II SA/Gl 409/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. W piśmie do Prezydenta Miasta C. z dnia 17 grudnia 2014 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. powołując się na art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o kierujących pojazdami) wniósł o skierowanie A. K. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, który w okresie od [...] lutego do [...] grudnia 2014 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał z tego tytułu łącznie 27 punktów karnych. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzeczono o skierowaniu A. K. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Jako podstawę decyzji wskazano art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. W jej uzasadnieniu powołano się na w/w wniosek [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i zawartą w nim informację o przekroczeniu przez A. K. 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W następstwie rozpoznania odwołania wniesionego od tej decyzji przez pełnomocnika A. K. została ona utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy o kierujących pojazdami. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia SKO powołując się na treść art. 99 ust. 1 pkt 3 b i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Starosta orzekający jest w tym względzie związany wnioskiem właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Nie jest on też uprawniony do badania i weryfikowania prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych przypisanych danemu kierowcy za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Stwierdził też organ odwoławczy, że jeszcze w toku postępowania przed organem pierwszej instancji został ujawniony fakt, iż A. K. odbył [...] r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w C. szkolenie upoważniające go do zmniejszenia liczby punktów przypisanych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odbycie tego szkolenia nie spowodowało jednak takiego zmniejszenia, z uwagi na fakt, że A. K. jeszcze przed tym szkoleniem dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego za które suma punktów karnych przekroczyła 24. W tym względzie SKO powołało się na pogląd prawny wyrażony w wyrokach sądów administracyjnych (wymienionych w decyzji). W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO w C. pełnomocnik A. K. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Zarzucił, że zostały one wydane z naruszeniem § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488, zwanego dalej rozporządzeniem z 25 kwietnia 2012 r.) poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w zakresie tego unormowania zostało ono wydane z naruszeniem upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zarzucił także mające wpływ na treść decyzji naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji. W uzasadnieniu skargi stwierdzono nadto, że kwestionowane rozporządzenie narusza treść art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W tym zakresie autor skargi powołał się na liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, których przedmiotem była kwestia należytego upoważnienia do wydawania rozporządzeń. Odnośnie naruszenia art. 107 § 3 kpa pełnomocnik skarżącego podniósł, że dla wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji niewystarczające było przytoczenie jedynie treści art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy o kierujących pojazdami. W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 15 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do tego pisma orzeczenia psychologicznego na okoliczność braku po stronie skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Na rozprawie sądowej w dniu 23 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi oraz wniósł dodatkowo o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym ich wzruszeniem. Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 tej ustawy decyzję w takim przypadku starosta wydaje na wniosek organu kontroli ruchu drogowego czyli właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Z uwagi na użyte w tych przepisach sformułowanie "podlega", zgodzić się trzeba ze stanowiskiem SKO, że mają one charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom orzekającym uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o problematyce dotyczącej naruszania przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że obligatoryjnemu skierowaniu na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu podlega osoba kierująca pojazdem, która przekroczyła liczbę 24 punktów, otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Warunki i sposób prowadzenia przedmiotowej ewidencji oraz tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, określa ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. Stosownie do § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W konsekwencji jak to zasadnie przyjęło SKO z dobrodziejstwa przewidzianego w cytowanym przepisie rozporządzenia mogą korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (mniej niż 24). Jeżeli bowiem dopuszczalny limit punktów zostaje przekroczony, wówczas odbycie szkolenia uprawniającego do zmniejszenia liczby punktów po zajściu tego zdarzenia pozostaje bez wpływu na uzyskane punkty, co oznacza, że zaliczenie takiego szkolenia nie zwalnia z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Pogląd taki został wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyrokach: z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1550/12, opubl. LEX nr 1333097; z 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12, opubl. LEX nr 1164087; z 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 419/11, opubl. LEX nr 1136703; z 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10, opubl. LEX nr 990279, z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10, opubl. LEX nr 745196 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. nawet gdyby powiązać go z treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Również w tej materii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując wbrew odmiennemu stanowisku zawartemu w skardze, że ww. przepis rozporządzenia w rozważanym zakresie nie wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazywano przy tym, że jakkolwiek omawiany przepis rozporządzenia ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, to jednocześnie zwracano uwagę, iż ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Prawo przysługujące kierowcy, zgodnie z art. 130 ust. 3 zd. pierwsze ustawy Prawo o ruchu drogowym ma bowiem warunkowy charakter. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punktów można punkty te zredukować. W tej sytuacji nie można uznać, by przedmiotowy przepis rozporządzenia wykraczał poza delegację ustawową. Nie wprowadza on także żadnych odstępstw od zasad przewidzianych w ustawie. Kwestionowane w skardze unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg redakcyjny nie może przesądzać o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania. Takie stanowisko co do zgodności kwestionowanego przepisu rozporządzenia jako aktu wykonawczego zajął Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w orzeczeniach: z 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1504/13; z 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10; z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 oraz z 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05 i 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Należy też podkreślić, że organy orzekające nie były uprawnione do odmowy zastosowania treści rozporządzenia jako źródła powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). Nie posiadają bowiem kompetencji do badania treści rozporządzenia z upoważnieniem ustawowym w oparciu o które zostało ono wydane. Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie prawne. Wskazano w nim bowiem zarówno rozumienie treści art. 99 ust. 1 pkt 3 b i art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami jak i wskazano przyczyny uniemożliwiające zastosowanie w sprawie treść art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). sw