II SA/Gl 485/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-12-22
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bez uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wydać decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeśli inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, bez uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku braku takiej decyzji, wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Organy administracji nie mogą samodzielnie oceniać wpływu inwestycji na środowisko, opierając się jedynie na danych inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwego określenia obszaru oddziaływania inwestycji, braku własnych ustaleń faktycznych i prawnych organów, nieuwzględnienia kumulacji pól elektromagnetycznych oraz braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzje organów z powodu uchybień formalnych, w tym nienależytego powiadomienia stron i braku danych o wpływie inwestycji na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ( znak [...]) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity : Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o.o. reprezentowanej przez J. R. ( R. ) ustalił warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej numerem [...], stanowiącej własność S. K. Inwestycja ta miała polegać na budowie stacji telefonii komórkowej BYS 50546 na wieży MOOL o wysokości 40 m, z antenami DualBand UMTS oraz anteny radiolinii wraz z kontenerem technicznym o wymiarach 2,5 m x 3,2 m x 3 m. W decyzji tej organ zaznaczył, że ze względu na charakter projektowanej inwestycji nie wpływa ona znacząco na otoczenie oraz ład przestrzenny i jest ona zgodna z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity : Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 ze zm.). Wobec tego organ uznał, iż nie zaistniały podstawy pozwalające odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odwołanie od tej decyzji złożył P. L. wskazując, iż realizacja wspomnianej inwestycji będzie miała negatywny wpływ na prowadzoną przezeń działalność produkcyjną. Odwołujący się zaznaczył, iż jest rolnikiem ( spadkobiercą poprzedniej właścicielki nieruchomości), którego gospodarstwo znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Ponieważ brak jest jednoznacznych wyników badań pozwalających stwierdzić, że tego rodzaju przedsięwzięcie nie ma negatywnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt, P. L. wyraził obawy co do wpływu pola elektromagnetycznego emitowanego przez stację bazową na życie ludzi oraz roślin i zwierząt. Dodatkowo odwołujący się podniósł, iż realizacja spornej inwestycji w znaczący sposób obniży wartość posiadanej przez niego nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko i odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że niemalże każda inwestycja polegająca na lokalizacji urządzeń technicznych jest w pewien sposób szkodliwa dla zdrowia ludzi i zwierząt. Jednakże regulacje prawne określają dopuszczalny stopień tej szkodliwości. Rozpoznając wniosek o ustalenie lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej organ brał pod uwagę obowiązujące przepisy i nie mógł zakładać, że inwestycja ta będzie oddziaływać na otoczenie w sposób sprzeczny z nimi. Stąd twierdzenie odwołującego się o szkodliwości tej inwestycji jest prawdziwe, jednakże szkodliwość ta musi się mieścić w dopuszczalnych granicach. W razie ich przekroczenia właściwe organy mogą nakazać zaprzestanie działalności przez stację. Zdaniem Kolegium zarzuty dotyczące obniżenia wartości nieruchomości nie mogły zaś być uwzględnione a to z tego powodu, iż właściciel nieruchomości może dochodzić roszczeń z tego tytułu w oparciu o przepis art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednakże wskutek skargi P. L., prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lipca
2008 r. sygn. akt II SA/GL 578/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obydwu instancji, wskazując na uchybienia formalne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd wskazał w pierwszym rzędzie, że w niniejszej sprawie pełnomocnictwo udzielone J. R. upoważniało go do występowania w imieniu inwestora przez okres jednego roku od daty wystawienia pełnomocnictwa – tj. od dnia 19 lipca 2006 r. J. R. był więc upoważniony do składania oświadczeń woli w imieniu "A" Sp. z o.o. oraz do odbioru kierowanej do tego podmiotu korespondencji do dnia 19 lipca 2007 r. Wobec tego skierowanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. do tej osoby już po wygaśnięciu udzielonego jej umocowania Sąd potraktował jako istotne naruszenie prawa.
Przyznano też rację stronie skarżącej, która zarzuciła uchybienie formalne polegające na nienależytym powiadomieniu o wszczęciu i o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 53 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Treść przywołanej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wywieszenie informacji o wszczęciu takiego postępowania na tablicy urzędu miasta ( co miało miejsce w niniejszej sprawie ) jest niewystarczające. Nie bez powodu ustawodawca posłużył się koniunkcją używając sformułowania "a także". To oznacza, że oprócz wywieszenia informacji w urzędzie miasta należało również poinformować mieszkańców okolicy, w której ma być realizowana ta inwestycja w inny sposób, np. poprzez publikację komunikatu w lokalnej prasie. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż tego rodzaju upublicznienie informacji miało miejsce, jak również, że obwieszczona została treść decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Oznacza, iż dyspozycja art. 53 ust. 1 ustawy nie została wykonana.
Wskazano również, że organ odwoławczy, pomimo podnoszonych w odwołaniu zarzutów, w sposób ogólnikowy odniósł się do kwestii oddziaływania spornej inwestycji na środowisko pomimo, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do zaaprobowania stanowiska organu I instancji w tym zakresie.
Z treści przepisu art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy wynika, że charakterystyka planowanej inwestycji powinna obejmować m.in. określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane dotyczące jej wpływu na środowisko. Ustawodawca nie sprecyzował przy tym o jakie informacje chodzi, pozostawiając tę kwestię ocenie organów prowadzących postępowanie. Jest przy tym rzeczą niepodlegającą dyskusji, że o ile określone przedsięwzięcie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddziaływania inwestycji na środowisko w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity : Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), to zakres informacji wymaganych w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ograniczony. Nie oznacza to wszakże, że inwestor jest zupełnie zwolniony z obowiązku przedstawienia jakichkolwiek danych w tym zakresie. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oddziaływania na środowisko" należy rozumieć jako wpływ na otoczenie, w tym na środowisko przyrodnicze i nieruchomości sąsiednie.
W rozpoznawanej sprawie inwestor nie przedstawił żadnych danych dotyczących rodzaju oddziaływań jakie będzie niosła ze sobą lokalizacja wspomnianej inwestycji, a wobec tego wskazanie na przedłożonej mapie obszaru oddziaływania inwestycji bez skonkretyzowania jego charakteru i chociażby przybliżonych parametrów w zasadzie wyklucza możliwość weryfikacji złożonego wniosku.
Analiza akt administracyjnych pozwoliła również stwierdzić, że na przedłożonej przez inwestora mapie określającej umiejscowienie inwestycji oraz zasięg jej oddziaływania nie oznaczono linii rozgraniczających teren inwestycji.
W konsekwencji dokument ten nie spełniał wymogu wynikającego z treści art. 54 ust. 3 ustawy, gdyż nie uwidacznia obszaru, na którym ma być zlokalizowana wieża, wskazując jedynie miejsce jej planowanego umiejscowienia, co w omawianym przypadku nie jest tożsame. W konsekwencji taka decyzja, a w zasadzie stanowiący jej integralną część załącznik mapowy, nie spełnia wymogów art. 54 ust. 3 ustawy.
Zdaniem Sądu, nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 52 ust. 2 ustawy poprzez niesprecyzowanie okresu czasu na jaki przechowywane będą zużyte baterie akumulatorów. Żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia szczegółowych informacji na temat sposobu składowania i utylizacji odpadów. Tym samym niepodobna czynić zarzutu z braku tego rodzaju informacji zwłaszcza, że we wniosku inwestor zaznaczył, iż powstałe odpady ( zużyte baterie akumulatorów ) będą składowane, a następnie usuwane przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwo. Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie są pozostawione w gestii inwestora, który jest zobligowany do przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów, zaś w przypadku uzasadnionych podejrzeń co do niewłaściwej gospodarki tymi odpadami skarżący ma możliwość powiadomienia właściwych organów, które mogą przeprowadzić odrębne postępowanie w tym zakresie.
Nietrafne zdaniem Sądu były również zarzuty dotyczące niezgodności planowanej inwestycji z założeniami zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego zagospodarowania terenu, które na wspomnianym obszarze nie przewiduje lokalizacji inwestycji celu publicznego. Studium, co słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie może stanowić podstawy dla oceny złożonego wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ustawodawca w art. 9 ust. 4 ustawy wprost wskazał, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a studium nie jest aktem prawa miejscowego ( art. 9 ust. 5 ustawy). Wobec powyższego organ wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest w żadnym zakresie związany treścią studium, chociażby na danym obszarze nie przewidywało tego rodzaju inwestycji.
Sąd polecił w tym stanie rzeczy, aby w prowadzonym ponownie postępowaniu organ dokładnie przeanalizował przedłożone przez inwestora dokumenty i w oparciu o nie ustalił zakres oddziaływania planowanej inwestycji, linie rozgraniczające jej teren oraz krąg podmiotów będących jego stronami. Treść wydanego rozstrzygnięcia powinna być podana do publicznej wiadomości w trybie wskazanym w art. 53 ust. 1 przywołanej ustawy, a jego uzasadnienie powinno być w należyty sposób umotywowane.
Rozpatrując ponownie wniosek pismem z dnia 3 grudnia 2008 r. organ
I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji w trybie art. 64 § 2 kpa, m.in. poprzez złożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko – w terminie 7 dni, zaś po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podjętą z up. Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 54 powołanej powyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określono warunki i zasady zagospodarowania i zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] k.m. [...] obręb Z. przy ul. [...] w K. – zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. Jako zakres rzeczowy inwestycji wskazano stację bazową nadawczo – odbiorczą PTC, oznaczoną jako K. 50546 Usandacza z zainstalowanymi na wieży MOOL antenami sektorowymi pasma GSM/DCS, UMTS, antenami radiolinii oraz specjalnym kontenerem technicznym u podnóża wieży, zawierającym urządzenia zasilające, sterujące i aparaturę nadawczą. Jako skład stacji bazowej podano :
• trzy anteny sektorowe BualBand typu AS-2 pracujące w paśmie GSM/DCS
• trzy anteny sektorowe typu AS pracujące w paśmie UMTS
• dziewięć anten radiolinii typu AM-1
• urządzenia zasilające, sterujące oraz aparatura nadawcza, zainstalowane w
specjalnym kontenerze.
Parametry charakterystyczne inwestycji :
• powierzchnia terenu stacji ok. 11 m x 10 m = 110 m2
• wieża – typu Moll – wysokość H = 40 m
• kontener techniczny – wymiary – 2,5 m x 3,2 m x 3 m
• anteny PTC:
pasmo GSM 900 MHz/DCS 1800 MHz
- sektor S1 – antena DualBand typu AS-2-32,5 m n.p.t. – azymut 850, tilt 80,
max.izotropowa moc promieniowania – 3162,41 W oraz 3837,10 W – łącznie
6999,51 W
- sektor S2 – antena DualBand typu AS-2-38,7 m n.p.t. – azymut 2000, tilt 100
max.izotropowa moc promieniowania – 3162,41 W oraz 3837,10 W – łącznie
6999,51 W
- sektor S3 – antena DualBand typu AS-2-32,5 m n.p.t. – azymut 3200, tilt 80, max.
izotropowa moc promieniowania – 3162,41 W oraz 3837,10 W – łącznie
6999,51 W
pasmo UMTS:
- sektor S1 – antena typu AS-2-32,5 m n.p.t. – azymut 850, tilt 120 max. izotropowa
moc promieniowania -1393,01 W
- sektor S2 – antena typu AS-2-38,7 m n.p.t. – azymut 2000, tilt 120 max. izotropowa
moc promieniowania -1393,01 W
- sektor S3 – antena typu AS-2-32,5 m n.p.t. – azymut 3200, tilt 120 max. izotropowa
moc promieniowania -1393,01 W
anteny radiolinii:
- R1 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 37,9 m n.p.t. – azymut 490 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1148,15 W
- R2 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 39,5 m n.p.t. – azymut 490 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R3 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 38,7 m n.p.t. – azymut 1600 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R4 – antena radiolinii – 0,3 typu AM-1 – 39,5 m n.p.t. – azymut 880 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R5 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 38,7 m n.p.t. – azymut 3440 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R6 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 37,9 m n.p.t. – azymut 3450 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R7 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 38,7 m n.p.t. – azymut 1800 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R8 – antena radiolinii – 0,6 typu AM-1 – 37,9 m n.p.t. – azymut 2950 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W
- R9 – antena radiolinii – 0,3 typu AM-1 – 39,5 m n.p.t. – azymut 2460 (±200), max.
izotropowa moc promieniowania – 1819,7 W.
W obszernym uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania wskazał, że z dostarczonych przez inwestora danych technicznych inwestycji wynika, że oddziaływanie pola elektromagnetycznego równego lub większego od 0,1 W/m2, tj. przekraczającego dopuszczalne normy, będzie miało miejsce jedynie w odległości do 81,7 m od anten nadawczych na wysokości od 17,16 m n.p.t. do 36,88 m n.p.t. Podane wielkości dotyczą sumarycznego oddziaływania zarówno anten sektorowych ( w paśmie GSM 900 MHz, DCS 1800, MHz, UMTS), jak i anten radiolinii.
Organ ustalił, że w podanym wyżej obszarze oddziaływania stacji bazowych, który obejmuje części działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], nie znajdują się żadne budynki, a na wskazanych wysokościach, nie jest możliwe przebywanie ludzi bez pomocy specjalistycznego sprzętu. Jednocześnie w ocenie organu, lokalizacja stacji nie ma wpływu na możliwość zabudowy wymienionych działek. Wysokość budynków w omawianym terenie nie przekracza bowiem 12 m n.p.t., a zatem zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu, nowo projektowane budynki również nie będą mogły być wyższe. Nadto, powołując się na złożone przez inwestora pismo Wydziału Kształtowania Środowiska UM K. znak [...] z dnia 10 września 2009 r., organ administracji stwierdził, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej o wnioskowanych parametrach, nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w myśl ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Nie jest to bowiem przedsięwzięcie wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozp. Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.).
Organ wyjaśnił, że kwalifikacji przedsięwzięć dokonuje się biorąc pod uwagę równoważną moc wyznaczoną dla pojedynczej anteny oraz odległość środka elektrycznego anteny od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny.
Z uwagi na moce zastosowanych anten sektorowych, należy zatem dokonać analizy otoczenia w promieniu :
- do 70 m ( dla anten sektorowych o izotropowych mocach promieniowania nie mniej
niż 1000 W),
- do 200 m ( dla anten sektorowych o izotropowych mocach promieniowania nie
mniej niż 5000 W),
wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania ( w tym przypadku na azymucie 850, 2000, 3200). Tymczasem na podstawie dostarczonej przez inwestora dokumentacji, określającej zakres i parametry techniczne inwestycji oraz w oparciu o powołaną wyżej regulację stwierdzono, że instalacja dziewięciu anten radiolinii 0,6 typu AM-1, nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, zaś w odległości nie większej niż 70 m dla anten sektorowych pracujących w paśmie UMTS oraz w odległości nie mniejszej niż 200 m dla anten sektorowych pracujących w paśmie GSM/DCS od środków elektrycznych, wzdłuż osi głównych promieniowania, nie występują miejsca dostępne dla ludności, rozumiane jako wszelkie miejsca, za wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest niemożliwy, zabroniony, utrudniony lub wymaga posługiwania się sprzętem technicznym.
