej, nie oznacza, że organ prowadzący postępowanie jest zwolniony z obowiązku dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu. Wobec powyższego za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał na naruszenie przez Starostę konkretnych przepisów prawa procesowego oraz wyliczył braki, jakie zawiera materiał dowodowy. Słusznie Wojewoda przyjął, że kwalifikowane naruszenie prawa procesowego (pozbawienie Odwołującego prawa do udziału w postępowaniu w charakterze strony) nie mogło być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż godziłoby to w zasadę dwuinstancyjności. Wydanie decyzji reformatoryjnej nie było dopuszczalne w postępowaniu odwoławczym z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który przekracza granice uzupełniającego postępowania dowodowego, jakie przewidziane jest w art. 136 k.p.a. Dodatkowo Wojewoda zwrócił uwagę na konieczność ponownego sprawdzenia przez Organ I instancji zgodności planowanej inwestycji z m.p.z.p., a w szczególności z zapisem określającym parametr wysokości. Organ odwoławczy nie przesądził merytorycznie tej kwestii, a jedynie zobowiązał Organ I instancji do dokonania ustaleń w tym przedmiocie. Przy czym uchybienie to nie miało decydującego wpływu na podjęte przez Wojewodę rozstrzygnięcie wobec istnienia kwalifikowanej wady procesowej (pozbawienie Odwołującego prawa do udziału w postępowaniu w charakterze strony). Przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutu Skarżącego dotyczącego parametru wysokości budynku skoro kwestia ta nie została rzetelnie wyjaśniona przez Organ I instancji. Jak już o tym była mowa, w postępowaniu sądowym zainicjowanym sprzeciwem Sąd ogranicza się wyłącznie do oceny czy organ odwoławczy w sposób uprawniony podstawą swojego rozstrzygnięcia uczynił art. 138 § 2 k.p.a. i w jego ramach Sąd nie może formułować ocen prawnych co do meritum sprawy. Zawarty w sprzeciwie wniosek dowodowy dotyczący wydruku opinii z 30 kwietnia 2019 r., zdjęć nr 1-3 oraz rysunku (analiza naturalnego oświetlenia pomieszczenia) nie został uwzględniony bowiem podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest materiał dowodowy i faktyczny zgromadzony w postępowaniu przed organami administracji. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok. NSA z 6 października 2005 r., II GSK 164/05, opubl. w CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło