II SA/Gl 539/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję z dnia [...] r., nr [...] Starosty [...] o cofnięciu M. W. (dalej: skarżący) uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii "AB". Jednocześnie Kolegium orzekło o cofnięciu uprawnień skarżącemu w zakresie prawa jazdy kategorii A, B na okres 6 miesięcy od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z [...] r., sygn. akt [...], z którego wynika że 29 kwietnia 2020 r., skarżący kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości na terenie N. Na mocy ww. wyroku orzeczono w stosunku do skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Od wyroku nie wniesiono apelacji, wobec czego uprawomocnił się 6 listopada 2020 r. W pkt. 3 tego wyroku, zobowiązano skarżącego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Kolegium wskazało, że w sprawie zastosowanie ma art. 103 ust 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów i ze względu na formułę przepisu, jest to rozstrzygnięcie o charakterze związanym. Ponadto, Kolegium przywołało treść § 17 ust 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. , w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres nieprzekraczający roku, organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na okres obowiązywania zakazu. Z rozstrzygnięciem Kolegium nie zgodził się skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika który wniósł skargę na wskazaną decyzję Kolegium. W skardze zarzucono naruszenie art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 182 § 2 k.k.w., poprzez wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia wskazanych uprawnień na okres 6 miesięcy od dnia zwrotu dokumentu, podczas gdy przekracza to ustawowy okres cofnięcia uprawnień, gdyż zgodnie z wyrokiem nakazowym cofniecie orzeczono na 6 miesięcy, ale od dnia uprawomocnienia się wyroku, a także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Mając na uwadze wskazane naruszenia, pełnomocnik wskazał że doszło do wadliwych i nieprawdziwych ustaleń w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało swoją dotychczasową argumentację, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2019 r., poz. 934) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212, dalej: u.k.p ) w zw. z a art. 182 § 1 i 2 z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 53, dalej: k.k.w.). Stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Z kolei w art. 182 § 1 i 2 k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2). Decyzja wydawana na podstawie 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 182 k.k.w. ma charakter aktu związanego, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego (zob.: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1656/19; WSA w Gliwicach z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1440/19; WSA w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1293/19; WSA w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1438/19; NSA z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18). W niniejszej sprawie wyrokiem [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i skazał go na karę grzywny, na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. Jednocześnie orzeczono wobec niego na podstawie art. 87 § 3 k.w. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy. W punkcie 3 tego wyroku zobowiązano skarżącego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wyrok uprawomocnił się 6 listopada 2020 r. Na tle przywołanych przepisów wykształcił się pogląd orzeczniczy, wyrażony m. in. przez Sad Najwyższy w postanowieniu z 20 czerwca 2013 r., I KZP 4/13 uznał, że "źródłem obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami jest wyrok sądu wraz ze stanowiącym jego integralną część rozstrzygnięciem nakładającym na skazanego obowiązek zwrotu takiego dokumentu (...)". Także w komentarzach do Kodeksu karnego wykonawczego podkreśla się związek rozpoczęcia biegu okresu, na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, z wykonaniem przez skazanego obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami (por. Z. Hołda, K. Postulski: Kodeks karny wykonawczy, Gdańsk 2005, s. 604 oraz K. Postulski: Kodeks karny wykonawczy, Warszawa 2012, s. 753-754). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że jeżeli osoba, wobec której orzeczono zakaz nie odda dokumentu, to automatycznie wydłuża się w stosunku do niej faktyczny okres niemożności prowadzenia pojazdów poprzez wstrzymanie biegu okresu takiego zakazu dopóki nie zdeponuje ona owego dokumentu, co nie zmienia przy tym faktu, że obowiązuje on od uprawomocnienia się orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2012 r., V KK 70/12, System Informacji Prawnej Legalis, czy odwołujące się do niego postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r., I KZP 4/13, OSNKW 2013, z. 8, poz. 64, LEX nr 1353632). Innymi słowy, obowiązek zwrotu przez sprawcę dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu ma urzeczywistniać zakaz prowadzenia pojazdów. W niniejszej sprawie, skarżący pomimo zobowiązania do zwrotu dokumentu prawa jazdy wynikającego z prawomocnego wyroku sądowego, zobowiązania tego nie wykonał. W tej sytuacji organ administracji miał obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie, nie może przy tym rozszerzyć ani zawęzić orzeczonego przez sąd zakazu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 18/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1221/17). W postanowieniu z 20 marca 2014 r. sygn. akt III KK 416/13 Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli osoba, wobec której orzeczono zakaz nie odda dokumentu, to automatycznie wydłuża się w stosunku do niej faktyczny okres niemożności prowadzenia pojazdów poprzez wstrzymanie biegu okresu takiego zakazu, dopóki nie zdeponuje ona owego dokumentu, co nie zmienia przy tym faktu, że obowiązuje on od uprawomocnienia się orzeczenia. W wyroku z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1457/07 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym mimo, iż orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, to bieg okresu, na który orzeczony został zakaz rozpoczyna się z chwilą wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. W niniejszej sprawie skarżący nie dokonał zwrotu prawa jazdy, stąd organ obowiązany był do wydania orzeczenia w tym zakresie. W sytuacji, w której nie uczynił tego organ I instancji, organ odwoławczy był zobligowany do uchylenie podjętej przez niego decyzji i wydania orzeczenia określającego początek biegu okresu, na jaki uprawnienie do kierowania pojazdu zostało cofnięte. W kontekście tych ustaleń Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 103 ust. 3 pkt. 4 u.k.p. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Należy wskazać, że skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie z dnia 14 grudnia 2021 r., które odebrał osobiście 22 grudnia 2021 r. Zawiadomienie zawierało pouczenie o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Zauważyć także przyjdzie, że okoliczność o której skarżący zamierzał poinformować organ prowadzący postępowanie (wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego) nie miała dla sprawy znaczenia. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona nie narusza obowiązujących przepisów prawa w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a., wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił. Przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia są dostępne w bazie orzeczeń NSA (www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).