Wreszcie, organ I instancji podał, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku sygn. akt II SA/GL 578/08, na załączniku graficznym naniesiono linie rozgraniczające teren inwestycji, tj. linię rozgraniczającą teren, nad którym znajduje się strefa szkodliwego oddziaływania stacji bazowej oraz granice terenu zajętego pod urządzenia stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z miejscem usytuowania wieży.
Zobowiązano też inwestora do uzupełnienia pełnomocnictwa oraz danych wniosku w związku ze zmianą stanu prawnego i na tej podstawie ustalono krąg stron postępowania.
Z uwagi na ich sprzeciw, organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził też rozprawę administracyjną, zaś inwestor złożył pisemne wyjaśnienia do złożonych uwag. Nadto, dokonano wymaganych ustawą z 2003 r. uzgodnień inwestycji, a także obwieszczeń i doręczeń stronom.
Odwołanie od decyzji wniosła A. Z. jako współwłaścicielka nieruchomości sąsiedniej, zarzucając naruszenie :
1) art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu ... z uwagi na wadliwe określenie obszaru oddziaływania inwestycji,
2) art. 7,8,9,11,77,80 i 107 § 3 kpa – poprzez niedokonanie własnych ustaleń faktycznych i prawnych, a także nieuwzględnienie kumulacji pól elektromagnetycznych w środowisku i pominięcie opisu w języku niespecjalistycznym, oparcie decyzji na stanowisku inwestora, który dokonał kwalifikacji w zastępstwie organu, potraktowanie kwalifikacji jako dokumentu sporządzonego na podstawie obowiązującego prawa,
3) art. 72 ust. 1 pkt 3, 59 i 63 ustawy o udostępnianiu informacji ...
- poprzez brak opisu ustalenia stanu faktycznego i prawnego w oparciu o
powyższe przepisy,
4) rozp. RM w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć ( Dz. U. nr 257, poz.
2573 ze zm.) – poprzez nieustalenie rzeczywistej energii ElRP anteny.
Zdaniem odwołującej się najważniejszą kwestią w niniejszej sprawie jest jednak zachodzenie kumulacji pól e-m w środowisku, do czego w ogóle nie odniósł się organ I instancji. Anteny sektorowe zachodzą bowiem na siebie, co powoduje, że energia danej anteny jest znacznie większa. Ponadto, w główną wiązkę promieniowania wchodzą swoją energią anteny radiolinii, co powoduje zwiększenie jej w przestrzeni oddziaływania danej wiązki.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Zdaniem Kolegium, zarzuty odwołania w głównej mierze dotyczą kwestii związanych z oceną oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Tymczasem w ocenie Kolegium, organ I instancji w oparciu o dane przedłożone przez inwestora prawidłowo ustalił, że dla przedmiotowej inwestycji nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach – w świetle art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji w zw. z § 2 i § 3 rozp. Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. Nr 213, poz. 1397).
W przypadku anten sektorowych maksymalna moc izotropowa promieniowania dla pojedynczej anteny wynosi bowiem 6999,51 W, zaś w odległości nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego wzdłuż głównych osi promieniowania, nie występują miejsca dostępne dla ludności. Z kolei dla anten radiolinii maksymalna moc izotropowa promieniowania wynosi 1819,7 W, a w odległości 70 m od środka elektrycznego wzdłuż głównych osi promieniowania, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że skoro inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, z mocy art. 56 ustawy o planowaniu... nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a ponadto, w myśl art. 53 ust. 1 ustawy, dokonano prawidłowych ogłoszeń o wydaniu decyzji, która spełnia też wymogi z art. 107 § 3 kpa. Stąd też odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego A. Z. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie :
1) art. 7,8,9,11 i 107 § 3 kpa – poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez wyjaśnienia sposobu ustalania i kwalifikacji inwestycji z uwagi na brak wytłumaczenia pojęć "wzdłuż głównej wiązki promieniowania", "miejsca dostępne" i brak objaśnienia sposobu ustalenia odległości od środka elektrycznego anteny,
2) art. 7,8,9,11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa – poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy w całości i oparcie się na stanowisku organu I instancji, które z kolei wynika jedynie z danych autora kwalifikacji, który nie brał udziału w sprawie, a także brak ustosunkowania się przez Kolegium do wszystkich zarzutów odwołania co uniemożliwia dokonanie kontroli sądowej,
3) ustawy o udostępnianiu informacji ... - poprzez niewskazanie przepisów regulujących wymogi wniosku inwestora oraz art. 63 ust. 1 i 2 – poprzez niewydanie postanowienia o braku konieczności sporządzenia raportu,
4) § 5 pkt 1 lit. b rozp. RM z dnia 9 listopada 2004 r. – poprzez odstąpienie od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych ( PEM).
