II SA/Gl 2/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA I. Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...], na podstawie której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z instalacjami wewnętrznymi, zewnętrzną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wokół budynku wraz z wykonaniem miejsc postojowych dla samochodów osobowych, usytuowanych na nieruchomości położonej przy ulicy [...] w K. W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, "albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki". Zdaniem pełnomocnika przedmiotową decyzję należy uznać za błędną, nie uwzględnia ona bowiem zastrzeżeń właścicieli nieruchomości sąsiednich odnośnie uciążliwości inwestycji z powodu hałasu i emisji spalin, niezachowania należytej odległości od kolektora ogólnospławnego, a ponadto nowy pawilon handlowy doprowadzi do upadłości wiele pobliskich sklepów, będących jedynymi źródłami utrzymania ich właścicieli oraz pozbawi pracy wiele osób, co naruszy interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] r. zatytułowanym "wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej" podtrzymano wcześniejszy wniosek równocześnie podnosząc, że w oparciu o decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego ma się rozpocząć realizacja inwestycji polegającej na budowie dyskontu spożywczego, natomiast z uwagi na to, że termin rozpoznania skargi przez Sąd może być odległy, a prace budowlane będą w tym czasie się toczyły, "wykonanie orzeczenia uwzględniającego skargę może spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków oraz znaczną szkodę". Dalej motywując wniosek pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że kontynuowanie przez inwestora prac w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącego "może spowodować szkodę dla skarżącego o nieodwracalnych skutkach". Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 352/06 podał on również, że trudne do odwrócenia skutki to faktyczne konsekwencje, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lutego 2011 r. uczestnikom postępowania doręczno między innymi odpis skargi, jednocześnie informując o możliwości ustosunkowania się - w terminie trzech dni - do wniosku tam zawartego o wstrzymanie wykonania aktu. W odpowiedzi "A" spółka jawna w Z., będąca uczestnikiem postępowania, wniosła swoje uwagi do wniosku, uznając go za niezasadny. Spółka ta, będąca w tym postępowaniu inwestorem, podniosła, że przytoczone przez stronę skarżącą okoliczności, tj. zwiększenie emisji spalin i hałasu, naruszenie słusznego interesu obywateli, uwagi dotyczące kolektora są nieuzasadnionymi twierdzeniami strony skarżącej. Jednocześnie inwestor wystąpił o ustalenie kaucji na zabezpieczenie roszczeń odszkodowawczych na wypadek ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślono przy tym, że inwestycja jest bardzo zaawansowana, a wysokość ewentualnych kar umownych oraz strat w zyskach oszacowano na kwotę 3 000 000 (trzy miliony) złotych, na dowód czego zarówno do pisma z dnia [...] r., jak i z dnia [...] r. dołączono dokumentację fotograficzną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki, o których mowa w tym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy akt administracyjny, którego wstrzymania zażądano, zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi, akt ten zostanie wzruszony. Podkreślić przy tym należy, że instytucja ta jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Stąd jej zastosowanie, jako wyjątek od zasady wykonalności aktu, powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami wskazującymi na istnienie realnego zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/2005). Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1041/08, Lex nr 527673). Sąd mając na uwadze powyższe wskazania w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uznał, że rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, że strona skarżąca pomimo powołania licznych przykładów świadczących, w jej ocenie, o bezprawności przedmiotowej inwestycji, nie podała przekonujących argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sam fakt wykonywania przez inwestora robót budowlanych w sytuacji, gdy dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie powoduje niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przypadku bowiem jej uchylenia przez sąd przepisy ustawy Prawo budowlane przewidują stosowne postępowanie administracyjne umożliwiające "odwrócenie skutków", które wywołała decyzja o pozwoleniu na budowę. Niewątpliwie istnieje ryzyko, że w przypadku prawomocnego uwzględnienia skargi może dojść do powstania znacznej szkody, ale nie po stronie strony skarżącej, a po stronie inwestora. To on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienia NSA: z 15 lutego 2008r., II OZ 1202/07; z 26 lutego 2008r., II OZ 145/08, z 12 czerwca 2008 r., II OZ 588/08, z 21 października 2010 r., II OZ 1057/10). Zatem samo twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że realizacja inwestycji może spowodować szkodę dla skarżącego o nieodwracalnych skutkach bez przytoczenia konkretnych argumentów, które wskazywałyby na takie właśnie zagrożenie, nie jest wystarczające. Powołanie się natomiast na okoliczność, że decyzja jest dotknięta poważanymi wadami i narusza w sposób istotny interes skarżącego mogłoby - zdaniem Sądu - narazić akt administracyjny na przedwczesne wyeliminowanie z obrotu prawnego, choćby czasowe, bez rozpoznania, czy w tym przypadku rzeczywiście byłyby podstawy do uchylenia decyzji. Sąd bowiem przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania kieruje się innymi przesłankami, niż te, które należałoby brać pod uwagę przy orzekaniu o prawidłowości decyzji organów administracyjnych. Rozpatrując złożony wniosek nie można też pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji Sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji, o co zresztą wniósł inwestor. Przywołany przepis wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę może nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Konkludując, Sąd ocenił, że wniosek pełnomocnika skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu nie wykazano, że wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, na obecnym etapie postępowania, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Skoro więc wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podlega oddaleniu, Sąd nie orzekł o ustaleniu kaucji zabezpieczającej. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.