II SA/Gl 314/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...], na podstawie której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...] zmieniającą decyzję wydaną przez ten organ z dnia [...] r., nr [...] w zakresie nadbudowy o jedną kondygnację mieszkalną inwestycji prowadzonej na działce położonej w S. przy ulicy [...] . W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się do organu, tj. do Wojewody [...] z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i podtrzymanej nią decyzji organu I instancji w oparciu o art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), względnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ, pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionych aktów do czasu rozstrzygnięcia sprawy, na zasadzie 61 § 3 p.p.s.a., "z uwagi na możliwość powstania skutków uniemożliwiających przywrócenie stanu zgodnego z prawem w przypadku uwzględnienia niniejszej skargi". W uzasadnieniu wskazano, że brak wstrzymania wykonania wyżej wymienionych aktów administracyjnych może spowodować rozpoczęcie prac budowlanych, a to prowadziłoby do nieuzasadnionych ekonomicznie następstw w przypadku, gdyby uchylono decyzje obu instancji, wstrzymano ich wykonanie, a następnie ewentualnie nakazano rozbiórkę prac już wykonanych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 czerwca 2011 r. uczestnikom postępowania doręczno między innymi odpis skargi, jednocześnie informując o możliwości ustosunkowania się - w terminie trzech dni - do wniosku tam zawartego o wstrzymanie wykonania aktu. W odpowiedzi [...]w S., będąca w tym postępowaniu inwestorem, wniosła swoje uwagi do wniosku, uznając go za niezasadny. Spółdzielnia ta podniosła, że strona skarżąca nie kieruje się ekonomią procesu budowlanego, a "zamiarem uciążliwego dokuczania inwestorowi", a poprzez jego działania wstrzymane zostały dwie inwestycje prowadzone przez Spółdzielnię przez okres trwający kilkanaście miesięcy. Jednocześnie inwestor podkreślił, że jego zdaniem nie jest możliwe "techniczne wykonanie rozbiórki [...] zwieńczonej wieńcem i stropem oraz kondygnacji [...] zrealizowanych zgodnie z ważnym pozwoleniem na budowę bez naruszenia konstrukcji trzech zespolonych ze sobą budynków". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy akt administracyjny, którego wstrzymania zażądano, zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi, akt ten zostanie wzruszony. Zastosowanie tej instytucji, jako wyjątek od zasady wykonalności aktu, powinno być uzasadnione przez wnoszącego wniosek szczególnymi okolicznościami wskazującymi na istnienie realnego zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak, w przypadku ustalenia przez Sąd, że przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą dotyczyć kilku podmiotów, a dodatkowo, że występuje kolizja interesów stron postępowania, Sąd zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, poprzez ocenę stopnia zachodzącego niebezpieczeństwa w stosunku do każdej ze stron (postanowienie NSA z dnia 15 października 2008 roku, sygn. akt II OZ 1051/08). W realiach rozpoznawanej sprawy chodzi więc o obiektywną ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane dalszym prowadzeniem prac w ramach przedsięwzięcia inwestycyjnego, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi roboty budowlane nie powinny być prowadzone. Sąd mając na uwadze powyższe wskazania uznał, że rozpatrywany wniosek zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie podkreśla się, że powołanie się przez wnioskującego o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę na fakt wykonywania przez inwestora robót budowlanych z reguły nie powoduje niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem w przypadku jej uchylenia przez sąd przepisy ustawy Prawo budowlane przewidują stosowne postępowanie administracyjne umożliwiające "odwrócenie skutków", które wywołała decyzja o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego (rozbiórki), w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienia NSA: z 15 lutego 2008r., II OZ 1202/07; z 22 lutego 2008r., II OZ 131/08; z 26 lutego 2008r., II OZ 145/08, z 12 czerwca 2008 r., II OZ 588/08, nie publ.). W tym przypadku jednak sam inwestor, [...] w S. wskazała, że ewentualna rozbiórka nadbudowy będzie według niej technicznie niemożliwa, co uzasadnia – zdaniem Sądu – przyjęcie, że kontynuowanie prac może prowadzić do skutków trudnych do odwrócenia. Została zatem spełniona jedna z przesłanek wskazana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Inwestor, choć sprzeciwił się wnioskowi wniesionemu przez stronę skarżącą, to jednak jednocześnie przyznał bowiem, iż prowadzona inwestycja wywoła skutki trudne (jak stwierdził wręcz niemożliwe technicznie) do odwrócenia. Jednocześnie, ustosunkowując się do faktu, iż wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącego objął zakresem wniosku także utrzymaną w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Sąd wyjaśnia, iż wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Wojewody [...] w istocie czyni zadość żądaniu strony. Wstrzymaniu wykonania podlegać bowiem mogą te rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności. W przypadku natomiast decyzji pierwszoinstancyjnej, która nie była opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, a w wyniku rozpoznania wniesionego odwołania została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...], przymiot ten uzyskała zaskarżona, ostateczna decyzja organu drugiej instancji. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w całości obejmuje przedmiot postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.