Powołując się m.in. na wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1915/09, skarżąca zaakcentowała, że kwestia dotycząca decyzji środowiskowej powinna być rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu przez właściwy organ, nawet jeżeli jest to równocześnie organ administracji architektoniczno – budowlanej i nie jest dopuszczalne orzekanie przez organy wyłącznie w oparciu o opracowania inwestora.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji i dodatkowo podniósł, że wówczas nie obowiązywał już przepis
§ 5 pkt 1 lit. b rozp. z dnia 9 listopada 2004 r., zaś postanowienie z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji ... wydane jest w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W toku rozprawy sądowej dopuszczono do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie "B" z siedzibą w R., które wniosło o uchylenie decyzji organów obydwu instancji z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie zasięg ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego wystąpi w odległościach nawet do 200 m, a organy nie ustaliły dla każdej z anten, czy w określonej w znowelizowanym rozporządzeniu odległości w przestrzeni oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty mogły odnieść skutek w niniejszym postępowaniu, wszczętym na wniosek z dnia 6 marca 2006 r. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że prawidłowo uznały organy obydwu instancji, że w związku z wejściem w życie w dniu 15 listopada
2008 r. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji ... ( wyżej powołanej ), po uchyleniu poprzednich decyzji na mocy wyroku tut. Sądu z dnia 28 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/GL 578/08, ponowne rozpoznanie wniosku inwestora winno nastąpić na podstawie przepisów tej ustawy.
Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 498/09 (LEX nr 554102), zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania ustawy nowej ( przy braku normy intertemporalnej ), organy prowadzące postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, winny uwzględnić nową regulację prawną, wprowadzoną przepisem art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji ..., co oznacza obowiązek rozważenia, czy dla danego przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Przepis art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji ... nie dotyczy bowiem spraw prowadzonych w trybie ustawy o planowaniu .... Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił ten pogląd.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia, jest zmiana stanu prawnego w zakresie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Mianowicie, jak zauważył organ I instancji z dniem 31 sierpnia 2007 r. znowelizowano rozp. Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. ( Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.).
Rozporządzenie z dnia 21 sierpnia 2007 r. ( Dz. U. nr 158, poz. 1105 ), nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, co należy konsekwentnie interpretować jako obowiązek stosowania nowej regulacji do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie. Taki stan prawny obowiązywał w dacie orzekania przez organ I instancji. Jednak z dniem 15 listopada 2010 r. weszło w życie rozp. Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. Nr 213, poz. 1397), które obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W motywach decyzji ostatecznej Kolegium przywołało nową regulację i dokonało oceny charakteru spornego przedsięwzięcia w aspekcie przepisów rozp. z dnia 9 listopada 2010 r., nie zauważając, że organ I instancji orzekał pod rządami rozp. z dnia 9 listopada 2004 r. – w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 sierpnia 2007 r. Tymczasem przepis § 4 rozp. z dnia 9 listopada 2010 r. zawiera normę intertemporalną, przewidując, że do postępowań o wydanie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji ... wszczętych przed dniem wejścia w życie tego rozp., czyli przed dniem 15 listopada 2010 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie budzi zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy rozp. z dnia 9 listopada 2004 r., obowiązujące w dacie orzekania przez organ I instancji.
