II SA/Gl 207/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia 31 stycznia 2013 r. Z.K. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Następnie, na wezwanie Sądu złożyła wniosek na druku urzędowego formularza, w którym zaznaczyła, że mieszka samotnie w budynku o pow. 100 m2, a w skład jej majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. 0,4760 ha. Wnioskodawczyni zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1414 zł miesięcznie. Do druku formularza dołączony został wyciąg z rachunku bankowego skarżącej, karta wypisowa ze szpitala, druk PIT - 40A oraz decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012. Pismem dnia 21 lutego 2013 r. Z. K. została wezwana do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - wyjaśnienie, kto zamieszkuje wraz ze skarżącą w budynku przy ul. [...] w J. Z treści akt administracyjnych wynika bowiem, że w budynku tym zamieszkuje syn skarżącej C. K. - wskazanie, na jaki cel zaciągnięty został kredyt, o którym skarżąca wspomina w swoim wniosku – w tym celu należy nadesłać kopię umowy kredytowej, - nadesłanie dokumentów wykazujących przeciętne, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem się, tj. opłaty za energię elektryczną dostawy wody itp. W odpowiedzi Z. K., w piśmie procesowym z dnia 6 marca 2013 r. wyjaśniła, że we wspomnianym budynku mieszkalnym zamieszkuje wraz z synem C.K. jednakże nie prowadzi wraz z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Syn co prawda partycypuje w kosztach utrzymania domu (m.in. poprzez współfinansowanie zakupu opału), nie mniej jednak wsparcie to jest zróżnicowane, gdyż spłaca on swoich wierzycieli. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że pożyczka, o której wspomniała w druku formularza została zaciągnięta w wysokości 14.000 zł na zaspokojenie jej bieżących i niezbędnych potrzeb, w tym m.in. kosztów rehabilitacji i stosowanych leków. Oprócz tego strona podkreśliła, że ponosi wydatki związane z dostawą energii elektrycznej, dostaw wody, a także zakupu opału i zakupu żywności. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Aby jednak możliwym było przyznanie prawa pomocy strona ubiegająca się o uzyskanie tego przywileju musi najpierw uprawdopodobnić, że w jej przypadku zaistniały okoliczności uzasadniające uwzględnienie takiego wniosku. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach rozpoznawanej sprawy istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących rzeczywistej sytuacji materialnej Z.K. aby możliwym było uwzględnienie jej wniosku. Przede wszystkim daleko idące wątpliwości budzi twierdzenie strony, że jej syn – C. K. zamieszkuje wraz z nią a zarazem prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe, jednocześnie w części partycypując w kosztach bieżącego utrzymania (zakup opału na zimę). Tego rodzaju sytuacja jawi się jako mało wiarygodna zwłaszcza, że w świetle art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) rodzice i dzieci maja ustawowy obowiązek udzielania sobie wsparcia. W tym kontekście podkreślić trzeba, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat dochodów C.K., a co za tym idzie nie można stwierdzić, czy rzeczywiście znajduje się on w sytuacji wykluczającej udzielenie wsparcia swojej matce. Dalej wskazać trzeba, że strona pomimo wyraźnego wezwania nie nadesłała kopii umowy pożyczki, która była niezbędna do ustalenia celu na jaki zobowiązanie to zostało zaciągnięte. Jedynym dokumentem jest harmonogram spłat rat zaciągniętego kredytu, który potwierdza zadeklarowaną przez skarżącą wysokość spłacanych rat. Nadesłane rozliczenie za energię elektryczną nie wykazuje, czy kwotę 173, 53 zł strona płaci co miesiąc, czy też raz na dwa miesiące, rachunki za miesiące: listopad, grudzień i styczeń nie są w tej kwestii miarodajne, gdyż dają jedynie obraz opłat pod koniec okresu rozliczeniowego oraz na jego początku, gdy opłaty się kumulują. Na koniec wreszcie trudno uznać za wiarygodne twierdzenia strony o koniecznych kosztach utrzymania (zakupu żywności) w świetle treści paragonów ze sklepów, na które powołała się strona, skoro z ich treści wynika, że do niezbędnych produktów żywnościowych strona zalicza piwo puszkowane czy też karmę dla kota. W opisywanej sytuacji, biorąc pod uwagę przywołane wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.