Już z tych względów, a mianowicie naruszenia prawa materialnego, zaskarżona decyzja Kolegium nie mogła się ostać, jako że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w aspekcie regulacji rozp. z 2004 r., co miało wpływ na wynik sprawy.
Co więcej, zdaniem składu orzekającego bezpodstawnie organy obydwu instancji przy kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia oparły się na stanowisku Wydziału Kształtowania Środowiska UM K. z dnia 10 września 2009 r., opartym na danych uzyskanych od inwestora, aczkolwiek pismem z dnia 3 grudnia 2008 r.
( k. 155 akt adm.), organ I instancji w trybie art. 64 § 2 kpa, wezwał inwestora m.in. do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia, że organ właściwy do wydania takiej decyzji nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś jest poza sporem, że pomimo zawieszenia postępowania na wniosek inwestora, nie przedłożył on żadnego z żądanych rozstrzygnięć organu administracji, lecz pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia 10 września 2009 r., w którym podano, że przedsięwzięcie o podanych parametrach nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko
( k. 171 -173 akt adm.). Organ I instancji wbrew wcześniejszemu stanowisku, nie wyegzekwował nałożonego na inwestora zobowiązania i oparł się wyłącznie na powyższym piśmie i danych uzyskanych od inwestora w postaci raportu oddziaływania na środowisko i aneksu z marca 2008 r. Z treści znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii tego dokumentu, wynika zaś, że autor raportu mgr inż. K. K. dokonał obliczeń i analizy przewidywanych rozkładów pól elektromagnetycznych, przedstawiając zasięg obszarów, dla których przekroczony jest dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego na mapie. Jego zdaniem, obszary te wyznaczone w przestrzeni, nie obejmują miejsc przebywania ludzi i znajdują się na znacznej wysokości ( dane te przytoczono w motywach decyzji organu I instancji ). Uwzględniając wysokość zawieszenia anten, autor raportu stwierdził, że przewyższają one otaczającą zabudowę.
Godzi się przy tym zauważyć, że z aneksu do raportu wynika, że przyczyną jego opracowania była zmiana azymutu anten w sektorze 1 z 800 na 850, co powoduje ominięcie budynków na tym azymucie. Nadto, organ I instancji podał, że istniejące zabudowania mają wysokość 12 m, lecz nie wiadomo, na jakiej podstawie dane te ustalono, bowiem organ nie wskazał źródła tych informacji, czym naruszono wymogi z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Należy też zauważyć, że zasięg oddziaływania stacji bazowej przedstawiano na mapie, stanowiącej załącznik graficzny do decyzji organu I instancji, obrazującej stan na dzień [...] r. Można więc stwierdzić, że oparto się wyłącznie na mapach, opracowanych ponad 2 lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Co więcej, autor raportu na mapie naniósł odległość 200 m (główna oś wiązki ), która to odległość kończy się na wysokościach 3,97 m i 4,67 m. Tymczasem organ I instancji stwierdził, że w odległości nie mniejszej niż 200 m dla anten sektorowych pracujących w paśmie GSM/DCS od środków elektrycznych, wzdłuż osi głównych promieniowania, nie występują miejsca dostępne dla ludności, rozumiane jako wszelkie miejsca za wyjątkiem miejsc, do których dostęp jest niemożliwy, zabroniony, utrudniony lub wymaga posługiwania się sprzętem technicznym.
Zdaniem składu orzekającego stanowiska tego nie sposób podzielić. Skoro organ I instancji określił, że na przedmiotowym obszarze, stanowiącym zasięg stacji bazowej, brak jest zabudowy, lecz wysokość budynków poza tym obszarem nie przekracza 12 m, co oznacza możliwość realizacji nowych obiektów o takiej wysokości, to żadną miarą nie można przyjąć, że w odległościach do 200 m wzdłuż osi głównych promieniowania, która to odległość kończy się na wysokościach 3,97 i 4,67 m, co wynika z raportu, brak jest miejsc dostępnych dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.).
Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 719/09 (LEX nr 597806), przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki, ale również te miejsca, w których budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami prawa.
Skoro więc, w odległościach do 200 m od środków elektrycznych wzdłuż osi głównych promieniowania, może powstać w przyszłości zabudowa mieszkaniowa do wysokości 12 m, to bezpodstawny jest wniosek organu o braku występowania miejsc dostępnych dla ludności i to niezależnie od rozumienia pojęcia "wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania", a mianowicie, czy oznacza to linię, czy też płaszczyznę, bądź wreszcie przestrzeń.
Zdaniem składu orzekającego, z punktu widzenia kwalifikacji przedsięwzięcia na gruncie § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozp. z dnia 9 listopada 2004 r., sama odległość ponadnormatywnego oddziaływania pola elektromagnetycznego, tj. większego lub równego 0,1 W/m2, nie może przesądzać o zaliczeniu stacji bazowej do wymagającej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skoro należy dokonać analizy otoczenia wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania o określonych azymutach i kącie nachylenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dowolne jest stanowisko organów obydwu instancji o zaliczeniu spornego przedsięwzięcia do kategorii niewymagającego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, którą inwestor winien przedłożyć przed wydaniem o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Spornych kwestii w niniejszej sprawie organ właściwy do wydania tej decyzji nie był władny rozstrzygnąć we własnym zakresie i opierając się jedynie na danych uzyskanych przez inwestora i stanowisku Wydziału Kształtowania Środowiska, które nie stanowi orzeczenia co do istoty.
Przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie należało zatem wyegzekwować od inwestora decyzję środowiskową. Nie można co prawda wykluczyć, że wskutek wniosku inwestora o wydanie takiej decyzji, właściwy organ orzekłby o umorzeniu postępowania z braku podstaw do zaliczenia inwestycji do któregokolwiek z przedsięwzięć wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozp. z 2004 r., lecz rozstrzygnięcie tej kwestii przekracza ramy niniejszego postępowania.
Z tych względów decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji ... nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji wobec uwzględnienia skargi oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 500 zł, rozstrzygnięto po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 cyt. ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem wezwać inwestora do przedłożenia decyzji środowiskowej w trybie art. 64 § 2 kpa, pouczając go o skutkach prawnych niedopełnienia tej czynności w terminie 7 – dniowym. Poprzednie wezwanie z dnia 3 grudnia 2008 r. nie zawierało bowiem pouczenia o konsekwencjach bezczynności strony, a przy tym błędnie zobowiązano inwestora do przedłożenia decyzji środowiskowej lub postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy postanowienie to wydane jest w ramach sprawy o wydanie decyzji środowiskowej i nie kończy postępowania w tym przedmiocie, co wynika z treści art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji.... Decyzja ta ma zaś walor wiążący w niniejszej sprawie
( art. 86 tej ustawy ).
O ile zaś inwestor nie przedłoży wymaganej decyzji środowiskowej, wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego należy pozostawić bez rozpoznania, co umożliwiać będzie ponowne złożenie wniosku po uzyskaniu przez inwestora decyzji środowiskowej, korzystającej z waloru ostateczności, o ile wynikać to będzie z wymogów rozp. z 2010 r.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi, a mianowicie naruszenia art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji... oraz § 5 pkt 1 lit. b rozp. z dnia 9 listopada
2004 r., wskazać przyjdzie, że kwestie te nie dotyczą niniejszego postępowania, lecz sprawy o wydanie decyzji środowiskowej. Jednak wszczęcie takiego postępowania wymaga odrębnego wniosku inwestora. Podobnie należy ocenić braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a przy tym Kolegium wadliwie rozpoznało sprawę na gruncie rozp. z 2010 r. Akcentowana w skardze kwestia kumulacji pola elektromagnetycznego na danym terenie wchodzi w zakres postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, stąd też sąd administracyjny w ramach niniejszej sprawy nie jest władny dokonać wiążącej wykładni prawa.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło